บัญชี

ใบลดหนี้ เอกสารที่องค์กรธุรกิจบริการต้องรู้จักไว้ เพราะเป็นหลักฐานประกอบการคืนสินค้า คืนเงิน แจ้งราคาใหม่กับลูกค้า หน้าตาเป็นอย่างไร คลิกดูตัวอย่างใบลดหนี้เลย

ใบลดหนี้ เอกสารที่องค์กรธุรกิจบริการต้องรู้จักไว้ เพราะเป็นหลักฐานประกอบการคืนสินค้า คืนเงิน แจ้งราคาใหม่กับลูกค้า หน้าตาเป็นอย่างไร คลิกดูตัวอย่างใบลดหนี้เลย

บิลเงินสดคืออะไร? ต่างจากใบเสร็จรับเงินอย่างไร และออกให้ลูกต้าตอนไหนบ้าง มาเรียนรู้ผ่านบทความนี้ พร้อมดูตัวอย่างบิลเงินสด คลิกอ่านเลย

ต้องจ่ายเงินค่าที่ดิน 5 ล้านบาท จะพกเงินสดไปก็ไม่ปลอดภัย โอนผ่านแอปก็เกินวงเงิน ทางออกที่ใช้กันมาอย่างยาวนานคือ “แคชเชียร์เช็ค” เช็คที่ธนาคารเป็นคนออก รับรองว่ามีเงินจ่ายแน่นอน บทความนี้อธิบายว่าแคชเชียร์เช็คคืออะไร ต่างจากเช็คธรรมดายังไง ซื้อที่ไหน ค่าธรรมเนียมเท่าไร ขึ้นเงินยังไง พร้อมวิธีบันทึกบัญชีที่เว็บอื่นไม่มีสอน แคชเชียร์เช็ค (Cashier’s Cheque) คืออะไร แคชเชียร์เช็คคือเช็คที่ออกโดยธนาคาร โดยธนาคารจะหักเงินจากบัญชีผู้ซื้อเช็คทันที แล้วออกเช็คในนามของธนาคารให้ผู้ซื้อนำไปมอบให้ผู้รับเงิน จุดสำคัญคือ ธนาคารเป็นผู้รับรองการจ่ายเงิน ไม่ใช่บุคคลหรือบริษัท ทำให้ผู้รับเช็คมั่นใจได้ว่าจะได้เงินแน่นอน ไม่มีปัญหาเช็คเด้งเหมือนเช็คทั่วไป (ยกเว้นธนาคารที่ออกเช็คล้มละลาย ซึ่งแทบเป็นไปไม่ได้ในปัจจุบัน) ภาษาอังกฤษเรียกว่า Cashier’s Cheque หรือ Cashier’s Check (สะกดแบบอเมริกัน) บางธนาคารเรียกว่า “เช็คของธนาคาร” หรือ “แบงก์ดราฟต์” แคชเชียร์เช็ค ต่างจากเช็คทั่วไปยังไง แคชเชียร์เช็ค เช็คทั่วไป ผู้สั่งจ่าย ธนาคาร บุคคล/บริษัท หักเงินเมื่อไร ทันทีที่ซื้อเช็ค เมื่อนำเช็คไปขึ้นเงิน โอกาสเช็คเด้ง แทบไม่มี มีได้ถ้าเงินในบัญชีไม่พอ ต้องมีบัญชีธนาคาร ไม่ต้อง (จ่ายเงินสดซื้อได้) ต้องมีบัญชีกระแสรายวัน ค่าธรรมเนียม ~20 บาท/ฉบับ ไม่มี (แต่มีค่าสมุดเช็ค) เหมาะกับ ธุรกรรมใหญ่ ซื้อบ้าน ซื้อรถ จดทะเบียนบริษัท จ่ายค่าสินค้า/บริการทั่วไป สรุปง่าย ๆ คือ แคชเชียร์เช็คปลอดภัยกว่า เพราะธนาคารการันตีว่ามีเงินจ่ายจริง ส่วนเช็คทั่วไปขึ้นอยู่กับว่าเจ้าของบัญชีมีเงินพอหรือไม่ ณ วันที่นำไปขึ้นเงิน ใช้แคชเชียร์เช็คในสถานการณ์ไหนบ้าง ซื้อ-ขายอสังหาริมทรัพย์ เป็นสถานการณ์ที่พบบ่อยที่สุด ไม่ว่าจะซื้อบ้าน คอนโด ที่ดิน เจ้าหน้าที่ที่กรมที่ดินมักแนะนำให้ใช้แคชเชียร์เช็คเพราะสะดวกและปลอดภัย ซื้อรถยนต์เงินสด ศูนย์รถยนต์ส่วนใหญ่รับแคชเชียร์เช็คเป็นช่องทางชำระเงินหลัก เพราะยอดเงินสูงเกินวงเงินโอนออนไลน์ของหลายธนาคาร ชำระเงินทุนจดทะเบียนบริษัท เมื่อจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจำกัด กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) อาจขอดูหลักฐานว่ามีเงินทุนจริง ขั้นตอนคือ ผู้เริ่มก่อการต้องเปิดบัญชีธนาคารในนามบริษัท แล้วนำเงินค่าหุ้นฝากเข้าบัญชี โดยนิยมใช้วิธีซื้อเช็คแบงก์สั่งจ่ายในนามบริษัทแล้วนำไปฝาก เพราะเป็นหลักฐานที่ชัดเจนว่ามีเงินทุนจริง ทุนจดทะเบียนขั้นต่ำตามกฎหมายคือ 5 บาท (ขั้นต่ำ 1 หุ้น × มูลค่าหุ้นละไม่ต่ำกว่า 5 บาท ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1117) แต่ในทางปฏิบัติส่วนใหญ่จดทะเบียนที่ 1-5 ล้านบาท ตามความน่าเชื่อถือที่ต้องการ ชำระเงินระหว่างธุรกิจ เมื่อคู่ค้าที่ยังไม่เคยทำธุรกิจด้วยกันมาก่อนต้องการความมั่นใจ แคชเชียร์เช็คช่วยสร้างความน่าเชื่อถือ วิธีซื้อแคชเชียร์เช็คจากธนาคาร ซื้อได้ที่ทุกสาขาของธนาคารพาณิชย์ ไม่จำเป็นต้องมีบัญชีกับธนาคารที่ซื้อ (แต่ถ้ามีบัญชีจะสะดวกกว่าเพราะหักจากบัญชีได้เลย) เตรียมข้อมูล: ชื่อผู้รับเงิน (ต้องระบุชัดเจน) จำนวนเงิน และบัตรประชาชนของผู้ซื้อ ชำระเงินตามจำนวนที่ระบุ พร้อมค่าธรรมเนียม ซึ่งแต่ละธนาคารคิดใกล้เคียงกัน (ตรวจสอบอัตราล่าสุดได้ที่เว็บไซต์ ธปท.) ธนาคาร ค่าธรรมเนียม/ฉบับ กสิกรไทย 20 บาท กรุงเทพ 20 บาท ไทยพาณิชย์ 20 บาท กรุงไทย 20 บาท บางธนาคารเริ่มเปิดให้สั่งซื้อเช็คแบงก์ผ่านแอปมือถือหรือ Internet Banking ได้แล้ว โดยไม่ต้องไปสาขา ตรวจสอบกับธนาคารที่ใช้บริการ รับแคชเชียร์เช็ค พร้อมใบเสร็จรับเงินและต้นขั้วเช็ค เก็บใบเสร็จไว้เป็นหลักฐาน ข้อควรรู้: ถ้าซื้อแคชเชียร์เช็คเกิน 2 ล้านบาท ธนาคารอาจขอเอกสารเพิ่มเติมตามพ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (AML) เช่น หลักฐานที่มาของเงิน สัญญาซื้อขาย เป็นต้น บันทึกบัญชีแคชเชียร์เช็คยังไง เมื่อบริษัทซื้อแคชเชียร์เช็คเพื่อจ่ายค่าสินค้าหรือบริการ ต้องบันทึกบัญชีดังนี้ กรณีซื้อแคชเชียร์เช็คแล้วส่งมอบให้ผู้รับทันที: รายการ Dr. Cr. เจ้าหนี้การค้า (หรือบัญชีที่จ่าย) XXX เงินฝากธนาคาร XXX เงินถูกหักจากบัญชีทันทีที่ซื้อเช็ค จึงเครดิตเงินฝากธนาคาร ไม่ต้องรอจนผู้รับนำเช็คไปขึ้นเงิน กรณีซื้อแคชเชียร์เช็คไว้แต่ยังไม่ส่งมอบ: รายการ Dr. Cr. แคชเชียร์เช็ครอจ่าย XXX เงินฝากธนาคาร XXX พอส่งมอบเช็คให้ผู้รับแล้ว จึงบันทึก Dr. เจ้าหนี้ / Cr. เช็ครอจ่าย กรณีบริษัทรับเช็คแบงก์จากลูกค้า: รายการ Dr. Cr. เช็ครับ (สินทรัพย์) XXX ลูกหนี้การค้า XXX เมื่อนำเช็คไปขึ้นเงินที่ธนาคารแล้ว จึงบันทึก Dr. เงินฝากธนาคาร / Cr. เช็ครับ สำหรับเช็คแบงก์จะขึ้นเงินได้ทันที (ไม่ต้องรอ clearing เหมือนเช็คทั่วไป) ถ้าเป็นสาขาเดียวกับที่ออกเช็ค สำหรับผู้ใช้ PEAK ระบบมีฟังก์ชันบันทึกเช็ครับ-จ่ายโดยเฉพาะ ไม่ต้องลงรายการด้วยมือ ดูวิธีใช้งาน ข้อควรระวังในการใช้แคชเชียร์เช็ค สูญหายหรือถูกขโมย ต้องแจ้งธนาคารที่ออกเช็คทันทีเพื่อระงับการจ่ายเงิน แล้วไปแจ้งความลงบันทึกประจำวัน นำใบแจ้งความมายื่นกับธนาคารเพื่อขอออกเช็คใหม่ ค่าธรรมเนียมเรียกเก็บต่างพื้นที่ ถ้านำแคชเชียร์เช็คไปขึ้นเงินที่ธนาคารในจังหวัดอื่น อาจมีค่าธรรมเนียมเพิ่ม เช่น หมื่นละ 10 บาท ไม่สามารถยกเลิกได้ง่าย ต่างจากเช็คทั่วไปที่เจ้าของบัญชีสั่งอายัดได้ ต้องนำตัวเช็คจริง ใบเสร็จ และบัตรประชาชน ไปติดต่อที่สาขาธนาคารเพื่อทำเรื่องยกเลิกและขอเงินคืน ทางเลือกอื่นที่ใช้แทนได้ ปัจจุบันหลายธุรกรรมที่เคยต้องใช้เช็คแบงก์ สามารถใช้วิธีอื่นแทนได้แล้ว เช่น โอนเงินข้ามธนาคาร (ORFT) สำหรับยอดสูงถึง 2 ล้านบาท/ครั้ง พร้อมเพย์สำหรับยอดไม่เกิน 2 ล้านบาท หรือบริการ Bulk Payment สำหรับจ่ายหลายรายพร้อมกัน แต่สำหรับธุรกรรมที่ต้องการหลักฐานทางกายภาพ (เช่น จดทะเบียนที่กรมที่ดิน) เช็คแบงก์ยังคงเป็นทางเลือกหลัก คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแคชเชียร์เช็ค แคชเชียร์เช็คมีอายุกี่วัน หมดอายุไหม ตามป.พ.พ. มาตรา 991 ธนาคารมีสิทธิปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คที่ยื่นเกิน 6 เดือนนับจากวันออก ในทางปฏิบัติ ธนาคารส่วนใหญ่แนะนำให้นำแคชเชียร์เช็คไปขึ้นเงินภายใน 6 เดือน ถ้าเกินกำหนดนี้อาจต้องติดต่อธนาคารเป็นกรณีพิเศษ แคชเชียร์เช็คขึ้นเงินต่างธนาคารได้ไหม ได้ นำไปฝากเข้าบัญชีที่ธนาคารอื่นได้ แต่ต้องรอ clearing ประมาณ 1-3 วันทำการ ถ้าต้องการเงินทันทีควรไปขึ้นเงินที่ธนาคารเดียวกับที่ออกเช็ค ซื้อแคชเชียร์เช็คเกิน 2 ล้านบาท ต้องทำยังไง ซื้อได้ แต่ธนาคารจะขอเอกสารเพิ่มเติมตามกฎหมายป้องกันการฟอกเงิน เช่น สัญญาซื้อขาย หลักฐานที่มาของเงิน ควรเตรียมเอกสารไปล่วงหน้าเพื่อไม่ให้เสียเวลา แคชเชียร์เช็คเด้งได้ไหม แทบเป็นไปไม่ได้ เพราะธนาคารหักเงินจากบัญชีผู้ซื้อแล้วตั้งแต่วันที่ออกเช็ค เงินอยู่ในความดูแลของธนาคาร กรณีเดียวที่อาจเกิดขึ้นคือธนาคารที่ออกเช็คล้มละลาย ซึ่งในประเทศไทยมีระบบกองทุนคุ้มครองเงินฝาก (DPA) คุ้มครองเงินฝากไม่เกิน 1 ล้านบาทต่อรายต่อสถาบันการเงิน ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

ค่าเสื่อมราคา เป็นอีกหนึ่งค่าใช้จ่ายที่ผู้ประกอบการควรรู้จักและเข้าใจที่มาที่ไป พูดง่ายๆ ค่าเสื่อมราคา คือ การทยอยหักมูลค่าของสินทรัพย์ถาวรเป็นค่าใช้จ่ายตามอายุการใช้งาน เพราะถึงแม้จะไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่เห็นได้ชัดเหมือนการจ่ายเงินสด แต่กลับส่งผลโดยตรงต่อกำไรของธุรกิจ และต่อการตัดสินใจด้านการลงทุนในอนาคต หากไม่มีการคำนวณที่ถูกต้อง ตัวเลขทางบัญชีอาจไม่สะท้อนสภาพจริงของกิจการ และทำให้เจ้าของธุรกิจวางแผนผิดทิศได้โดยไม่รู้ตัว ในหัวข้อถัดไป เราจะพาไปดู 5 ด้านสำคัญที่ค่าเสื่อมราคาสะท้อนเกี่ยวกับธุรกิจของคุณ พร้อมวิธีนำไปใช้วางแผนการเงินให้แม่นยำขึ้น ค่าเสื่อมราคา คืออะไร ค่าเสื่อมราคา คือค่าใช้จ่ายทางบัญชีที่เกิดจากมูลค่าของสินทรัพย์ถาวรลดลงตามการใช้งาน สินทรัพย์ถาวรในที่นี้หมายถึงของที่ธุรกิจซื้อมาใช้งานเกิน 1 ปี ไม่ได้ซื้อมาเพื่อขายต่อ เช่น เครื่องจักร รถยนต์ อาคารสำนักงาน หรือคอมพิวเตอร์ ตัวอย่างเช่น ร้านกาแฟ “คาเฟ่ กาแฟดี (ชื่อสมมุติ)” ซื้อเครื่องชงกาแฟราคา 150,000 บาท คาดว่าใช้งานได้ 5 ปีก่อนต้องเปลี่ยนเครื่องใหม่ แทนที่จะลงเป็นค่าใช้จ่าย 150,000 บาททันทีในเดือนที่ซื้อ ร้านต้องทยอยหักเป็นค่าเสื่อมราคาปีละ 30,000 บาท ตลอด 5 ปี เพื่อให้ต้นทุนกาแฟแต่ละปีสะท้อนการใช้เครื่องจริง สินทรัพย์ถาวร คืออะไร และอะไรบ้างที่ไม่ต้องคิดค่าเสื่อม สิสินทรัพย์ถาวร คือทรัพย์สินที่ธุรกิจเป็นเจ้าของ มีตัวตนจับต้องได้ ใช้งานเพื่อสร้างรายได้ ไม่ได้มีไว้ขาย และมีอายุการใช้งานเกิน 1 ปี เช่น เครื่องจักรในโรงงาน รถส่งของ หรืออาคารโกดังเก็บสินค้า แต่ไม่ใช่ทุกอย่างที่ธุรกิจซื้อมาจะต้องคิดค่าเสื่อมราคา ตามพระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 145 มาตรา 4(5) กรมสรรพากรกำหนดชัดว่าทรัพย์สินที่หักค่าเสื่อมได้คือ “ทรัพย์สินอย่างอื่นนอกจากที่ดินและสินค้า” นั่นหมายความว่ามีของอยู่ 2 อย่างที่ไม่ต้องคิดค่าเสื่อมราคาเลย ที่ดินไม่ต้องคิดค่าเสื่อมราคา เพราะโดยสภาพแล้วที่ดินไม่เสื่อมสภาพลงตามการใช้งาน ต่างจากอาคารที่ปลูกอยู่บนที่ดินซึ่งต้องคิดค่าเสื่อม ส่วนสินค้าคงเหลือก็ไม่ต้องคิดค่าเสื่อมราคาเช่นกัน เพราะสินค้าคงเหลือถูกซื้อมาเพื่อขายต่อ ไม่ใช่เพื่อใช้งานระยะยาว บัญชีจะบันทึกเป็นต้นทุนขายเมื่อขายออกไปแทน ค่าเสื่อมราคา มีผลต่อธุรกิจอย่างไร การคิดค่าเสื่อมราคาให้ถูกต้องช่วยให้เจ้าของธุรกิจเห็นภาพจริงของกิจการใน 5 เรื่องหลัก วิธีคำนวณค่าเสื่อมราคา มีกี่วิธี ค่าเสื่อมราคาคำนวณได้ 4 วิธีหลัก แต่ละวิธีเหมาะกับสินทรัพย์ต่างประเภทกัน วิธีเส้นตรง (Straight-line Method) เป็นวิธีที่นิยมที่สุดเพราะคำนวณง่าย ค่าเสื่อมเท่ากันทุกปี สูตรคือ ราคาทุนลบมูลค่าซาก (ราคาที่คาดว่าจะขายสินทรัพย์ได้เมื่อเลิกใช้งาน) หารด้วยอายุการใช้งาน ตัวอย่าง บริษัท ขนส่งไว จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซื้อรถกระบะราคาทุน 500,000 บาท มูลค่าซากประเมินไว้ 50,000 บาท อายุการใช้งาน 5 ปี คำนวณได้ (500,000 ลบ 50,000) หารด้วย 5 เท่ากับ 90,000 บาทต่อปี เท่ากันทุกปีตลอด 5 ปี ดูตัวอย่างการคำนวณค่าเสื่อมราคาแบบละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ วิธีคิดค่าเสื่อมราคาของสินทรัพย์ วิธียอดลดลงทวีคูณ (Double Declining Balance) เหมาะกับสินทรัพย์ที่เสื่อมสภาพเร็วช่วงแรก เช่น คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ วิธีนี้คิดค่าเสื่อมสูงในปีแรกแล้วค่อยๆ ลดลง โดยใช้อัตราเส้นตรงคูณ 2 แล้วคูณกับมูลค่าคงเหลือต้นปี วิธีผลรวมจำนวนปี (Sum of the Years Digits) เป็นอีกวิธีแบบเร่งค่าเสื่อม เหมาะกับเครื่องจักรหรือยานพาหนะที่มีอายุใช้งานพอสมควรแต่เสื่อมสภาพเร็วในช่วงต้น คำนวณจากผลรวมจำนวนปีมาหารสัดส่วนในแต่ละปี วิธีตามผลผลิตหรือชั่วโมงทำงาน (Units of Production) เหมาะกับสินทรัพย์ที่วัดปริมาณการใช้งานได้ชัดเจน เช่น เครื่องจักรที่นับชั่วโมงทำงาน คำนวณจากราคาทุนลบมูลค่าซาก หารด้วยจำนวนหน่วยผลิตทั้งหมดที่คาดว่าจะได้ตลอดอายุการใช้งาน ตารางเปรียบเทียบ 4 วิธีคำนวณค่าเสื่อมราคา วิธีคำนวณ ลักษณะค่าเสื่อม เหมาะกับสินทรัพย์ เส้นตรง เท่ากันทุกปี อาคาร เฟอร์นิเจอร์ ยอดลดลงทวีคูณ สูงปีแรก ลดลงเรื่อยๆ คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ผลรวมจำนวนปี สูงปีแรก ลดลงแบบขั้นบันได เครื่องจักร ยานพาหนะ ตามผลผลิต ผันตามปริมาณใช้งานจริง เครื่องจักรที่นับชั่วโมงทำงานได้ อัตราค่าเสื่อมราคาตามกฎหมาย ต้องหักเท่าไร สำหรับการคำนวณภาษี กรมสรรพากรกำหนดเพดานอัตราค่าเสื่อมราคาไว้ตามพระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 145 แยกตามประเภทสินทรัพย์ดังนี้ ประเภทสินทรัพย์ อัตราสูงสุดต่อปี อาคารถาวร 5 เปอร์เซ็นต์ อาคารชั่วคราว 100 เปอร์เซ็นต์ สิทธิการเช่า (ไม่มีสัญญาต่ออายุ) 100 หารด้วยจำนวนปีอายุสัญญาเช่า ทรัพย์สินอื่นนอกจากที่ดินและสินค้า เช่น เครื่องจักร รถยนต์ อุปกรณ์ 20 เปอร์เซ็นต์ ธุรกิจสามารถเลือกใช้อัตราต่ำกว่าเพดานนี้ได้ตามอายุการใช้งานจริง แต่ห้ามหักเกินเพดานที่กำหนด (อ้างอิงจากกรมสรรพากร พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 145) สิทธิพิเศษสำหรับ SME ถ้าธุรกิจมีสินทรัพย์ถาวรไม่รวมที่ดินไม่เกิน 200 ล้านบาท และมีลูกจ้างไม่เกิน 200 คน กฎหมายให้สิทธิหักค่าเสื่อมราคาเร่งด่วนในวันที่ได้ทรัพย์สินมา ดังนี้ สิทธินี้ช่วยให้ธุรกิจ SME ลดภาษีได้เร็วขึ้นในปีที่ลงทุนซื้อสินทรัพย์ ตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดได้ที่เว็บไซต์กรมสรรพากร (rd.go.th) ค่าเสื่อมราคา ต่างจากค่าตัดจำหน่ายอย่างไร ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายเป็นแนวคิดเดียวกันคือทยอยหักมูลค่าสินทรัพย์เป็นค่าใช้จ่าย แต่ใช้เรียกกับสินทรัพย์คนละประเภท ค่าเสื่อมราคาใช้กับสินทรัพย์ที่มีตัวตนจับต้องได้ เช่น เครื่องจักร อาคาร รถยนต์ ส่วนค่าตัดจำหน่ายใช้กับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน เช่น ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร โปรแกรมคอมพิวเตอร์ หรือค่าความนิยม (กู๊ดวิล) ตัวอย่างเช่น ธุรกิจซื้อเครื่องจักรราคา 1 ล้านบาท จะบันทึกเป็นค่าเสื่อมราคา แต่ถ้าซื้อลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์มาใช้ในกิจการราคา 200,000 บาท จะบันทึกเป็นค่าตัดจำหน่ายแทน แม้หลักการคำนวณจะคล้ายกันมาก ตัวอย่างการบันทึกบัญชีค่าเสื่อมราคา เมื่อคำนวณค่าเสื่อมราคาได้แล้ว ต้องบันทึกบัญชีทุกสิ้นงวดหรือสิ้นปี โดยลงรายการดังนี้ เดบิต (ฝั่งบันทึกรายการที่เพิ่มค่าใช้จ่ายหรือสินทรัพย์) ค่าเสื่อมราคา บันทึกในงบกำไรขาดทุนเป็นค่าใช้จ่าย เครดิต (ฝั่งตรงข้ามของเดบิต) ค่าเสื่อมราคาสะสม บันทึกในงบแสดงฐานะการเงิน หักจากมูลค่าสินทรัพย์ ตัวอย่างจากร้านกาแฟ “คาเฟ่ กาแฟดี (ชื่อสมมุติ)” ที่คำนวณค่าเสื่อมเครื่องชงกาแฟได้ปีละ 30,000 บาท จะบันทึกบัญชีทุกสิ้นปีเป็น เดบิตค่าเสื่อมราคา 30,000 บาท เครดิตค่าเสื่อมราคาสะสม 30,000 บาท เมื่อครบ 5 ปี ยอดค่าเสื่อมราคาสะสมจะเท่ากับ 150,000 บาท เท่ากับราคาทุนของเครื่องพอดี ค่าเสื่อมราคาสะสมนี้จะแสดงอยู่ในหมวดสินทรัพย์ของงบแสดงฐานะการเงิน หักลบจากราคาทุนเดิม ทำให้เห็นมูลค่าตามบัญชีที่แท้จริงของสินทรัพย์ในวันนั้น สรุป: จัดการค่าเสื่อมราคาให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น การคิดค่าเสื่อมราคาให้ถูกต้องช่วยให้ธุรกิจเห็นต้นทุนจริง วางแผนลงทุนทันเวลา และใช้สิทธิลดภาษีได้เต็มที่ สิ่งที่ต้องจำคือ ที่ดินและสินค้าคงเหลือไม่ต้องคิดค่าเสื่อม เลือกวิธีคำนวณให้เหมาะกับประเภทสินทรัพย์ และตรวจสอบว่าธุรกิจเข้าเงื่อนไข SME ที่ได้สิทธิหักเร่งด่วนหรือไม่ คำนวณค่าเสื่อมราคาอัตโนมัติ แม่นยำตามกฎหมาย ด้วย PEAK Asset ถ้าไม่อยากคำนวณค่าเสื่อมราคาด้วยมือทุกเดือนPEAK Asset โปรแกรมบริหารจัดการสินทรัพย์ ช่วยคำนวณค่าเสื่อมราคาให้อัตโนมัติตามอัตราที่กฎหมายกำหนด พร้อมออกรายงานสินทรัพย์ถาวรได้ทันที คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับค่าเสื่อมราคา ค่าเสื่อมราคา อยู่หมวดบัญชีไหน ค่าเสื่อมราคาอยู่ในหมวดค่าใช้จ่าย แสดงในงบกำไรขาดทุน ส่วนค่าเสื่อมราคาสะสมอยู่ในหมวดสินทรัพย์ หักลบจากราคาทุนของสินทรัพย์นั้นในงบแสดงฐานะการเงิน ค่าเสื่อมราคา คิดยังไงให้เร็วที่สุด วิธีที่คำนวณง่ายและเร็วที่สุดคือวิธีเส้นตรง เอาราคาทุนลบมูลค่าซาก แล้วหารด้วยจำนวนปีอายุการใช้งาน ได้ตัวเลขที่ต้องหักต่อปีทันที เหมาะกับสินทรัพย์ทั่วไปที่ไม่ต้องการคำนวณซับซ้อน ค่าเสื่อมราคา ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร ค่าเสื่อมราคาภาษาอังกฤษเรียกว่า Depreciation ส่วนค่าตัดจำหน่ายเรียกว่า Amortization ทั้งสองคำมักถูกใช้แยกกันตามประเภทสินทรัพย์ที่มีตัวตนหรือไม่มีตัวตน ต้องคิดค่าเสื่อมราคาทุกเดือนหรือทุกปี ทางบัญชีสามารถคิดค่าเสื่อมราคาได้ทั้งรายเดือนและรายปี ขึ้นอยู่กับรอบการปิดงบของธุรกิจ ถ้าต้องการดูตัวเลขกำไรขาดทุนรายเดือนที่แม่นยำ แนะนำให้คิดค่าเสื่อมราคาทุกเดือนแทนการคิดรวมทีเดียวตอนสิ้นปี ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

ถึงช่วงปลายปีทีไร เจ้าของกิจการ SME ต้องปวดหัวกับคำถามเดิมที่ว่า เราควรปรับเงินเดือนให้พนักงานเท่าไรดี จะปรับน้อยกลัวคนลาออก ปรับมากก็กลัวบริษัทแบกค่าใช้จ่ายไม่ไหว บทความนี้รวมทุกเรื่องเกี่ยวกับการจัดการเงินเดือน ตั้งแต่กฎหมายแรงงาน ค่าแรงขั้นต่ำ การคำนวณเงินเดือน 3 แบบ ตลอดจนปัจจัยที่ควรพิจารณาในการปรับเงินเดือนพนักงาน กฎหมายแรงงานว่าด้วยเรื่องค่าจ้าง สิ่งที่นายจ้างต้องรู้ ก่อนจะคิดปรับเงินเดือนพนักงาน นายจ้างต้องรู้กรอบกฎหมายก่อน ลดเงินเดือนไม่ได้ หากลูกจ้างไม่ยินยอม ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 นายจ้างไม่สามารถลดค่าจ้างลูกจ้างได้ หากไม่ได้รับความยินยอม ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม หากตกลงกับลูกจ้างได้ ต้องมีการลงลายลักษณ์อักษร จ่ายต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำไม่ได้ นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างไม่ต่ำกว่าอัตราที่ประกาศ ฝ่าฝืนมีโทษตามมาตรา 144 จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ จ่ายเงินเดือนตรงเวลาทุกเดือน ต้องจ่ายอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง ตามวันที่ตกลงไว้ ถ้าจ่ายล่าช้าถือว่าผิดสัญญาจ้าง กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง (กฎหมายใหม่ 2569) ตั้งแต่ 1 ต.ค. 2569 บริษัทที่ไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ต้องส่งเงินสมทบเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างตามกฎหมาย ค่าแรงขั้นต่ำ 2569 นายจ้างต้องปรับเงินเดือนไหม อัตราค่าแรงขั้นต่ำปัจจุบันเป็นไปตามประกาศคณะกรรมการค่าจ้าง (ฉบับที่ 14) กระทรวงแรงงาน มีผลตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2568 อัตรา 337–400 บาทต่อวัน โดยแต่ละจังหวัด มีกำหนดค่าแรงขั้นต่ำแตกต่างกันไป พื้นที่อัตราสูงสุด 400 บาท/วัน ได้แก่ กรุงเทพมหานคร ภูเก็ต ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง และ อ.เกาะสมุย (สุราษฎร์ธานี) ส่วนอัตราต่ำสุด 337 บาท/วัน อยู่ที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ หมายเหตุ: หากมีพนักงานคนใดที่ยังได้ค่าตอบแทนไม่ถึงขั้นต่ำ นายจ้างต้องปรับให้ค่าแรงเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด สูตรคำนวณปรับเงินเดือนแบบเปอร์เซ็นต์ วิธีการคำนวณการปรับเงินเดือนขั้นพื้นฐาน สำหรับองค์กร SME ขนาดเล็ก สามารถทำได้ตามสูตรนี้ เงินเดือนใหม่ = เงินเดือนเดิม × (1 + อัตราปรับ%) ตัวอย่าง: เงินเดือนเดิม 25,000 บาท ปรับขึ้น 5% 25,000 × (1 + 0.05) = 25,000 × 1.05 = 26,250 บาท → เพิ่มขึ้น 1,250 บาท/เดือน เงินเดือนเดิม ปรับ 3% ปรับ 5% ปรับ 7% 15,000 15,450 (+450) 15,750 (+750) 16,050 (+1,050) 25,000 25,750 (+750) 26,250 (+1,250) 26,750 (+1,750) 40,000 41,200 (+1,200) 42,000 (+2,000) 42,800 (+2,800) ฐานเฉลี่ยการปรับเงินเดือนในประเทศไทย สำหรับองค์กรขนาดใหญ่ จะอยู่ที่ 4-6% ต่อปี แต่สำหรับธุรกิจ SME อาจปรับขึ้นตามกำลังของบริษัท สูตรปรับฐานเงินเดือนตามโครงสร้างองค์กร (Compa-Ratio) สำหรับบริษัทที่มีโครงสร้างเงินเดือนชัดเจน หรือกระบอกเงินเดือนชัดเจน อาจใช้ Compensation Ratio เพื่อช่วยตัดสินใจว่าควรปรับเท่าไร สูตร: Compa-Ratio = เงินเดือนปัจจุบัน ÷ เงินเดือนกลาง (Midpoint) ของตำแหน่ง หมายเหตุ: ตำแหน่งนักบัญชี มีเงินเดือนกลางอยู่ที่ 30,000 บาท โดยนายไก่ ได้เงินเดือนที่ 25,000 บาท เมื่อคำนวณ Compa-Ratio จะได้ที่ 25,000 ÷ 30,000 = 0.83 ตัวเลขนี้หมายความว่า นายไก่ยังได้ต่ำกว่าค่ากลางของตำแหน่งอยู่ 17% ควรพิจารณาปรับเงินเดือนให้เข้าใกล้ค่ากลางมากขึ้น ส่วนพนักงานที่ Compa-Ratio เกิน 1.0 แสดงว่าได้สูงกว่าค่ากลางแล้ว อาจพิจารณาปรับเงินเดือนในอัตราต่ำลง หรือพิจารณาเลื่อนตำแหน่งให้สูงขึ้นแทน ปรับเงินเดือนตามผลงาน (Performance-Based) คำนวณยังไง องค์กรขนาดใหญ่ มักใช้คะแนนประเมินผลงานเป็นตัวกำหนดอัตราปรับ แทนที่จะปรับเท่ากันทุกคน โดยมีลักษณะ ดังนี้ ระดับผลงาน คะแนน อัตราปรับ (ตัวอย่าง) ดีเด่น (Outstanding) 5 8-10% ดีมาก (Very Good) 4 6-7% ดี (Good) 3 4-5% พอใช้ (Fair) 2 2-3% ต้องปรับปรุง (Needs Improvement) 1 0% วิธีนี้ จะมอบรางวัลให้กับพนักงานที่มีผลงานดี ช่วยลดความขัดแย้ง แต่องค์กรเองต้องมีระบบประเมินการทำงานที่เป็นธรรมด้วย ปัจจัยที่ผู้ประกอบการควรพิจารณาก่อนปรับเงินเดือน กฎหมายคุ้มครองแรงงาน ไม่มีบทบัญญัติใดบังคับให้นายจ้างต้องปรับขึ้นเงินเดือนให้ลูกจ้างทุกปี ดังนั้น จึงขึ้นอยู่กับนายจ้างและองค์กร ที่มีสิทธิ์ในการปรับเงินเดือนได้ตามเหมาะสม โดยอาจคำนึงถึงปัจจัยเหล่านี้ ผลประกอบการของบริษัท — ต้องดูว่ากำไรขององค์กร มีมากเพียงพอจะรับต้นทุนแรงงานที่เพิ่มขึ้นหรือไม่ อัตราเงินเฟ้อ — บริษัทควรพิจารณาปรับเงินเดือนให้เทียบเท่า หรือสูงกว่าอัตราเงินเฟ้อเล็กน้อย ค่าตอบแทนในตลาด — หากคู่แข่งพร้อมจ่ายมากกว่า ลูกจ้างอาจย้ายบริษัท องค์กรจึงควรพิจารณาจากอัตราตลาดในอุตสาหกรรมเดียวกัน อายุงานและความรับผิดชอบ — ลูกจ้างที่อยู่มานานหรือรับภาระงานมากขึ้นควรได้รับการพิจารณาปรับขึ้นเป็นพิเศษ จัดการปรับเงินเดือนทั้งบริษัทให้เป็นระบบด้วย PEAK การปรับเงินเดือนพนักงานทีละคนใน Excel เสี่ยงผิดพลาด โดยเฉพาะเมื่อต้องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายใหม่ ประกันสังคมตามเพดานใหม่ และออกสลิปเงินเดือนให้ถูกต้อง PEAK Payroll ช่วยปรับฐานเงินเดือนพนักงานทั้งบริษัทได้ในไม่กี่คลิก ระบบคำนวณภาษีและประกันสังคมให้อัตโนมัติตามอัตราใหม่ ออกสลิปให้พนักงานทุกคน และลงบัญชีเงินเดือนต่อเนื่องโดยไม่ต้องคีย์ซ้ำ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการปรับเงินเดือนพนักงาน ค่าแรงขั้นต่ำ แต่ละจังหวัด จะหาอ่านได้จากไหน สามารถอ่านประกาศอัตราค่าจ้างขั้นต่ำของแต่ละจังหวัดได้ จากหน้าเว็บไซต์กระทรวงแรงงาน การคำนวณเงินเดือนขึ้น 3 เปอร์เซ็นต์ คิดยังไง ทำได้โดยใช้เงินเดือนเดิมคูณ 1.03 ตัวอย่าง: เงินเดือน 20,000 × 1.03 = 20,600 บาท หากต้องการปรับเปอร์เซนต์อื่น ให้แทนค่าในเลข 1.xx แทน ปรับเงินเดือนพนักงานแต่ละคนไม่เท่ากัน ผิดกฎหมายไหม ไม่ผิด ถ้ามีเกณฑ์ที่ชัดเจนและเป็นธรรม เช่น ปรับตามผลประเมินผลงาน ตามอายุงาน หรือตามโครงสร้างเงินเดือน แต่ต้องไม่เป็นการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม เช่น ปรับตามเพศ เชื้อชาติ หรือสถานะสมรส นายจ้างลดเงินเดือนพนักงานไม่ได้ แต่บริษัทขาดทุน แล้วบริษัทมีตัวเลือกอะไรบ้าง หากบริษัทต้องการลดต้นทุนด้านบุคลากร อาจเริ่มจากพิจารณาลดชั่วโมงการทำงาน ลดค่าล่วงเวลา หรือชะลอการจ่ายโบนัส แต่ในทุกการตัดสินใจ ต้องได้รับการยอมรับจากทั้งสองฝ่าย และมีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรทั้งสิ้น กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง 2569 คืออะไร กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเป็นกฎหมายใหม่ มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 โดยบริษัทที่ไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (Provident Fund) ต้องส่งเงินสมทบเข้ากองทุนนี้ เพื่อเป็นหลักประกันให้ลูกจ้างเมื่อออกจากงาน ปรับเงินเดือนพนักงานแล้ว ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเปลี่ยนไหม การคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายจะคิดจากเงินได้สุทธิทั้งปี โดยเมื่อเงินเดือนเพิ่มขึ้น จะส่งผลให้เงินได้สุทธิสูงขึ้นเช่นกัน อาจทำให้เข้าขั้นภาษีที่สูงกว่าเดิม นายจ้างจึงต้องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายใหม่ ตั้งแต่เดือนที่ปรับเงินเดือน และปรับยอดหักในสลิปเงินเดือนให้ถูกต้อง ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

นักบัญชีทุกคนมีหน้าที่ดูแลตัวเลขทางการเงินของกิจการ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ส่งผลต่อการตัดสินใจของเจ้าของธุรกิจ นักลงทุน และหน่วยงานรัฐ ถ้านักบัญชีทำงานไม่ตรงไปตรงมา ผลกระทบจะเกิดขึ้นวงกว้าง บทความนี้สรุปจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี 6 หลักการพื้นฐาน โทษถ้าทำผิด และข้อมูลอัปเดตฉบับล่าสุด พ.ศ. 2567 ที่บังคับใช้แล้ว จรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี คืออะไร จรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี คือข้อกำหนดเรื่องความประพฤติและแนวทางปฏิบัติที่ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีทุกคนต้องยึดถือ ครอบคลุมทั้งผู้ทำบัญชี ผู้สอบบัญชี ที่ปรึกษาด้านภาษี และนักบัญชีบริหาร จรรยาบรรณเหล่านี้ไม่ได้แค่บอกว่า “ห้ามทำอะไร” แต่กำหนดมาตรฐานความเป็นมืออาชีพที่ต้องรักษาไว้ตลอดเวลา ปัจจุบันจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชีของไทยอ้างอิงตามประมวลจรรยาบรรณสากล (IESBA Code) โดยสภาวิชาชีพบัญชีเป็นผู้แปลและปรับใช้กับบริบทไทย ใครเป็นผู้กำหนดจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นองค์กรหลักที่มีอำนาจกำหนดจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีตาม พ.ร.บ.วิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 มาตรา 7(4) สภาวิชาชีพบัญชีมีหน้าที่ออกข้อบังคับ กำกับดูแล และลงโทษผู้ที่ทำผิดจรรยาบรรณ โดยมีคณะกรรมการจรรยาบรรณเป็นผู้สอบสวนเมื่อมีการร้องเรียน นอกจากนี้สภาฯ ยังปรับปรุงจรรยาบรรณให้ทันสมัยตามมาตรฐานสากลของ IESBA (International Ethics Standards Board for Accountants) อย่างต่อเนื่อง หลักการพื้นฐาน 6 ข้อ ของจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี จรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีตั้งอยู่บนหลัก 6 ข้อ ซึ่งนักบัญชีทุกสายงานต้องยึดถือ ไม่ว่าจะทำบัญชีให้กิจการเล็กหรือสอบบัญชีให้บริษัทมหาชน ความซื่อสัตย์สุจริต (Integrity) นักบัญชีต้องตรงไปตรงมา ไม่บิดเบือนข้อมูล ไม่ปกปิดข้อเท็จจริง ตัวอย่างเช่น สำนักงานบัญชีแห่งหนึ่ง (ชื่อสมมุติ) พบว่าลูกค้าบันทึกรายได้สูงเกินจริง แม้ลูกค้าจะขอให้ปล่อยผ่าน นักบัญชีที่มีจรรยาบรรณก็ต้องแจ้งให้แก้ไขให้ถูกต้อง ความเป็นอิสระ (Objectivity) นักบัญชีต้องไม่ให้อคติ ผลประโยชน์ส่วนตัว หรือแรงกดดันจากบุคคลอื่นมาบิดเบือนดุลพินิจของตน เช่น ถ้านักบัญชีมีหุ้นอยู่ในบริษัทลูกค้า ก็ไม่ควรรับงานตรวจสอบบัญชีของบริษัทนั้น เพราะอาจตัดสินใจไม่เป็นกลาง ความรู้ ความสามารถ และความเอาใจใส่ (Professional Competence and Due Care) นักบัญชีต้องรักษาความรู้ให้ทันสมัยอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นมาตรฐานการบัญชีที่เปลี่ยนแปลง กฎหมายภาษีใหม่ หรือเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้น นี่ คือเหตุผลว่าทำไมผู้ทำบัญชีทุกคนถึงต้องเก็บชั่วโมง CPD (Continuing Professional Development หรือการพัฒนาความรู้ต่อเนื่อง) ทุกปี นอกจากนี้ยังรวมถึงการไม่รับงานที่เกินความสามารถของตน หากไม่เชี่ยวชาญเรื่องใดก็ควรแนะนำให้ลูกค้าปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่เหมาะสมกว่า การรักษาความลับ (Confidentiality) ข้อมูลทางการเงินของลูกค้าถือเป็นความลับ นักบัญชีห้ามนำไปเปิดเผยหรือใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตัว ยกเว้นกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ต้องเปิดเผย เช่น การให้ข้อมูลแก่กรมสรรพากรตามหมายเรียก สำหรับสำนักงานบัญชีที่ดูแลลูกค้าหลายราย หลักข้อนี้สำคัญมาก เพราะข้อมูลของลูกค้ารายหนึ่งห้ามนำไปบอกลูกค้าอีกรายเด็ดขาด แม้ทั้งสองรายจะอยู่ในอุตสาหกรรมเดียวกัน พฤติกรรมทางวิชาชีพ (Professional Behavior) นักบัญชีต้องปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง ไม่ทำสิ่งที่ทำให้วิชาชีพเสื่อมเสีย เช่น ห้ามโฆษณาบริการบัญชีด้วยข้อมูลที่เกินจริง หรือรับงานสอบบัญชีแล้วไม่ตรวจสอบจริงแต่ลงลายเซ็นให้ ความโปร่งใส (Transparency) นักบัญชีต้องเปิดเผยข้อมูลที่จำเป็นต่อผู้มีส่วนได้เสียอย่างเพียงพอ ไม่ปกปิดหรือนำเสนอข้อมูลในรูปแบบที่ทำให้เข้าใจผิด เช่น การจัดทำงบการเงินต้องแสดงข้อมูลครบถ้วนตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ไม่ซ่อนรายจ่ายหรือหนี้สินไว้ ผิดจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี มีโทษอะไรบ้าง ถ้ามีผู้ร้องเรียนหรือคณะกรรมการจรรยาบรรณพบว่านักบัญชีทำผิดจรรยาบรรณ จะมีบทลงโทษเรียงจากเบาไปหนักตามมาตรา 49 ของ พ.ร.บ.วิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 ดังนี้ ตัวอย่างพฤติกรรมที่ถือว่าผิดจรรยาบรรณขั้นร้ายแรง ได้แก่ การลงลายเซ็นรับรองงบการเงินโดยไม่ได้ตรวจสอบจริง หรือการรับจ้างลงชื่อเป็นผู้สอบบัญชีให้กับกิจการที่ตนไม่ได้ปฏิบัติงานตรวจสอบ พฤติกรรมเหล่านี้อาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตทันที ตัวอย่างสถานการณ์ที่เกี่ยวกับจรรยาบรรณในงานบัญชี SME จรรยาบรรณไม่ใช่เรื่องทฤษฎี แต่เป็นสิ่งที่นักบัญชีต้องใช้ตัดสินใจในสถานการณ์จริงทุกวัน โดยเฉพาะเมื่อทำงานกับ SME ที่เจ้าของกิจการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจทางบัญชีโดยตรง ลองดูตัวอย่างสถานการณ์ที่นักบัญชีอาจเจอ บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) เป็นบริษัทนำเข้าสินค้า ปลายปีผู้บริหารขอให้นักบัญชีบันทึกสินค้าคงเหลือสูงกว่าความเป็นจริง เพื่อให้งบดูดีตอนยื่นขอสินเชื่อธนาคาร นักบัญชีที่ยึดถือจรรยาบรรณต้องปฏิเสธ เพราะเข้าข่ายผิดหลักความซื่อสัตย์สุจริตและความโปร่งใส อีกสถานการณ์ที่พบบ่อย คือเรื่องการรักษาความลับ สำนักงานบัญชีที่ดูแลลูกค้าหลายราย อาจมีลูกค้าสองรายที่เป็นคู่แข่งกัน นักบัญชีต้องไม่นำข้อมูลยอดขายหรือกลยุทธ์ราคาของลูกค้ารายหนึ่งไปบอกอีกรายเด็ดขาด อัปเดตจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี ฉบับล่าสุด (พ.ศ. 2567) สภาวิชาชีพบัญชีได้ออกคู่มือประมวลจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2567 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 15 ธันวาคม 2567 เป็นต้นไป ฉบับนี้ใช้แทนฉบับ พ.ศ. 2566 การปรับปรุงครั้งนี้เป็นไปตามมาตรฐานสากลของ IESBA โดยมีประเด็นสำคัญ ได้แก่ การปรับปรุงเรื่องคำนิยามของกลุ่มผู้ปฏิบัติงานและการตรวจสอบกลุ่มกิจการ ซึ่งเกี่ยวข้องกับ independence ของผู้สอบบัญชี นักบัญชีทุกคนควรอ่านฉบับล่าสุดจากเว็บไซต์สภาวิชาชีพบัญชีเพื่ออัปเดตความรู้ โดยเฉพาะผู้สอบบัญชีที่ต้องตรวจสอบงบการเงินของกลุ่มกิจการ ควรศึกษาคำนิยามใหม่ให้ละเอียด สรุป: จรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี จรรยาบรรณวิชาชีพบัญชีไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นสิ่งที่นักบัญชีทุกคนใช้ในการทำงานทุกวัน สิ่งที่ควรทำเพื่อรักษามาตรฐานนี้ ได้แก่ อัปเดตความรู้ให้ตรงกับฉบับล่าสุด พ.ศ. 2567 ที่บังคับใช้แล้ว เก็บชั่วโมง CPD ให้ครบทุกปี และทบทวนหลัก 6 ข้อเป็นประจำเมื่อเจอสถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจ จัดการบัญชีอย่างมืออาชีพด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้นักบัญชีทำงานอย่างเป็นระบบ บันทึกรายการบัญชีถูกต้องตามมาตรฐาน ออกเอกสารครบถ้วน ลดความเสี่ยงที่จะผิดพลาดจนกระทบจรรยาบรรณ ทดลองใช้ PEAK ฟรี คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชี นักบัญชีต้องอบรมจรรยาบรรณกี่ชั่วโมงต่อปี ผู้ทำบัญชีต้องเก็บชั่วโมง CPD ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปี โดยต้องมีเนื้อหาด้านบัญชีไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง และด้านจรรยาบรรณไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง ส่วนผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ต้องเก็บไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมงต่อปี โดยชั่วโมงที่เป็นทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง (ข้อมูลจากสภาวิชาชีพบัญชี) จรรยาบรรณวิชาชีพบัญชีต่างจากจรรยาบรรณทั่วไปอย่างไร จรรยาบรรณทั่วไปเป็นหลักศีลธรรมกว้างๆ ที่ใช้ได้กับทุกอาชีพ แต่จรรยาบรรณวิชาชีพบัญชีมีข้อแตกต่างสำคัญ คือเป็นข้อกำหนดเฉพาะตาม พ.ร.บ.วิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 ที่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมาย มีคณะกรรมการจรรยาบรรณคอยกำกับดูแล และมีบทลงโทษชัดเจนตามที่อธิบายไว้ข้างต้น ผู้ทำบัญชีกับผู้สอบบัญชีใช้จรรยาบรรณชุดเดียวกันไหม ใช้หลัก 6 ข้อเดียวกัน แต่ในรายละเอียดมีข้อกำหนดเพิ่มเติมที่ต่างกัน เช่น ผู้สอบบัญชีมีข้อกำหนดเรื่องความเป็นอิสระที่เข้มงวดกว่า เพราะต้องตรวจสอบและแสดงความเห็นต่องบการเงินที่บุคคลภายนอกนำไปใช้ตัดสินใจ สามารถดูรายละเอียดได้ที่คู่มือประมวลจรรยาบรรณฯ พ.ศ. 2567 ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

บัญชีรายรับรายจ่ายเป็นพื้นฐานที่ผู้ประกอบการทุกคนควรทำ ทั้งเพื่อให้เห็นกำไรขาดทุนของธุรกิจ ใช้เป็นหลักฐานยื่นภาษี และเปิดโอกาสหักค่าใช้จ่ายตามจริงเพื่อประหยัดภาษี บทความนี้อธิบายตั้งแต่ความหมาย ใครต้องทำ แบบฟอร์มรายงานเงินสดรับ-จ่ายตามที่สรรพากรกำหนด วิธีทำด้วยตัวเองพร้อมตัวอย่างตัวเลขจริง ไปจนถึงการเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงหรืออัตราเหมา บัญชีรายรับรายจ่าย คืออะไร บัญชีรายรับรายจ่าย คือ การจดบันทึกเงินที่ได้รับเข้ามา (รายรับ) และเงินที่จ่ายออกไป (รายจ่าย) ในแต่ละวัน เพื่อให้เจ้าของกิจการเห็นภาพรวมการเงินของธุรกิจอย่างชัดเจน ในทางภาษี กรมสรรพากรเรียกบัญชีรายรับรายจ่ายของบุคคลธรรมดาว่า “รายงานเงินสดรับ-จ่าย” ซึ่งกำหนดรูปแบบไว้ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ ฉบับที่ 161 รายงานนี้ใช้เป็นหลักฐานประกอบการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา โดยเฉพาะกรณีที่เลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริง นอกจากนี้ยังใช้ประกอบการยื่นขอสินเชื่อกับสถาบันการเงินได้อีกด้วย ใครมีหน้าที่ต้องทำบัญชีรายรับรายจ่าย ผู้ที่ต้องจัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายตามที่สรรพากรกำหนด คือ บุคคลธรรมดาที่ ไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) และมีเงินได้ตามมาตรา 40(5) ถึง 40(8) แห่งประมวลรัษฎากร รายได้ 40(5) ถึง 40(8) มีอะไรบ้าง แต่ละประเภทรายได้ครอบคลุมธุรกิจที่ต่างกัน ดังตารางนี้ ประเภทรายได้ ตัวอย่างธุรกิจ 40(5) ค่าเช่าทรัพย์สิน ให้เช่าบ้าน คอนโด ที่ดิน ห้องแถว 40(6) วิชาชีพอิสระ สำนักงานบัญชี สำนักงานกฎหมาย คลินิกแพทย์ สถาปนิก 40(7) รับเหมา รับเหมาก่อสร้าง รับเหมาตกแต่งภายใน 40(8) ธุรกิจอื่น ขายสินค้าออนไลน์ รับจ้างผลิต นำเข้าส่งออก ขนส่ง ฟรีแลนซ์ พูดให้เข้าใจง่ายคือ ถ้าคุณเป็นบุคคลธรรมดาที่ทำธุรกิจซื้อมาขายไป รับจ้าง ให้เช่า หรือทำอาชีพอิสระ แล้วยังไม่ได้จด VAT คุณต้องทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย จด VAT บุคคลธรรมดา ต้องทำบัญชีไหม ถ้าบุคคลธรรมดาจดทะเบียน VAT แล้ว จะ ไม่ต้อง จัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายตามประกาศ ฉบับที่ 161 เพราะประกาศนี้ระบุชัดว่าใช้กับผู้ที่ “มิได้เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม” เท่านั้น อย่างไรก็ตาม ผู้ที่จด VAT แล้วมีหน้าที่ต้องจัดทำรายงานภาษีซื้อ รายงานภาษีขาย และรายงานสินค้าและวัตถุดิบแทน ซึ่งเป็นระบบบัญชีที่ละเอียดกว่า บุคคลธรรมดา vs นิติบุคคล บัญชีต่างกันอย่างไร บุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT ทำแค่ “รายงานเงินสดรับ-จ่าย” ตามประกาศ ฉบับที่ 161 ซึ่งเป็นตารางบันทึกรายรับรายจ่ายแบบง่าย ไม่ต้องจ้างนักบัญชี ส่วนนิติบุคคล เช่น บริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วน ต้องจัดทำบัญชีตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS for NPAEs) โดยมีผู้ทำบัญชีที่ขึ้นทะเบียน และต้องมีผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบงบการเงินทุกปี แบบฟอร์มรายงานเงินสดรับ-จ่าย ตามสรรพากร กรมสรรพากรกำหนดให้แบบฟอร์มรายงานเงินสดรับ-จ่ายมีรายการอย่างน้อยตามรูปแบบที่แนบท้ายประกาศ ฉบับที่ 161 โดยผู้ประกอบการสามารถเพิ่มช่องรายการให้เหมาะสมกับธุรกิจได้ ช่องที่ต้องมีประกอบด้วย ข้อมูลส่วนหัวต้องระบุชื่อผู้ประกอบการ เลขประจำตัวประชาชน ชื่อสถานประกอบการ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร และปีภาษี ดาวน์โหลดแบบฟอร์มได้จากคู่มือการจัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย ของกรมสรรพากร วิธีทำบัญชีรายรับรายจ่ายด้วยตัวเอง การทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายด้วยตัวเองทำตามขั้นตอนนี้ กฎ 3 วันทำการ ที่ต้องรู้ สรรพากรกำหนดให้ลงรายการในรายงานเงินสดรับ-จ่ายภายใน 3 วันทำการ นับแต่วันที่มีรายได้หรือรายจ่าย หากปล่อยทิ้งไว้แล้วจดย้อนหลังทีเดียวตอนสิ้นเดือน อาจมีปัญหาเมื่อถูกตรวจสอบ รายจ่ายที่ลงในรายงานได้ vs ลงไม่ได้ รายจ่ายที่นำมาลงต้องเกี่ยวข้องโดยตรงกับการประกอบธุรกิจ ค่าซื้อสินค้าเพื่อขาย ค่าเช่าสำนักงาน ค่าจ้างพนักงาน ค่าขนส่งสินค้า ลงได้ทั้งหมด แต่ค่าอาหารส่วนตัว ค่าเสื้อผ้าส่วนตัว หรือค่าผ่อนรถที่ไม่ได้ใช้ในกิจการ ลงไม่ได้ ตัวอย่างการกรอกบัญชีรายรับรายจ่าย สมมุติว่า นาย ก. (ชื่อสมมุติ) เปิดร้านขายอุปกรณ์สำนักงานเป็นบุคคลธรรมดา ยังไม่ได้จด VAT รายการในสัปดาห์แรกของเดือนมกราคม 2569 มีดังนี้ วัน/เดือน/ปี รายการ รายรับ (บาท) รายจ่าย ซื้อสินค้า (บาท) รายจ่าย อื่น (บาท) หมายเหตุ 2/1/69 ขายสินค้า (เงินสด) 15,000 — — 2/1/69 ค่าส่งสินค้า — — 350 3/1/69 ซื้อสินค้าเข้าร้าน — 8,000 — จาก บจ.เอบีซี (ชื่อสมมุติ) 4/1/69 ขายสินค้า (โอนเข้าบัญชี) 22,000 — — 5/1/69 ค่าเช่าร้าน ม.ค. — — 5,000 5/1/69 ค่าไฟฟ้า — — 1,200 รวมสัปดาห์ 37,000 8,000 6,550 กำไรสัปดาห์นี้คำนวณได้จาก 37,000 – 8,000 – 6,550 = 22,450 บาท หักค่าใช้จ่ายตามจริง vs อัตราเหมา เลือกแบบไหนดี ก่อนตัดสินใจว่าจะทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายหรือไม่ คุณควรเปรียบเทียบวิธีหักค่าใช้จ่ายก่อน เพราะถ้าเลือกหักแบบเหมาจะไม่จำเป็นต้องทำรายงานนี้เลย เปรียบเทียบ หักตามจริง หักอัตราเหมา วิธีคำนวณ ใช้ค่าใช้จ่ายจริงตามรายงานเงินสดรับ-จ่าย ใช้อัตรา % ตามประเภทเงินได้ที่สรรพากรกำหนด เช่น 40(8) หักได้ 60% ต้องทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายไหม ต้องทำ ไม่ต้อง ต้องเก็บเอกสารไหม ต้องเก็บทุกรายการ ไม่ต้อง เหมาะกับใคร ธุรกิจที่มีค่าใช้จ่ายจริงสูงกว่าอัตราเหมา ธุรกิจที่มีค่าใช้จ่ายน้อย เช่น งานบริการ ฟรีแลนซ์ ตัวอย่าง ถ้ามีรายได้จากธุรกิจ 40(8) จำนวน 1,000,000 บาท/ปี หักเหมา 60% = ค่าใช้จ่าย 600,000 บาท หักตามจริง = สมมุติค่าใช้จ่ายจริง 750,000 บาท กรณีนี้หักตามจริงได้มากกว่า 150,000 บาท ทำให้เสียภาษีน้อยลง แต่ต้องทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายและเก็บเอกสารครบทุกรายการ ผู้ประกอบการต้องชั่งน้ำหนักระหว่างความสะดวกกับจำนวนภาษีที่ประหยัดได้ เอกสารประกอบที่ต้องจัดเก็บ ทุกรายการที่ลงในรายงานเงินสดรับ-จ่ายต้องมีเอกสารประกอบที่พิสูจน์ได้ ได้แก่ เก็บเอกสารไว้อย่างน้อย 5 ปี นับจากวันยื่นแบบแสดงรายการภาษี เพื่อใช้เป็นหลักฐานกรณีถูกตรวจสอบ ทำบัญชีรายรับรายจ่ายด้วย Excel หรือโปรแกรมบัญชีออนไลน์ดี หลายคนเริ่มต้นทำบัญชีรายรับรายจ่ายด้วย Excel ซึ่งทำได้ง่ายและไม่มีค่าใช้จ่าย เหมาะกับผู้ประกอบการที่มีรายการไม่มาก แต่เมื่อธุรกิจเริ่มโตขึ้น Excel อาจทำให้เสียเวลากรอกข้อมูลซ้ำ คำนวณผิดพลาด หรือเอกสารตกหล่น โปรแกรมบัญชีออนไลน์อย่าง PEAK ช่วยบันทึกรายรับรายจ่ายได้ทันที ออกรายงานพร้อมยื่นสรรพากร และเก็บเอกสารไว้ในระบบ Cloud ไม่ต้องกลัวหาย เหมาะกับผู้ประกอบการที่ต้องการความแม่นยำและประหยัดเวลา โทษของการไม่จัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย ผู้ประกอบการที่มีหน้าที่ต้องจัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายแต่ไม่ทำ หรือทำไม่ครบถ้วน มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท ตามมาตรา 35 แห่งประมวลรัษฎากร นอกจากค่าปรับแล้ว ยังส่งผลให้ไม่สามารถหักค่าใช้จ่ายตามจริงได้ ต้องใช้อัตราเหมาเท่านั้น ซึ่งอาจทำให้เสียภาษีมากกว่าที่ควรจ่าย สรุป บัญชีรายรับรายจ่าย บัญชีรายรับรายจ่ายเป็นเครื่องมือพื้นฐานที่ช่วยให้ผู้ประกอบการบุคคลธรรมดาเห็นภาพรวมการเงินของธุรกิจ ใช้เป็นหลักฐานยื่นภาษีเงินได้ และเปิดโอกาสหักค่าใช้จ่ายตามจริงเพื่อประหยัดภาษี สิ่งสำคัญคือลงบันทึกภายใน 3 วันทำการ เก็บเอกสารครบ และเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายที่เหมาะกับธุรกิจของคุณ จัดการบัญชีรายรับรายจ่ายให้เป็นระบบด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้คุณบันทึกรายรับรายจ่ายได้สะดวก ออกรายงานพร้อมยื่นสรรพากร และเก็บเอกสารไว้บน Cloud อย่างปลอดภัย ทดลองใช้ PEAK ฟรี คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับบัญชีรายรับรายจ่าย บุคคลธรรมดาที่มีเงินเดือนอย่างเดียว ต้องทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายไหม ไม่ต้อง เพราะเงินเดือนจัดเป็นรายได้ตามมาตรา 40(1) ซึ่งไม่อยู่ในเกณฑ์ที่ต้องจัดทำรายงาน ประกาศ ฉบับที่ 161 ครอบคลุมเฉพาะรายได้ 40(5) ถึง 40(8) เท่านั้น ขายของออนไลน์รายได้น้อย ต้องทำบัญชีรายรับรายจ่ายไหม ต้องทำถ้ายังไม่ได้จด VAT เพราะรายได้จากการขายของออนไลน์จัดเป็น 40(8) ไม่มีเกณฑ์ขั้นต่ำว่ารายได้เท่าไรจึงจะต้องทำ แต่ในทางปฏิบัติ ถ้ารายได้น้อยมากและเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมา ก็สามารถเลือกไม่ทำรายงานได้ เพียงแต่จะใช้สิทธิ์หักค่าใช้จ่ายตามจริงไม่ได้ ต้องส่งรายงานเงินสดรับ-จ่ายให้สรรพากรไหม ไม่ต้องส่ง แต่ต้องจัดทำและเก็บรักษาไว้ที่สถานประกอบการ เพื่อให้เจ้าหน้าที่สรรพากรตรวจสอบได้เมื่อร้องขอ และใช้เป็นหลักฐานประกอบการยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 (แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับผู้มีเงินได้หลายประเภท) ตอนสิ้นปี สมุดรายรับรายจ่ายที่พ่อค้าแม่ค้าทำเอง ใช้ยื่นสรรพากรได้ไหม ได้ ถ้ามีรูปแบบและรายการครบตามประกาศ ฉบับที่ 161 จะจดลงสมุด ทำใน Excel หรือใช้โปรแกรมบัญชีก็ได้ทั้งนั้น สิ่งสำคัญคือต้องมีช่องวันที่ รายการ รายรับ รายจ่ายซื้อสินค้า รายจ่ายอื่น และหมายเหตุ ครบตามที่กำหนด ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

สำหรับเจ้าของกิจการ SME ไทย คำว่า “ออดิท” มักทำให้รู้สึกว่าเป็นเรื่องไกลตัว แต่ถ้าธุรกิจคุณจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล กฎหมายไทยกำหนดให้ต้องผ่าน audit ทุกปี ไม่ว่าจะมีกำไรหรือไม่ บทความนี้จะพาคุณเข้าใจว่า audit คืออะไร มีกี่ประเภท และมีขั้นตอนทำอย่างไร ทำความรู้จัก ออดิท (Audit) คืออะไร? Audit คือ การตรวจสอบและประเมินข้อมูลทางการเงิน การดำเนินงาน หรือระบบต่างๆ ขององค์กร โดยผู้ตรวจสอบที่มีความเป็นอิสระ เพื่อให้ความเชื่อมั่นว่าสิ่งที่รายงานออกมาตรงกับความเป็นจริง คำว่า “ออดิท” มาจากภาษาละตินว่า audire ที่แปลว่า “ได้ยิน” ในอดีตผู้ตรวจสอบจะ “ฟัง” การอ่านบัญชีดังๆ เพื่อตรวจความถูกต้อง วันนี้ audit ซับซ้อนกว่านั้นมาก โดยผู้ตรวจสอบจะเข้ามาดูเอกสาร พูดคุยกับพนักงาน และวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อยืนยันว่าทุกอย่างถูกต้อง ทำไม audit ถึงสำคัญ? เพราะการออดิทเปรียบเสมือนกับหลักประกันที่ทำให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย ทั้งนักลงทุน ธนาคาร และคู่ค้าที่จะมาลงทุนกับบริษัทต่างมั่นใจในข้อมูลที่ได้รับ Audit มีกี่ประเภท? รู้จักก่อนเลือกใช้ถูก ถ้าพูดถึงคำว่า “การตรวจสอบบัญชี” หรือ “Audit” หลายคนอาจจะคิดว่ามันเหมือนๆ กันไปหมด แต่ในความเป็นจริงแล้ว Audit แบ่งออกเป็นหลายประเภท ขึ้นอยู่กับ “คนตรวจ” และ “เป้าหมาย” ซึ่งมีความสำคัญกับธุรกิจแตกต่างกันไป ดังนี้ แบ่งตาม “ผู้ตรวจ” — 3 ประเภทหลัก การตรวจสอบภายนอก (External Audit) เป็นการตรวจสอบความถูกต้องและโปร่งใสของงบการเงินโดยบุคคลภายนอกที่เป็นอิสระ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับบริษัท เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่บุคคลทั่วไปและหน่วยงานราชการ โดยกฎหมายไทยบังคับให้บริษัทจำกัดและบริษัทมหาชนจำกัดทุกแห่งต้องทำเป็นประจำทุกปี ผู้ที่จะเข้ามาตรวจสอบและเซ็นรับรองงบการเงินนี้ได้ จะต้องเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ที่ขึ้นทะเบียนกับสภาวิชาชีพบัญชี หรือหากเป็นห้างหุ้นส่วนจำกัดขนาดเล็กก็สามารถใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ได้ การตรวจสอบภายใน (Internal Audit) เป็นการตรวจสอบเพื่ออุดรอยรั่วและประเมินระบบการควบคุมภายในขององค์กร โดยเน้นดูว่าขั้นตอนการทำงานมีประสิทธิภาพไหม มีจุดไหนที่มีความเสี่ยงหรือเสี่ยงต่อการทุจริตหรือไม่ การตรวจประเภทนี้มักพบในธุรกิจขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ หรือบริษัทที่เตรียมตัวจะเข้าตลาดหลักทรัพย์ฯ ที่ต้องการเช็กสุขภาพองค์กรอยู่เสมอ คนตรวจจะเป็นผู้ตรวจสอบภายใน (Internal Auditor) ซึ่งเป็นได้ทั้งทีมพนักงานในบริษัทเอง หรือจะจ้างบริษัทที่ปรึกษาจากภายนอก (Outsource) เข้ามาช่วยดูก็ได้ โดยไม่จำเป็นต้องมีใบอนุญาตจากสภาวิชาชีพ แต่ต้องมีความเชี่ยวชาญด้านการวางระบบและบัญชีอย่างดี การตรวจสอบของรัฐ (Government Audit) เป็นการตรวจสอบการบริหารจัดการเงินและทรัพย์สินของภาครัฐ เพื่อให้มั่นใจว่าการใช้งบประมาณแผ่นดินที่มาจากเงินภาษีของประชาชนเป็นไปอย่างคุ้มค่า โปร่งใส และถูกต้องตามกฎหมาย กลุ่มที่ต้องรับการตรวจนี้จึงจำกัดเฉพาะหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ และองค์กรต่างๆ ที่มีการเบิกใช้เงินงบประมาณของรัฐ โดยมีหน่วยงานหลักอย่างสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) หรือหน่วยงานตรวจสอบเฉพาะของภาครัฐเป็นผู้เข้าตรวจสอบ แบ่งตาม “ลักษณะงาน” — 5 ประเภทที่พบบ่อย Financial Audit (การตรวจสอบทางการเงิน) เป็น audit ที่คนทั่วไปรู้จักมากที่สุด ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) จะตรวจสอบงบการเงินประจำปี เช่น งบฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุน และงบกระแสเงินสด เป้าหมายคือยืนยันว่างบการเงินถูกต้องตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS for NPAEs สำหรับ SME ทั่วไป) Internal Audit (การตรวจสอบภายใน) Internal Audit คือ การตรวจสอบที่ทำโดยทีมงานภายในองค์กรเอง หรือที่ปรึกษาที่จ้างมา เพื่อประเมินว่าระบบงานมีประสิทธิภาพ การควบคุมภายในแข็งแกร่งพอ และพนักงานทำตามนโยบายบริษัทจริงไหม ต่างจาก Financial Audit ที่มุ่งเน้นงบการเงิน Internal Audit มองภาพรวมของการดำเนินงานทั้งองค์กร Operational Audit (การตรวจสอบการดำเนินงาน) ตรวจสอบว่าการดำเนินงานขององค์กรบรรลุเป้าหมายที่วางไว้หรือไม่ โดยเน้นที่ประสิทธิภาพและความคุ้มค่า เช่น ขั้นตอนจัดซื้อใช้เวลานานเกินไปไหม หรือต้นทุนการผลิตสูงกว่าที่ควรไหม IT Audit (การตรวจสอบระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ) ในยุคที่ธุรกิจพึ่งพาระบบดิจิทัล IT Audit คือการตรวจสอบว่าระบบ IT ขององค์กรมีความปลอดภัย เชื่อถือได้ และข้อมูลไม่รั่วไหล ธุรกิจที่ดูแลข้อมูลลูกค้าจำนวนมากควรให้ความสำคัญกับ audit ประเภทนี้ Compliance Audit (การตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎระเบียบ) ตรวจสอบว่าองค์กรปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ หรือมาตรฐานที่กำหนดจากภายนอกหรือไม่ เช่น กฎหมายแรงงาน กฎหมายภาษี หรือมาตรฐาน ISO ที่ได้รับการรับรองไว้ Auditor คือใคร? เข้าใจก่อนว่าต้องจ้างใคร Auditor คือ ผู้ทำหน้าที่ตรวจสอบ แต่ “ออดิเตอร์” ไม่ได้มีแค่คนเดียว แบ่งออกได้หลักๆ 3 ประเภทที่ SME ไทยต้องรู้จัก ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) — External Auditor คือผู้ตรวจสอบบัญชีจากภายนอกที่ได้รับใบอนุญาตจากสภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถัมภ์ (TFAC) มีหน้าที่ตรวจสอบและรับรองงบการเงินของบริษัทจำกัดและบริษัทมหาชน บริษัทจำกัดทุกแห่งในไทยต้องจ้าง CPA ตรวจสอบงบการเงินทุกปี ไม่มีข้อยกเว้น (ข้อมูลจาก กรมพัฒนาธุรกิจการค้า) ผู้ตรวจสอบบัญชีภาษีอากร (TA) คือผู้ตรวจสอบบัญชีที่ได้รับใบอนุญาตจากกรมสรรพากร ตรวจสอบงบการเงินได้เฉพาะห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบบัญชี ค่าธรรมเนียมมักถูกกว่า CPA ผู้ตรวจสอบภายใน (Internal Auditor) คือพนักงานหรือทีมงานภายในองค์กรที่ทำหน้าที่ตรวจสอบระบบการทำงานภายใน ไม่ต้องมีใบอนุญาตจากสภาวิชาชีพ แต่ต้องมีความรู้ด้านบัญชีและการตรวจสอบ มักพบในธุรกิจขนาดกลางและขนาดใหญ่ จุดสำคัญที่คนมักสับสน: External Auditor (CPA/TA) ตรวจงบการเงินเพื่อรายงานให้บุคคลภายนอก ส่วน Internal Auditor ตรวจระบบภายในเพื่อรายงานให้ผู้บริหาร ทั้งสองมีบทบาทต่างกัน รายการ ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ผู้ตรวจสอบภายใน (Internal Auditor) ใบอนุญาตจาก สภาวิชาชีพบัญชี (TFAC) กรมสรรพากร ไม่ต้องมีใบอนุญาต ตรวจให้ใคร บริษัทจำกัด, บริษัทมหาชน หจก. ที่ทุน/สินทรัพย์/รายได้ไม่เกินเกณฑ์ ธุรกิจขนาดกลาง-ใหญ่ทุกประเภท รายงานถึง ผู้ถือหุ้น, DBD, สรรพากร สรรพากร ผู้บริหารและคณะกรรมการ ค่าธรรมเนียม สูงกว่า (ตามขนาดงาน) ถูกกว่า CPA ขึ้นกับโครงสร้างองค์กร กฎหมายบังคับ บริษัทจำกัดทุกแห่ง เฉพาะ หจก. ที่เกินเกณฑ์บางส่วน กฎหมายไม่บังคับ (สมัครใจ) ขั้นตอนการทำ Audit มีอะไรบ้าง? การ audit มาตรฐานมี 4 ขั้นหลัก ใช้เวลาโดยรวมประมาณ 2–8 สัปดาห์ขึ้นกับขนาดกิจการ ขั้นที่ 1 — วางแผนและกำหนดขอบเขต Auditor จะศึกษาธุรกิจของคุณก่อน เช่น ประเภทธุรกิจ ขนาดกิจการ ความเสี่ยงที่อาจมี แล้วกำหนดว่าจะตรวจอะไร ช่วงไหน และใช้เวลานานแค่ไหน ขั้นนี้มักจบด้วยการลงนามในสัญญาให้บริการ ขั้นที่ 2 — รวบรวมหลักฐานและตรวจสอบ นี่คือขั้นที่ใช้เวลานานที่สุด Auditor จะขอเอกสารจากคุณ เช่น สมุดบัญชี ใบกำกับภาษี สัญญาต่างๆ รายการธนาคาร และอาจสัมภาษณ์พนักงานบางคน ตัวอย่าง: ถ้าบริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) มียอดลูกหนี้ 5 ล้านบาทในงบ Auditor อาจขอดูใบแจ้งหนี้และการยืนยันยอดจากลูกค้าว่าตัวเลขตรงกันจริง ขั้นที่ 3 — วิเคราะห์และประเมินผล Auditor วิเคราะห์ข้อมูลที่รวบรวมมา เปรียบเทียบกับปีก่อน ตรวจสอบว่ามีความผิดปกติ ข้อผิดพลาด หรือความเสี่ยงที่ต้องรายงานหรือไม่ ขั้นที่ 4 — จัดทำรายงานผู้สอบบัญชี ผลลัพธ์สุดท้ายคือ “รายงานผู้สอบบัญชี” ที่ Auditor จะแสดงความเห็นว่างบการเงินของคุณถูกต้องหรือไม่ มี 4 ระดับความเห็น ได้แก่ ไม่มีเงื่อนไข (ดีที่สุด) มีเงื่อนไข ปฏิเสธการแสดงความเห็น และไม่แสดงความเห็น ทำไมธุรกิจต้อง Audit? ประโยชน์ที่ SME มองข้ามไม่ควร หลายคนมองว่า audit คือภาระ แต่จริงๆ แล้วมีประโยชน์ชัดเจนอย่างน้อย 4 ด้าน สร้างความน่าเชื่อถือกับนักลงทุนและธนาคาร งบการเงินที่ผ่าน audit จาก CPA ทำให้ธนาคารและนักลงทุนมั่นใจในตัวเลขที่คุณนำเสนอ เพิ่มโอกาสได้รับสินเชื่อหรือดึงดูดเงินลงทุนได้ง่ายขึ้น ป้องกันทุจริตและลดความเสี่ยง เมื่อพนักงานรู้ว่ามีการ audit ประจำปี โอกาสที่จะมีการยักยอกหรือปลอมแปลงเอกสารลดลงอย่างมีนัยสำคัญ และถ้าเกิดความผิดปกติก็ตรวจพบได้เร็วก่อนที่ความเสียหายจะขยายตัว ปฏิบัติตามกฎหมาย บริษัทจำกัดในไทยมีหน้าที่ตามกฎหมายต้องส่งงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบจาก CPA ต่อ DBD ทุกปี ไม่ส่งหรือส่งช้ามีโทษปรับ ปรับปรุงระบบภายในให้แข็งแกร่ง Auditor มักให้คำแนะนำจุดอ่อนในระบบบัญชีหรือการควบคุมภายในที่เจ้าของกิจการมองข้าม ทำให้ธุรกิจวางแผนและตัดสินใจได้แม่นยำขึ้น บริษัทไหนต้อง Audit ตามกฎหมายไทย? นี่คือส่วนที่ SME ไทยถามบ่อยที่สุด ขึ้นอยู่กับรูปแบบนิติบุคคลของธุรกิจคุณ (ข้อมูลจาก กรมพัฒนาธุรกิจการค้า) บริษัทจำกัดและบริษัทมหาชนจำกัด — ต้องมีผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ตรวจสอบงบการเงินทุกปีโดยไม่มีข้อยกเว้น และต้องส่งงบการเงินต่อ DBD ภายใน 5 เดือนหลังสิ้นรอบบัญชี ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลและห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) — แบ่งเป็น 2 กรณี กรณีที่ 1 หาก ทุนจดทะเบียน สินทรัพย์รวม หรือรายได้รวม เกิน 30 ล้านบาท (หรือทุนเกิน 5 ล้านบาท) ต้องมี CPA ตรวจสอบงบการเงิน กรณีที่ 2 หาก ทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท และสินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท — ยกเว้นไม่ต้องมี CPA ตรวจรับรองงบการเงิน แต่ยังต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 (แบบยื่นภาษีนิติบุคคลประจำปี) พร้อมรายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตหรือผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ต่อกรมสรรพากร สรุปง่ายๆ: ถ้าจดเป็นบริษัทจำกัด ต้องจ้าง CPA เสมอ ส่วน หจก. เล็กที่ยังไม่เกินเกณฑ์อาจไม่ต้องใช้ CPA แต่ควรปรึกษานักบัญชีให้ชัดเจนก่อน เตรียมพร้อมรับการ Audit อย่างไร? สิ่งที่ต้องทำก่อน Auditor เข้า ยิ่งจัดระบบได้ดีก่อน audit ยิ่งใช้เวลาน้อย ค่าธรรมเนียมอาจถูกลง และผลลัพธ์ออกมาดี นี่คือสิ่งที่ควรเตรียม จัดเอกสารให้ครบและเป็นระบบ Auditor จะขอเอกสารเหล่านี้เสมอ ได้แก่ งบการเงิน สมุดบัญชีรายวัน รายการธนาคาร ใบกำกับภาษีซื้อ-ขาย สัญญาต่างๆ และเอกสารประกอบการลงบัญชี ทุกอย่างควรเก็บไว้ที่เดียวและหาง่าย ตรวจสอบตัวเลขให้ตรงกับบัญชี ยอดธนาคารต้องตรงกับสมุดบัญชี ยอดลูกหนี้และเจ้าหนี้ต้องตรงกับเอกสารประกอบ ถ้ามีส่วนต่างต้องอธิบายได้ ให้ข้อมูลกับทีมงานก่อน บอกพนักงานที่เกี่ยวข้องว่าจะมี audit เพื่อเตรียมพร้อมตอบคำถาม Auditor ไม่ใช่ซ่อนข้อมูล แต่ให้ทุกคนพร้อมให้ความร่วมมือ ใช้โปรแกรมบัญชีช่วยจัดระบบ ถ้าบัญชียังทำใน Excel หรือสมุดกระดาษ การหาข้อมูลย้อนหลังจะยากและใช้เวลานาน โปรแกรมบัญชีออนไลน์อย่าง PEAK Account ช่วยจัดเก็บเอกสาร รายการธนาคาร และงบการเงินไว้เป็นระบบ ทำให้เตรียมข้อมูลก่อน audit ได้ง่ายขึ้นมาก สรุป: Audit ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว แต่ต้องรู้จักเตรียมพร้อม Audit คือเครื่องมือที่ช่วยให้ธุรกิจโปร่งใส น่าเชื่อถือ และเติบโตอย่างมั่นคง ไม่ใช่แค่ภาระตามกฎหมาย สิ่งที่ต้องจำจากบทความนี้: เริ่มจัดระบบบัญชีให้พร้อม Audit ด้วย PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ถ้าอยากเตรียมพร้อมรับการ audit โดยไม่ต้องตามหาเอกสารวุ่นวาย PEAK Account ช่วยจัดระบบบัญชี ออกเอกสาร และดูงบการเงินได้แบบ real-time ทดลองใช้ฟรี 30 วัน ไม่ต้องใช้บัตรเครดิต คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Audit (ออดิท) Audit กับ Accounting ต่างกันอย่างไร? Accounting (การทำบัญชี) คือการบันทึกและจัดทำข้อมูลทางการเงินประจำวัน เช่น บันทึกรายรับ-รายจ่าย ออกใบกำกับภาษี ส่วน Audit คือการตรวจสอบว่าข้อมูลที่ทำบัญชีไว้นั้นถูกต้องหรือไม่ ทั้งสองอย่างต้องทำควบคู่กัน แต่คนละขั้นตอนและคนละคนทำ บริษัทเล็กๆ ที่เพิ่งจดทะเบียน ต้อง Audit ไหม? ถ้าจดทะเบียนเป็น บริษัทจำกัด ตั้งแต่ปีแรกก็ต้องมี CPA ตรวจสอบงบการเงินแล้ว ไม่มีข้อยกเว้นเรื่องขนาด แต่ถ้าจด ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.) ที่มีทุน/สินทรัพย์/รายได้ไม่เกินเกณฑ์ที่กล่าวไป อาจไม่ต้องใช้ CPA แต่ควรปรึกษานักบัญชีก่อน ออดิท ตรวจอะไรบ้าง? Financial Audit ตรวจหลักๆ ได้แก่ งบการเงิน (งบฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุน งบกระแสเงินสด) รายการธนาคาร ลูกหนี้-เจ้าหนี้ สินค้าคงเหลือ สินทรัพย์ถาวร และรายการภาษีที่เกี่ยวข้อง Auditor อาจขอดูสัญญา ใบกำกับภาษี และเอกสารประกอบการลงบัญชีด้วย ออดิท คืองานอะไร? ต้องจบอะไรถึงทำได้? งาน audit คือ การตรวจสอบและให้ความเห็นต่องบการเงินหรือการดำเนินงานองค์กร สำหรับ External Auditor ต้องจบปริญญาตรีบัญชีและสอบผ่านเพื่อรับใบอนุญาต CPA จากสภาวิชาชีพบัญชี (TFAC) ซึ่งต้องสอบหลายวิชาและเก็บชั่วโมงฝึกปฏิบัติ ส่วน Internal Auditor เน้นประสบการณ์และความรู้ในสายงานมากกว่า ค่าจ้าง Auditor เท่าไร? ค่าธรรมเนียม CPA ในไทยแตกต่างกันตามขนาดธุรกิจและความซับซ้อนของงาน โดยทั่วไปสำหรับ SME เริ่มต้นตั้งแต่ประมาณ 8,000–30,000 บาทต่อปี (ราคาโดยประมาณ ขึ้นกับขนาดธุรกิจและสำนักงานที่เลือก) ธุรกิจที่มีรายการซับซ้อนอาจสูงกว่านั้น แนะนำให้ขอใบเสนอราคาจากหลายสำนักงาน และตรวจสอบใบอนุญาตผู้สอบบัญชีได้ที่ tfac.or.th

เปิดงบการเงินมาเจอคำว่า “สินทรัพย์” อยู่แทบทุกหน้า แต่เจ้าของกิจการหลายคนยังแยกไม่ออกว่าอะไรนับเป็นสินทรัพย์ อะไรเป็นแค่ค่าใช้จ่าย ซื้อโน้ตบุ๊กมาทำงานบันทึกบัญชีอย่างไร แล้วต่างจาก “ทรัพย์สิน” ตรงไหน บทความนี้จะตอบทุกคำถามเรื่องสินทรัพย์ที่ SME ต้องรู้ ตั้งแต่ความหมาย ประเภท ไปจนถึงตัวอย่างจริงที่ใช้ได้ทันที สินทรัพย์คืออะไร สินทรัพย์ หรือ Asset ในภาษาอังกฤษ คือสิ่งที่ธุรกิจมีอยู่ในมือและสามารถสร้างรายได้หรือเปลี่ยนเป็นเงินได้ ตามมาตรฐานรายงานทางการเงิน NPAEs ของสภาวิชาชีพบัญชี สิ่งที่จะนับเป็นสินทรัพย์ทางบัญชีได้ต้องเข้าเงื่อนไข 3 ข้อพร้อมกัน ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ เงินฝากธนาคาร สินค้าที่รอขาย คอมพิวเตอร์ที่ใช้ทำงาน หรือแม้แต่ลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ ล้วนเข้าเงื่อนไขทั้ง 3 ข้อ จึงบันทึกเป็นสินทรัพย์ในงบการเงินได้ทั้งหมด สินทรัพย์กับทรัพย์สิน ต่างกันตรงไหน หลายคนใช้คำว่า “สินทรัพย์” กับ “ทรัพย์สิน” สลับกัน แต่ทั้งสองคำมีที่มาต่างกัน ทรัพย์สิน (Property) เป็นคำทางกฎหมาย หมายถึงวัตถุทั้งที่มีรูปร่างและไม่มีรูปร่างที่ถือครองได้และมีมูลค่าเป็นเงิน เน้นที่ “กรรมสิทธิ์” คือต้องเป็นเจ้าของ สินทรัพย์ (Asset) เป็นคำทางบัญชี มีความหมายกว้างกว่า เพราะเน้นที่ “การควบคุม” ตัวอย่างเช่น เครื่องจักรที่เช่าการเงินระยะยาว บริษัทไม่ได้เป็นเจ้าของ แต่บันทึกในงบการเงินได้เพราะใช้ประโยชน์ตลอดสัญญา จำง่ายๆ ว่าทรัพย์สินเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ สินทรัพย์มีกี่ประเภท มีอะไรบ้าง ในทางบัญชี สินทรัพย์แบ่งได้หลายมุม มุมแรกที่ใช้บ่อยที่สุดคือแบ่งตามระยะเวลาที่คาดว่าจะใช้ประโยชน์ ได้แก่ หมุนเวียนกับไม่หมุนเวียน สินทรัพย์หมุนเวียน สินทรัพย์หมุนเวียนคือสินทรัพย์ที่คาดว่าจะเปลี่ยนเป็นเงินสดหรือใช้หมดไปภายใน 1 ปี เช่น เงินสด ลูกหนี้การค้า และสินค้าคงเหลือ สินทรัพย์กลุ่มนี้บอกถึงสภาพคล่องของธุรกิจว่ามีเงินหมุนเวียนเพียงพอหรือไม่ อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่บทความสินทรัพย์หมุนเวียน สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนคือสินทรัพย์ที่กิจการถือไว้ใช้งานนานกว่า 1 ปี เช่น ที่ดิน อาคาร เครื่องจักร และยานพาหนะ สินทรัพย์กลุ่มนี้ต้องคำนวณค่าเสื่อมราคาทุกปี (ยกเว้นที่ดิน) เพื่อกระจายต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน มีอะไรบ้าง สินทรัพย์มีตัวตนกับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน อีกมุมหนึ่งที่ใช้แบ่งคือดูว่าจับต้องได้หรือไม่ สินทรัพย์มีตัวตน (Tangible Assets) คือของที่จับต้องได้ เช่น อาคาร เครื่องจักร คอมพิวเตอร์ รถขนส่ง สินทรัพย์ไม่มีตัวตน (Intangible Assets) คือของที่มองไม่เห็นแต่มีมูลค่า เช่น ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า ทั้งสองชนิดอยู่ในกลุ่มไม่หมุนเวียน และต้องทยอยตัดมูลค่าตามอายุการให้ประโยชน์ ซื้อของมาเมื่อไรถือเป็นสินทรัพย์ เมื่อไรเป็นค่าใช้จ่าย นี่เป็นคำถามที่เจ้าของ SME สับสนบ่อยที่สุด หลักง่ายๆ คือดูที่ “อายุการใช้งาน” และ “มูลค่า” ถ้าของที่ซื้อมาใช้ได้นานกว่า 1 ปี และมีมูลค่าสูงพอ ให้บันทึกเป็นสินทรัพย์ แล้วทยอยตัดค่าเสื่อมราคาทุกปี แต่ถ้าของที่ซื้อมาใช้หมดเร็วหรือมูลค่าต่ำ ให้บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทันที ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซื้อโน้ตบุ๊กราคา 35,000 บาท คาดว่าจะใช้งาน 3 ปี กรณีนี้บันทึกเป็นสินทรัพย์ แล้วตัดค่าเสื่อมราคาปีละประมาณ 11,667 บาท แต่ถ้าซื้อหมึกพิมพ์ราคา 500 บาท ใช้หมดภายในเดือน ก็บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายได้เลย ในทางปฏิบัติ หลายกิจการกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำไว้ เช่น ของที่มีราคาต่ำกว่า 2,000 บาท ให้ตัดเป็นค่าใช้จ่ายทันทีแม้ว่าจะใช้ได้นานกว่า 1 ปี สินทรัพย์แสดงในงบการเงินอย่างไร สินทรัพย์แสดงอยู่ฝั่งซ้ายของงบแสดงฐานะการเงิน (เดิมเรียกว่างบดุล) โดยเรียงจากสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงสุดไปต่ำสุด เริ่มจากเงินสด ลูกหนี้ สินค้าคงเหลือ ไปจนถึงที่ดินและอาคาร สมการบัญชีพื้นฐานคือ สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของเจ้าของ สมการนี้บอกว่า ทุกอย่างที่ธุรกิจมีต้องมาจากแหล่งใดแหล่งหนึ่ง คือกู้ยืมมา (หนี้สิน) หรือเจ้าของลงทุนเอง (ส่วนของเจ้าของ) สมการนี้ต้องสมดุลเสมอ ถ้าไม่สมดุลแสดงว่ามีรายการบันทึกผิดพลาด ยกตัวอย่างเช่น บริษัท ตัวอย่าง จำกัด มีเงินสดในมือ 500,000 บาท สินค้าคงเหลือ 300,000 บาท และอุปกรณ์สำนักงาน 200,000 บาท รวมเท่ากับ 1,000,000 บาท ฝั่งขวาของงบจะแสดงว่าเงิน 1 ล้านบาทนี้มาจากเงินกู้ธนาคาร 400,000 บาท (หนี้สิน) กับเจ้าของลงทุนเอง 600,000 บาท (ส่วนของเจ้าของ) รวมเท่ากับ 1,000,000 บาทเช่นกัน ตัวอย่างสินทรัพย์ของธุรกิจ SME ประเภทธุรกิจ ตัวอย่างสินทรัพย์หมุนเวียน ตัวอย่างสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน ร้านค้าส่ง เงินสด ลูกหนี้ สินค้าในคลัง คลังสินค้า รถขนส่ง ชั้นวาง สำนักงานบัญชี เงินฝากธนาคาร ลูกหนี้ค่าบริการ คอมพิวเตอร์ โปรแกรมบัญชี เฟอร์นิเจอร์ ธุรกิจบริการซ่อมบำรุง เงินสด วัสดุสิ้นเปลืองที่สต็อก เครื่องมือช่าง รถบริการ อุปกรณ์ จะเห็นว่าธุรกิจแต่ละประเภทมีองค์ประกอบแตกต่างกัน ร้านค้าส่งจะมีสินค้าคงเหลือเป็นตัวหลักในฝั่งหมุนเวียน ขณะที่สำนักงานบัญชีจะมีลูกหนี้ค่าบริการเป็นหลักแทน การจัดหมวดให้ถูกต้องช่วยให้งบการเงินสะท้อนสถานะธุรกิจได้จริง นอกจากนี้ยังส่งผลต่อการคำนวณภาษี เพราะรายการที่บันทึกเป็นของใช้ระยะยาวจะตัดค่าเสื่อมราคาได้ทุกปี ต่างจากรายการที่ตัดเป็นค่าใช้จ่ายทีเดียว หากจัดหมวดผิดอาจทำให้เสียภาษีเกินหรือขาดได้ สรุป: สินทรัพย์คือพื้นฐานที่เจ้าของธุรกิจต้องเข้าใจ จัดการสินทรัพย์ให้เป็นระบบด้วย PEAK PEAK ช่วยให้คุณบันทึกทะเบียนสินทรัพย์ได้ง่าย คำนวณค่าเสื่อมราคาให้อัตโนมัติ และแสดงข้อมูลสินทรัพย์ในงบการเงินได้ทันที ไม่ต้องคำนวณเอง คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับสินทรัพย์ สินทรัพย์มีตัวตนกับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน ต่างกันอย่างไร สินทรัพย์มีตัวตนคือสิ่งที่จับต้องได้ เช่น อาคาร รถยนต์ เครื่องจักร ส่วนสินทรัพย์ไม่มีตัวตนคือสิ่งที่มองไม่เห็นแต่มีมูลค่าทางธุรกิจ เช่น สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า ทั้งสองชนิดอยู่ในกลุ่มไม่หมุนเวียนเหมือนกัน แต่วิธีวัดมูลค่าและการตรวจนับทางบัญชีแตกต่างกัน เพราะของที่จับต้องไม่ได้จะตรวจสอบความมีอยู่จริงได้ยากกว่า ซื้อคอมพิวเตอร์ถือเป็นสินทรัพย์หรือค่าใช้จ่าย ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละกิจการ บางบริษัทกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำไว้ที่ 2,000 บาท บางแห่งกำหนดที่ 5,000 บาท หากราคาซื้อสูงกว่าเกณฑ์ก็บันทึกเป็นอุปกรณ์สำนักงาน (สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน) ควรปรึกษานักบัญชีเพื่อกำหนดเกณฑ์ที่เหมาะสมกับขนาดธุรกิจ สินทรัพย์ ภาษาอังกฤษ เรียกว่าอะไร สินทรัพย์ ในภาษาอังกฤษเรียกว่า Asset (เอียดเซ็ท) เมื่อพูดถึงสินทรัพย์รวมของกิจการจะใช้คำว่า Assets (พหูพจน์) ส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนคือ Current Assets และสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนคือ Non-Current Assets ที่ดินเป็นสินทรัพย์ประเภทใด ที่ดินจัดเป็นสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนประเภทมีตัวตน อยู่ในหมวด ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ ข้อพิเศษของที่ดินคือไม่ต้องคิดค่าเสื่อมราคา เพราะที่ดินไม่เสื่อมสภาพจากการใช้งานตามกาลเวลา สินทรัพย์สำคัญต่อการขอสินเชื่อธุรกิจอย่างไร ธนาคารดูมูลค่าสินทรัพย์ในงบการเงินเพื่อประเมินความมั่นคงของธุรกิจ กิจการที่มีสินทรัพย์สูงกว่าหนี้สินมากจะได้รับการพิจารณาสินเชื่อง่ายกว่า นอกจากนี้สินทรัพย์ถาวร เช่น ที่ดินหรืออาคาร ยังใช้เป็นหลักค้ำประกันสินเชื่อได้อีกด้วย ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

เจ้าของกิจการหลายคนรู้จักสลิปเงินเดือน ในฐานะเอกสารที่ต้อง “ออกให้พนักงาน” แต่อาจยังไม่เคยมอง ว่าเอกสารฉบับเดียวกันนี้เชื่อมโยงกับงานบัญชีและภาษีของธุรกิจมากแค่ไหน บทความนี้อธิบายตั้งแต่ความหมาย ข้อมูลที่ต้องมี ไปจนถึงเรื่องกฎหมายและการเชื่อมเข้ากับ ภ.ง.ด.1 กับ ประกันสังคม ที่ผู้ประกอบการ SME ควรรู้ สลิปเงินเดือนคืออะไร สลิปเงินเดือน (Pay Slip หรือ Salary Slip) คือเอกสาร ที่นายจ้างออกให้ลูกจ้างทุกงวดการจ่ายค่าจ้าง เพื่อแสดงรายละเอียดรายได้และรายการหักทั้งหมดในเดือนนั้น ลูกจ้างจะเห็นได้ทันทีว่าเงินที่ได้รับจริงมาจากอะไร ถูกหักอะไรไปเท่าไหร่ และเงินได้สุทธิเหลือเท่าไหร่ ในทางปฏิบัติ ใบสลิปเงินเดือนถือเป็นเอกสารสำคัญทั้งฝั่งลูกจ้างและฝั่งนายจ้าง เพราะเป็นหลักฐานยืนยันการจ่ายค่าจ้าง ที่ใช้อ้างอิงได้ทั้งเรื่องภาษี สินเชื่อ และข้อพิพาทแรงงาน สลิปเงินเดือนต่างจากหนังสือรับรองเงินเดือนอย่างไร หลายคนสับสนระหว่างเอกสารสองประเภทนี้ แต่จุดประสงค์ต่างกันชัดเจน — สลิปแสดงรายละเอียดรายรับและรายหักของเดือนใดเดือนหนึ่ง ส่วนหนังสือรับรองเงินเดือนเป็นเอกสารที่นายจ้างออก เพื่อยืนยันว่าพนักงานคนนี้ทำงานอยู่กับบริษัทจริง และได้รับเงินเดือนเท่าไหร่ ซึ่งมักใช้ประกอบการขอสินเชื่อหรือค้ำประกัน เอกสารทั้งสองใช้แทนกันไม่ได้ เพราะสถาบันการเงินอาจขอทั้งสองอย่างพร้อมกัน องค์ประกอบและตัวอย่างสลิปเงินเดือน เอกสารที่สมบูรณ์ต้องมีข้อมูลครบถ้วนพอให้พนักงาน อ่านจบแล้วเข้าใจทันทีว่าเดือนนี้ได้รับเงินเท่าไหร่ ถูกหักอะไรไปบ้าง และเงินรับสุทธิเหลือเท่าไหร่ ตัวอย่างสลิปเงินเดือน จากตัวอย่าง บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ออกสลิปให้พนักงานแผนกการขาย ตำแหน่งผู้จัดการ รอบเงินเดือนเดือนสิงหาคม ข้อมูลบริษัทและพนักงาน ส่วนบนของเอกสารต้องระบุข้อมูลของทั้งสองฝ่าย ได้แก่ ชื่อบริษัท เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ชื่อ-นามสกุลพนักงาน รหัสพนักงาน แผนก ตำแหน่ง และเลขบัญชีธนาคารที่ใช้โอนเงินเดือน นอกจากนี้ต้องระบุรอบเงินเดือน (วันที่เริ่มต้น-สิ้นสุด) และวันที่ชำระเงินเดือน ข้อมูลเหล่านี้สำคัญเพราะใช้ตรวจสอบย้อนหลังได้ เมื่อเกิดข้อสงสัยหรือข้อพิพาทเรื่องค่าจ้าง รายได้ ระบุรายการแยกทีละรายการ ไม่รวมทุกอย่างเป็นยอดเดียว จากตัวอย่าง พนักงานได้รับรายได้ดังนี้ รายได้ จำนวนเงิน (บาท) เงินเดือน 50,000.00 ค่าล่วงเวลา 3,000.00 รายได้รวม 53,000.00 นอกจากเงินเดือนฐานและค่าล่วงเวลาแล้ว บริษัทอื่นอาจมีรายการรับเพิ่มเติม เช่น โบนัส ค่าตำแหน่ง ค่าครองชีพ หรือค่าคอมมิชชัน ทุกรายการควรแสดงแยกบรรทัดเพื่อความโปร่งใส รายการหัก รายการหักที่พบบ่อยในสลิปของบริษัทเอกชน ได้แก่ ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย เงินสมทบประกันสังคม เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และรายการหักอื่น ๆ จากตัวอย่าง พนักงานคนนี้ถูกหักดังนี้ รายการหัก จำนวนเงิน (บาท) ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 1,716.67 ประกันสังคม 750.00 รายการหักรวม 2,466.67 เงินรับสุทธิ: 50,533.33 บาท (รายได้รวม 53,000 − รายการหักรวม 2,466.67) ข้อควรรู้เรื่องประกันสังคม — ตัวอย่างนี้ใช้เพดานฐานค่าจ้าง 15,000 บาท ซึ่งเป็นอัตราปี 2568 (หักสูงสุด 750 บาท) ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 เพดานปรับเป็น 17,500 บาท ลูกจ้างจ่าย 5% สูงสุดไม่เกิน 875 บาทต่อเดือน ส่วนรายการหักอื่น เช่น เงินกู้ยืมสวัสดิการ หรือค่าเครื่องแบบ ต้องได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกจ้าง ตาม ม.77 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน เงินได้สะสมและภาษีสะสม สลิปที่ดีจะมีส่วน “รวมเงินได้ทั้งปี” แสดงอยู่ด้านล่าง จากตัวอย่าง เดือนสิงหาคม (เดือนที่ 2 ของปีภาษี) แสดงดังนี้ รายการสะสม จำนวนเงิน (บาท) เงินได้สะสม 103,000.00 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายสะสม 3,433.34 เงินประกันสังคมสะสม 1,500.00 เงินกองทุนสำรองฯ สะสม 0.00 เงินได้สะสมคือยอดรวมรายได้ตั้งแต่เดือนมกราคม จนถึงเดือนปัจจุบัน ส่วนภาษีสะสมคือยอดรวมภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายตั้งแต่ต้นปี ตัวเลขเหล่านี้ช่วยให้พนักงานตรวจสอบได้ว่า การหักภาษีรายเดือนถูกต้องหรือไม่ และเป็นตัวเลขเดียวกันกับที่นายจ้างจะระบุ ในหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ตอนสิ้นปี สลิปเงินเดือนสำคัญอย่างไร มุมพนักงานและมุมนายจ้าง เอกสารฉบับนี้ไม่ได้มีประโยชน์แค่ฝั่งพนักงาน ฝั่งนายจ้างเองก็ได้ประโยชน์ไม่น้อยกว่ากัน มุมพนักงาน — สินเชื่อ ยื่นภาษี สมัครงาน พนักงานใช้สลิปเป็นหลักฐานประกอบการขอสินเชื่อ กับสถาบันการเงิน ใช้ตรวจสอบรายการหักก่อนยื่นภาษีประจำปี และยังใช้ประกอบการสมัครงานเพื่อแสดงฐานเงินเดือนเดิม นอกจากนี้ยังช่วยให้ตรวจสอบว่านายจ้างหักประกันสังคม และภาษีถูกต้องตามจริงหรือไม่ มุมนายจ้าง — หลักฐานบัญชี ลดข้อพิพาท ดึงดูดพนักงาน สำหรับผู้ประกอบการ สลิปเป็นหลักฐานว่าบริษัท จ่ายค่าจ้างครบถ้วนตามที่ตกลง หากเกิดข้อพิพาทแรงงาน เอกสารนี้จะเป็นสิ่งสำคัญ ที่ใช้ยืนยันต่อศาลแรงงานได้ ธุรกิจที่ออกเอกสารนี้อย่างเป็นระบบยังสร้างความน่าเชื่อถือ ให้กับองค์กร ช่วยให้พนักงานขอสินเชื่อได้สะดวก ซึ่งเป็นสวัสดิการทางอ้อม ที่ช่วยดึงดูดคนทำงานที่มีคุณภาพ ตัวอย่างเช่น สำนักงานบัญชีที่ออกเอกสารเงินเดือน ให้พนักงานชัดเจนทุกเดือน ย่อมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีกว่าธุรกิจที่จ่ายเงินสดโดยไม่มีหลักฐาน นอกจากนี้ ในมุมการบริหารต้นทุน เจ้าของกิจการสามารถใช้ข้อมูลรวมจากเอกสารเงินเดือนทุกคน มาวิเคราะห์ค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรแต่ละเดือนได้ชัดเจน ทำให้เห็นว่าค่าล่วงเวลา ค่าคอมมิชชัน หรือสวัสดิการใดกำลังเพิ่มขึ้นผิดปกติ ซึ่งช่วยในการตัดสินใจด้านงบประมาณบุคลากรได้ดีขึ้น ผู้ประกอบการต้องออกสลิปเงินเดือนตามกฎหมายไหม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ไม่ได้ระบุคำว่า “สลิปเงินเดือน” โดยตรง แต่มาตรา 76 กำหนดว่านายจ้างต้องแจ้งรายการหักค่าจ้าง ให้ลูกจ้างทราบ ซึ่งในทางปฏิบัติ การออกเอกสารที่แสดงรายการรับ-จ่ายครบถ้วน ถือเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการปฏิบัติตามกฎหมายมาตรานี้ (ข้อมูลจาก กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน) ข้อควรระวังสำหรับผู้ประกอบการ — หากไม่มีเอกสาร ยืนยันการจ่ายค่าจ้าง เมื่อเกิดข้อพิพาทเรื่องค่าจ้างหรือรายการหัก นายจ้างจะไม่มีหลักฐานพิสูจน์ต่อพนักงานตรวจแรงงาน หรือศาลแรงงาน ซึ่งอาจนำไปสู่ความรับผิดตาม ม.144 (โทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ) กรณีพิสูจน์ได้ว่าจ่ายค่าจ้างไม่ครบถ้วน แม้กฎหมายไม่ได้บังคับตรง ๆ แต่สำหรับ SME ที่มีพนักงานตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป การออกใบสลิปเงินเดือนทุกเดือนถือเป็นแนวปฏิบัติที่ควรทำ เพื่อป้องกันความเสี่ยงทางกฎหมายและสร้างความโปร่งใสในองค์กร สลิปเงินเดือนเชื่อมกับงานบัญชีและภาษีอย่างไร สิ่งที่ผู้ประกอบการหลายคนมองข้าม คือข้อมูลในสลิปแต่ละเดือน เชื่อมโยงกับงานบัญชีและภาษีของธุรกิจหลายจุด ภ.ง.ด.1 — ยอดภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ที่แสดงในสลิปของพนักงานทุกคนต้องรวมกันเป็นยอดเดียวกับที่ยื่น ภ.ง.ด.1 ให้กรมสรรพากรภายใน 7 วันของเดือนถัดไป (หรือ 15 วัน กรณียื่นผ่านอินเทอร์เน็ต) หากตัวเลขไม่ตรงกัน อาจถูกเรียกตรวจสอบ ประกันสังคม — ฐานค่าจ้างที่ใช้คำนวณเงินสมทบ ต้องตรงกับที่นำส่ง สำนักงานประกันสังคม หากหักฐานหนึ่ง แต่นำส่งอีกฐานหนึ่ง จะเป็นปัญหาเมื่อลูกจ้างไปใช้สิทธิ์ 50 ทวิ — เงินได้สะสมและภาษีสะสมทั้งปี ที่สะสมมาจากสลิปทุกเดือนต้องตรงกับ 50 ทวิ ที่ออกให้พนักงานภายใน 15 กุมภาพันธ์ของปีถัดไป บัญชีค่าใช้จ่ายเงินเดือน — รายจ่ายค่าจ้างรวม ที่แสดงในงบกำไรขาดทุน ต้องตรงกับผลรวมของรายการจ่ายทุกคนทุกเดือน ตัวอย่างให้เห็นภาพ — บริษัท ตัวอย่าง จำกัด มีพนักงาน 8 คน เงินเดือนรวม 200,000 บาทต่อเดือน ยอดภาษีหัก ณ ที่จ่ายรวม 12,000 บาท ยอดประกันสังคมนายจ้าง-ลูกจ้างรวม 14,000 บาท ถ้าตัวเลขในสลิปทุกคนรวมกันไม่ตรงกับยอดที่ยื่น ภ.ง.ด.1 หรือนำส่งประกันสังคม ก็จะเกิดปัญหาตอนปิดงบสิ้นปี หรือถูกเรียกตรวจสอบย้อนหลังได้ เมื่อข้อมูลทั้งหมดนี้เชื่อมถึงกัน การใช้โปรแกรมเงินเดือนที่เชื่อมต่อกับระบบบัญชี จะช่วยลดงานซ้ำซ้อนและลดโอกาสผิดพลาดได้มาก สรุป สลิปเงินเดือนไม่ใช่แค่เอกสารที่ออกให้พนักงานไปเฉย ๆ แต่เป็นจุดเชื่อมระหว่างค่าจ้าง ภาษี ประกันสังคม และบัญชีของธุรกิจทั้งระบบ ผู้ประกอบการ SME ที่จัดการเรื่องนี้อย่างเป็นระบบตั้งแต่ต้น จะช่วยลดปัญหาข้อพิพาทแรงงาน ลดความเสี่ยงด้านภาษี และทำให้งานบัญชีราบรื่นขึ้น จัดการสลิปเงินเดือนให้เป็นระบบด้วย PEAK Payroll PEAK Payroll ช่วยคำนวณเงินเดือน หักภาษี และประกันสังคมอัตโนมัติ พร้อมออกสลิปเงินเดือนออนไลน์ให้พนักงานทุกคน HR สามารถดึงข้อมูลไปออกเอกสารได้ทันที และข้อมูลเชื่อมเข้าระบบบัญชี PEAK โดยไม่ต้องคีย์ซ้ำ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสลิปเงินเดือน สลิปเงินเดือน ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร ภาษาอังกฤษใช้คำว่า Pay Slip, Payslip หรือ Salary Slip ส่วนในบริษัทที่ใช้ระบบดิจิทัลอาจเรียกว่า e-Payslip หรือ e-Slip ซึ่งหมายถึงเอกสารเงินเดือนออนไลน์ ที่ส่งทางอีเมลหรือเปิดดูผ่านระบบ ขอสลิปเงินเดือนย้อนหลังได้กี่เดือน กฎหมายแรงงานไม่ได้กำหนดระยะเวลาขั้นต่ำ ที่นายจ้างต้องเก็บเอกสารเงินเดือน แต่ในทางปฏิบัติ นายจ้างควรเก็บข้อมูลการจ่ายค่าจ้าง ย้อนหลังอย่างน้อย 2 ปี เพื่อใช้เป็นหลักฐานกรณีเกิดข้อพิพาท ซึ่งมีอายุความ 2 ปีตามกฎหมายแพ่งฯ ส่วนพนักงานที่ต้องการสลิปย้อนหลัง สามารถขอได้ที่ฝ่าย HR หรือฝ่ายบัญชีของบริษัท พนักงานขอสลิปเงินเดือนได้ที่ไหน พนักงานขอได้จากฝ่ายทรัพยากรบุคคล (HR) หรือฝ่ายบัญชีของบริษัท บริษัทที่ใช้โปรแกรมเงินเดือนออนไลน์ พนักงานอาจเข้าดูและดาวน์โหลดสลิปเงินเดือนออนไลน์ฟรี ผ่านระบบได้เอง โดยไม่ต้องรอ HR ออกให้ ทดลองใช้งานฟรี 30 วัน เพื่อเปลี่ยนการจัดการเงินเดือนให้เป็นเรื่องง่ายและเป็นระบบมากขึ้น คลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย) PEAK Call Center : 1485 LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

ยอดขายเกิน 1.8 ล้านบาทแล้ว ต้องจด VAT แต่ยังไม่รู้ว่าใบกำกับภาษีต้องมีอะไรบ้าง ออกตอนไหน และต่างจากใบเสร็จรับเงินอย่างไร ปัญหาเหล่านี้เจอบ่อยในผู้ประกอบการ SME ที่เพิ่งเข้าสู่ระบบ VAT ใบกำกับภาษี (Tax Invoice) คือ อะไร ใบกำกับภาษี คือ เอกสารที่ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ต้องออกให้ลูกค้าทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ เพื่อแสดงว่าได้เก็บ VAT 7% ไว้แล้ว ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 86 ผู้ที่ยังไม่จด VAT ออกใบกำกับภาษีไม่ได้ไม่ว่ากรณีใด สำหรับผู้ขาย ใบกำกับภาษี คือ หลักฐานว่าเก็บ VAT จากลูกค้าไว้เท่าไร สำหรับผู้ซื้อที่จด VAT เช่นกัน คือ หลักฐานสำคัญที่ใช้ขอหักภาษีซื้อคืนได้ ถ้าไม่มีเอกสารฉบับนี้ ต่อให้จ่ายเงินซื้อสินค้าจริง ก็นำ VAT ไปหักไม่ได้ ผู้ที่มีหน้าที่ออกใบกำกับภาษี คือ ผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT แล้วเท่านั้น โดยธุรกิจที่ยอดขายเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องจด VAT ภายใน 30 วัน ไม่ว่าจะเป็นร้านค้าหน้าร้าน ร้านออนไลน์ หรือฟรีแลนซ์ ส่วนธุรกิจที่ยอดขายยังไม่ถึงก็เลือกจดแบบสมัครใจได้ องค์ประกอบและตัวอย่างใบกำกับภาษีที่ถูกต้อง ใบกำกับภาษีเต็มรูปที่สมบูรณ์ต้องมีข้อมูลครบตามมาตรา 86/4 ตัวอย่างด้านล่างแสดงองค์ประกอบทั้งหมดที่ต้องมี คำว่า “ใบกำกับภาษี” และข้อมูลผู้ขาย-ผู้ซื้อ เอกสารต้องมีคำว่า “ใบกำกับภาษี” ในที่เห็นชัด พร้อมระบุชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของทั้งผู้ขายและผู้ซื้อ ถ้าออกรวมกับเอกสารอื่น เช่น ใบเสร็จรับเงิน ต้องระบุคำว่า “เอกสารออกเป็นชุด” ด้วย นอกจากนี้ต้องระบุเลขลำดับของใบกำกับภาษี และวัน เดือน ปี ที่ออกเอกสาร เพื่อป้องกันการออกซ้ำและใช้ตรวจสอบย้อนหลัง รายละเอียดสินค้าและภาษี ระบุชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการแยกทีละรายการ พร้อมแสดงจำนวน VAT 7% แยกออกจากมูลค่าสินค้าให้เห็นชัด จากตัวอย่าง บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ออกใบกำกับภาษีเรียกเก็บค่าบริการจากบริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) คำอธิบาย จำนวน ราคา ส่วนลด VAT มูลค่าก่อนภาษี รายได้จากการให้บริการ 1 10,000 0 7% 10,000 มูลค่าก่อนภาษี 10,000 บาท ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% จำนวน 700 บาท รวมทั้งสิ้น 10,700 บาท ลายเซ็นและการอนุมัติ กฎหมายไม่ได้บังคับให้มีลายเซ็นในใบกำกับภาษี แต่ในทางปฏิบัติการลงนามช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ โดยเฉพาะกับลูกค้าองค์กรที่ต้องผ่านขั้นตอนอนุมัติภายใน ใบกำกับภาษีมีกี่ประเภท ใบกำกับภาษีมี 2 แบบหลัก ใบกำกับภาษีเต็มรูป ใช้กับการค้าทั่วไป ต้องมีรายการครบ 7 ข้อตามมาตรา 86/4 รวมถึงชื่อและเลขผู้เสียภาษีของทั้งผู้ขายและผู้ซื้อ แยกแสดง VAT ให้เห็นชัด ผู้ซื้อนำไปหักภาษีซื้อได้ ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ออกได้เฉพาะกิจการค้าปลีกหรือบริการรายย่อยที่ขายให้คนจำนวนมาก เช่น ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหาร ปั๊มน้ำมัน ตามมาตรา 86/6 ไม่ต้องระบุชื่อผู้ซื้อ แสดงราคารวม VAT ในตัวเลขเดียว ผู้ซื้อนำไปหักภาษีซื้อไม่ได้ นอกจากนี้ยังมี ใบเพิ่มหนี้ (Debit Note) ใช้เมื่อต้องเพิ่มยอด VAT จากที่ออกไปแล้ว และ ใบลดหนี้ (Credit Note) ใช้เมื่อต้องลดยอด VAT เช่น กรณีรับคืนสินค้าหรือให้ส่วนลดเพิ่มเติม ใบกำกับภาษีต่างจากใบเสร็จรับเงินอย่างไร ใบกำกับภาษีตอบว่า “มี VAT เท่าไรในรายการนี้” ส่วนใบเสร็จรับเงินตอบว่า “ได้รับเงินแล้วหรือยัง” สองอย่างนี้ทำหน้าที่ต่างกัน เปรียบเทียบ ใบกำกับภาษี ใบเสร็จรับเงิน ออกได้เมื่อไร เฉพาะกิจการจด VAT ทุกกิจการ แสดง VAT ต้องแยกแสดง 7% ไม่ต้อง ผู้ซื้อหัก VAT ได้ไหม ได้ (เฉพาะแบบเต็ม) ไม่ได้ ออกเมื่อไร ณ วันที่เกิดความรับผิดทางภาษี เมื่อได้รับเงิน ในทางปฏิบัติ กิจการที่จด VAT มักออกเป็น “ใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษี” รวมในเอกสารเดียว กฎหมายอนุญาตให้ทำได้ตราบใดที่มีรายการครบทั้งสองแบบ วิธีออกใบกำกับภาษีให้ถูกต้อง กฎหมายกำหนดให้ออกใบกำกับภาษี ณ วันที่เกิดความรับผิดทางภาษี ซึ่งส่วนใหญ่ คือ วันที่ส่งมอบสินค้า หรือวันที่ได้รับชำระเงิน แล้วแต่ว่าอย่างไหนเกิดขึ้นก่อน ตัวอย่าง: บริษัท ตัวอย่าง จำกัด ให้บริการออกแบบเสร็จและส่งมอบงานวันนี้ แต่ลูกค้าจะโอนเงินอีก 7 วัน ต้องออกใบกำกับภาษีตั้งแต่วันที่ส่งมอบงาน ไม่ต้องรอให้ได้รับเงินก่อน ในทางกลับกัน ถ้าลูกค้าโอนมัดจำมาก่อนเริ่มงาน ต้องออกตั้งแต่วันที่ได้รับเงินมัดจำ หลังจด VAT แล้ว กิจการมีหน้าที่ 4 อย่าง ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อออกใบกำกับภาษี ตัวอย่างที่เกิดบ่อย: ร้านค้าออนไลน์ขายสินค้าให้บริษัทลูกค้าแต่ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ (สลิป POS) ทำให้ลูกค้าใช้เป็นหลักฐานทางภาษีไม่ได้ ต้องออกเป็นแบบเต็มรูปแทน สรุป ใบกำกับภาษี คือ เอกสารที่กิจการจด VAT ต้องออกทุกครั้งที่ขาย ระบุข้อมูลครบตามมาตรา 86/4 แยก VAT 7% ให้ชัดเจน ออก ณ วันที่ส่งมอบหรือรับเงิน แล้วแต่ว่าอย่างไหนเกิดก่อน เก็บเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี จัดการใบกำกับภาษีให้เป็นระบบด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยออกใบกำกับภาษีได้ในไม่กี่คลิก คำนวณ VAT อัตโนมัติ บันทึกบัญชีให้ทันที รองรับทั้งใบกำกับภาษีเต็มรูปและระบบ e-Tax Invoice ในระบบเดียว คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับใบกำกับภาษี ขอใบกำกับภาษีไปทำไม ถ้าเป็นบุคคลธรรมดาซื้อของทั่วไป ใบกำกับภาษีอาจไม่จำเป็น แต่ถ้าเป็นเจ้าของธุรกิจที่จด VAT การขอทุกครั้งที่ซื้อของเข้าร้านช่วยนำภาษีซื้อไปหักกับภาษีขายได้ ลดยอดภาษีที่ต้องจ่ายในแต่ละเดือน บุคคลธรรมดาขอใบกำกับภาษีได้ไหม ได้ ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล สามารถขอจากร้านค้าที่จด VAT ได้ทุกครั้ง เพียงแจ้งชื่อและที่อยู่ให้ผู้ขายก่อนออกเอกสาร ใบกำกับภาษีหาย ทำอย่างไร ขอสำเนาหรือใบแทนจากผู้ขายเดิมได้ โดยผู้ขายจะออกเอกสารระบุว่าเป็น “ใบแทน” พร้อมอ้างอิงเลขที่ฉบับเดิม เพื่อให้นำไปใช้ทางภาษีได้เหมือนต้นฉบับ Tax Invoice คือ อะไร ภาษาไทยเรียกว่าอะไร Tax Invoice คือ ชื่อภาษาอังกฤษของใบกำกับภาษี เนื้อหาต้องเป็นภาษาไทยและหน่วยเงินบาท ถ้าต้องการออกเป็นภาษาต่างประเทศทั้งใบต้องขออนุมัติจากสรรพากร หลายบริษัทเลือกทำสองภาษาในใบเดียวแทน ใบกำกับภาษี ต้องออกภายในกี่วัน ต้องออก ณ วันที่เกิดความรับผิดทางภาษี ไม่มีเวลาผ่อนผัน สำหรับการขายสินค้า คือ วันที่ส่งมอบ สำหรับการให้บริการ คือ วันที่ได้รับชำระเงิน หรือวันที่ใช้บริการ แล้วแต่อย่างไหนเกิดก่อน แบบฟอร์มใบกำกับภาษี มีให้ดาวน์โหลดไหม กฎหมายไม่ได้บังคับรูปแบบตายตัว เพียงกำหนดว่าต้องมีรายการครบตามมาตรา 86/4 ธุรกิจจึงออกแบบฟอร์มเองได้ หรือใช้แบบฟอร์มจากโปรแกรมบัญชีที่จัดรายการให้ครบอัตโนมัติ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก