ความรู้บัญชี

อัปเดตเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการที่มีหลายบริษัทมักขายของหรือให้ยืมเงินระหว่างกันโดยตั้งราคาตามสะดวก จนผู้สอบบัญชีถามว่าราคานี้อ้างอิงจากอะไร บทความนี้อธิบาย Transfer Pricing ว่าคืออะไร บริษัทแบบไหนเกี่ยวข้อง ใครต้องยื่นรายงาน และราคาที่ไม่ใช่ราคาตลาดทำให้เสียภาษีเพิ่มเท่าไร Transfer Pricing คืออะไร เกี่ยวข้องกับ SME อย่างไร Transfer Pricing (ราคาโอน) หมายถึง ราคาและเงื่อนไขที่บริษัทซึ่งมีความสัมพันธ์กันใช้ซื้อขายสินค้า ให้บริการ ให้กู้ยืมเงิน หรือให้ใช้ทรัพย์สินระหว่างกัน กฎหมายภาษีไทยกำหนดให้ราคานี้ต้องเป็นราคาตลาด คือราคาเดียวกับที่บริษัทอิสระซึ่งไม่เกี่ยวข้องกันจะตกลงกัน เรื่องนี้เกี่ยวกับ SME ทันทีที่ครอบครัวหรือผู้ถือหุ้นกลุ่มเดียวกันมีบริษัทตั้งแต่ 2 แห่ง และทำรายการระหว่างกัน ไม่ได้เกิดเฉพาะบริษัทข้ามชาติ ประมวลรัษฎากร มาตรา 71 ทวิ ให้อำนาจเจ้าพนักงานประเมินปรับปรุงรายได้และรายจ่ายของบริษัทที่มีความสัมพันธ์กันให้เป็นราคาตลาด ไม่ว่าบริษัทจะมีรายได้เท่าไร ราคาโอนมีผลกับธุรกิจในเครือ 3 เรื่อง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท ไทยโฟมแพ็ค จำกัด (ชื่อสมมุติ) ผู้ผลิตโฟมกันกระแทกส่งโรงงานเครื่องใช้ไฟฟ้า รายได้ปีละ 260 ล้านบาท ซึ่งขายสินค้าบางส่วนผ่านบริษัทจัดจำหน่ายที่ครอบครัวเดียวกันถือหุ้นอยู่ หลักราคาตลาด (Arm’s Length Principle) คืออะไร หลักราคาตลาด (Arm’s Length Principle) คือ หลักที่ให้บริษัทในเครือตั้งราคาและเงื่อนไขระหว่างกันเหมือนกับที่ตกลงกับบุคคลภายนอก หลักนี้มาจาก แนวปฏิบัติด้านราคาโอนของ OECD ซึ่งประเทศไทยใช้เป็นแนวทางเดียวกัน พูดง่าย ๆ คือ ถ้าไทยโฟมแพ็คขายแผ่นโฟมรุ่นเดียวกันให้ตัวแทนจำหน่ายภายนอกแผ่นละ 125 บาท ราคาที่ขายให้บริษัทจัดจำหน่ายในเครือก็ควรใกล้เคียง 125 บาท เว้นแต่มีเหตุผลทางการค้าที่อธิบายได้ เช่น ปริมาณซื้อหรือเงื่อนไขส่งของต่างกัน บริษัทแบบไหนถือว่ามีความสัมพันธ์กัน บริษัทถือว่ามีความสัมพันธ์กันเมื่อบริษัทหนึ่งถือหุ้นอีกบริษัทไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของทุนทั้งหมด ไม่ว่าจะถือโดยตรงหรือโดยอ้อม ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 71 ทวิ วรรคสอง ซึ่งสรุปไว้ใน เอกสารชี้แจงเรื่อง Disclosure Form ของกรมสรรพากร ความสัมพันธ์ที่กฎหมายนับมีหลายแบบ ตามตารางนี้ แบบ ตัวอย่าง บริษัทแม่ถือหุ้นบริษัทลูก บริษัท ก ถือหุ้นบริษัท ข 60% ผู้ถือหุ้นรายเดียวกันถือหุ้นเกินครึ่งในทั้งสองบริษัท ครอบครัวหนึ่งถือหุ้นบริษัทผลิต 70% และบริษัทจัดจำหน่าย 80% ความสัมพันธ์ด้านทุน การจัดการ หรือการควบคุมตามที่กฎกระทรวงกำหนด ผู้บริหารชุดเดียวกันคุมการตัดสินใจของทั้งสองบริษัท กลุ่มบริษัทที่ตั้งบริษัทแม่ไว้ถือหุ้นแทนครอบครัว เช่น บริษัทโฮลดิ้ง เข้าข่ายความสัมพันธ์แบบแรกทุกบริษัทที่ถือหุ้นตั้งแต่ร้อยละ 50 ไทยโฟมแพ็คกับบริษัทจัดจำหน่ายมีความสัมพันธ์กันแบบที่ 2 เพราะครอบครัวเดียวกันถือหุ้นไทยโฟมแพ็ค 70% และถือหุ้นบริษัทจัดจำหน่าย 80% ใครต้องยื่นรายงาน Transfer Pricing และยื่นเมื่อไร บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีความสัมพันธ์กันและมีรายได้ทั้งหมดเกิน 200 ล้านบาทต่อรอบบัญชี ต้องยื่นรายงานข้อมูลรายการระหว่างกัน (Disclosure Form) ตามมาตรา 71 ตรี เพราะ กฎกระทรวง ฉบับที่ 370 (พ.ศ. 2563) ยกเว้นเฉพาะบริษัทที่มีรายได้ไม่เกิน 200 ล้านบาท บริษัทยื่นรายงานพร้อมแบบ ภ.ง.ด.50 (แบบยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี) ภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบบัญชี ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ตได้เวลาเพิ่มอีก 8 วัน กฎนี้ใช้กับรอบบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ 1 มกราคม 2562 วันครบกำหนดจริงขึ้นกับวันสิ้นรอบบัญชีของแต่ละบริษัท ตารางนี้สรุปรอบบัญชีที่พบบ่อย 2 แบบ โดยนับวันแบบเดียวกับ คำถามคำตอบเรื่องยื่น ภ.ง.ด.50 ของกรมสรรพากร รอบบัญชี วันสิ้นรอบ ยื่นพร้อม ภ.ง.ด.50 ภายใน ยื่นทางอินเทอร์เน็ตภายใน ม.ค. ถึง ธ.ค. 31 ธ.ค. 30 พ.ค. ของปีถัดไป 7 มิ.ย. ของปีถัดไป เม.ย. ถึง มี.ค. 31 มี.ค. 28 ส.ค. ของปีเดียวกัน 5 ก.ย. ของปีเดียวกัน ปีที่เดือนกุมภาพันธ์มี 29 วัน วันครบกำหนดของรอบปีปฏิทินจะเร็วขึ้น 1 วัน เป็น 29 พฤษภาคม และยื่นทางอินเทอร์เน็ตได้ถึง 6 มิถุนายน ถ้ากรมสรรพากรประกาศขยายเวลาในปีใด บริษัทยึดวันตามประกาศของปีนั้น จุดที่มักเข้าใจผิดคือ เกณฑ์ 200 ล้านบาทเป็นเกณฑ์ของหน้าที่ยื่นรายงานเท่านั้น บริษัทในเครือที่รายได้ต่ำกว่านั้นไม่ต้องยื่นรายงาน แต่เจ้าพนักงานประเมินยังปรับปรุงราคาตามมาตรา 71 ทวิ ได้เหมือนเดิม ไทยโฟมแพ็คมีรายได้ 260 ล้านบาท จึงต้องยื่นรายงาน ส่วนบริษัทจัดจำหน่ายในเครือมีรายได้ 45 ล้านบาท ไม่ต้องยื่น แต่ราคาที่ซื้อจากไทยโฟมแพ็คยังต้องอธิบายได้ ไทยโฟมแพ็คปิดบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม 2569 จึงต้องยื่นรายงานพร้อม ภ.ง.ด.50 ภายใน 30 พฤษภาคม 2570 หรือภายใน 7 มิถุนายน 2570 ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ต วิธีกรอกแบบรายงานทีละช่องเป็นงานเฉพาะของฝ่ายบัญชี บทความนี้จึงสรุปเฉพาะหน้าที่และกำหนดเวลา ส่วนรายการที่ต้องแจ้งในแบบประกอบด้วยรายได้ รายจ่าย ยอดคงค้าง และเงินกู้ยืมระหว่างกันของปีนั้น ดูรายละเอียดแต่ละส่วนได้ที่ วิธีเตรียมข้อมูล Disclosure Form เอกสาร Transfer Pricing มีอะไรบ้าง เอกสาร Transfer Pricing มี 3 ระดับตามแนวทาง OECD คือ Master File, Local File และรายงานรายประเทศ (CbC Report) ซึ่งบริษัทจัดทำตามขนาดและโครงสร้างของกลุ่ม ไม่ใช่ทุกบริษัทต้องทำครบ 3 ระดับ เอกสาร เนื้อหา ใครต้องเตรียม Master File ภาพรวมของทั้งกลุ่ม โครงสร้างบริษัท ธุรกิจหลัก ทรัพย์สินทางปัญญา และนโยบายตั้งราคาระหว่างกัน กลุ่มบริษัทที่เจ้าพนักงานเรียกขอ ตามมาตรา 71 ตรี Local File รายละเอียดรายการระหว่างกันของบริษัทในไทย วิธีกำหนดราคาที่เลือก และการเทียบกับบริษัทอิสระ ต้องทำเป็นภาษาไทย บริษัทที่ต้องยื่นรายงาน เมื่อเจ้าพนักงานเรียกขอ CbC Report รายได้ กำไร ภาษี พนักงาน และทรัพย์สินของกลุ่มแยกตามประเทศ บริษัทแม่ของกลุ่มข้ามชาติที่มีรายได้รวมตามงบการเงินรวมปีก่อนเกิน 28,000 ล้านบาท ตั้งแต่รอบบัญชีที่เริ่ม 1 มกราคม 2564 ตารางนี้บอก 2 เรื่อง SME ส่วนใหญ่ไม่เข้าเกณฑ์ CbC Report และไม่ต้องส่ง Master File หรือ Local File จนกว่าเจ้าพนักงานจะเรียก แต่บริษัทที่ต้องยื่นรายงานควรเตรียม Local File ไว้ล่วงหน้า เพราะการรวบรวมราคาเปรียบเทียบย้อนหลังใช้เวลานาน วิธีกำหนดราคาโอนมีกี่วิธี วิธีกำหนดราคาโอนที่กรมสรรพากรยอมรับมี 5 วิธี ตามแนวทาง OECD บริษัทเลือกวิธีที่เหมาะกับลักษณะรายการและข้อมูลที่หาได้ ถ้าจะใช้วิธีอื่นนอกจาก 5 วิธีนี้ ต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรก่อน วิธี หลักคิด เหมาะกับ เปรียบเทียบราคาขายในตลาด (CUP) เทียบกับราคาสินค้าเดียวกันที่ขายให้คนนอก สินค้ามาตรฐานที่มีราคาขายคนนอกให้เทียบ ราคาขายต่อ (Resale Price) ราคาที่ผู้ซื้อขายต่อให้ลูกค้า หักกำไรขั้นต้นที่เหมาะสม บริษัทจัดจำหน่ายที่ไม่เพิ่มมูลค่าสินค้ามาก ต้นทุนบวกกำไร (Cost Plus) ต้นทุนของผู้ขายบวกอัตรากำไรที่บริษัทอิสระได้ งานรับจ้างผลิตหรือบริการภายในกลุ่ม กำไรสุทธิจากรายการ (TNMM) เทียบอัตรากำไรสุทธิกับบริษัทอิสระที่ทำงานคล้ายกัน รายการที่หาราคาเทียบตรง ๆ ไม่ได้ แบ่งกำไร (Profit Split) แบ่งกำไรรวมตามส่วนที่แต่ละบริษัทสร้าง รายการที่ทั้งสองฝ่ายสร้างมูลค่าร่วมกันจนแยกไม่ได้ ไทยโฟมแพ็คใช้วิธี CUP ได้ เพราะขายแผ่นโฟมรุ่นเดียวกันให้ตัวแทนจำหน่ายภายนอกด้วย ปีที่ผ่านมาบริษัทขายให้บริษัทในเครือ 320,000 แผ่น ราคาแผ่นละ 115 บาท ขณะที่ขายคนนอกแผ่นละ 125 บาท ส่วนต่าง 3.2 ล้านบาทนี้คือกำไรที่ย้ายไปอยู่กับบริษัทจัดจำหน่าย ถ้าไทยโฟมแพ็คอธิบายไม่ได้ว่าทำไมขายในเครือถูกกว่า เจ้าพนักงานมีอำนาจปรับรายได้ขึ้นเป็น 40 ล้านบาท ราคาโอนไม่ได้มีแค่ราคาสินค้า เงินกู้ระหว่างบริษัทในเครือก็ต้องคิดดอกเบี้ยตามตลาด วิธีคิดและบันทึก ดอกเบี้ยรับดอกเบี้ยจ่าย อธิบายไว้ในบทความเฉพาะเรื่อง ค่าบริการบริหารและค่าสิทธิที่เก็บระหว่างกันก็ต้องมีหลักฐานว่าได้รับบริการหรือใช้สิทธิจริง โดยเฉพาะ ภาษีค่าลิขสิทธิ์ ที่ต้องหักเมื่อจ่ายให้บริษัทในเครือ ถ้าราคาโอนไม่เป็นไปตามราคาตลาด จะเกิดอะไรขึ้น บริษัทที่ตั้งราคาโอนไม่เป็นไปตามราคาตลาดจะถูกเจ้าพนักงานประเมินปรับปรุงรายได้หรือรายจ่ายตามมาตรา 71 ทวิ แล้วต้องเสียภาษีส่วนต่าง พร้อมเบี้ยปรับไม่เกิน 1 เท่าของภาษีที่ขาด และเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือน ซึ่งรวมแล้วไม่เกินจำนวนภาษีที่ขาด สมมติเจ้าพนักงานตรวจไทยโฟมแพ็คหลังพ้นกำหนดยื่นแบบ 14 เดือน และพบ 2 รายการ คือขายสินค้าให้บริษัทในเครือต่ำกว่าตลาด 3,200,000 บาท และให้บริษัทในเครือกู้ 10 ล้านบาทโดยไม่คิดดอกเบี้ย ซึ่งเจ้าพนักงานใช้อัตราตลาดร้อยละ 4 ต่อปี รายการ คำนวณ จำนวน ปรับรายได้ค่าสินค้า 40,000,000 − 36,800,000 3,200,000 บาท ปรับดอกเบี้ยรับ 10,000,000 × 4% 400,000 บาท ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ขาด 3,600,000 × 20% 720,000 บาท เบี้ยปรับ (กรณีสูงสุด 1 เท่า) 720,000 × 1 720,000 บาท เงินเพิ่ม 14 เดือน 720,000 × 1.5% × 14 151,200 บาท รวม 1,591,200 บาท ตารางนี้บอก 2 เรื่อง ส่วนต่างราคาแผ่นละ 10 บาท กลายเป็นเงินที่ต้องจ่ายราว 1.6 ล้านบาท และยิ่งตรวจพบช้า เงินเพิ่มยิ่งงอกขึ้นทุกเดือน เบี้ยปรับจริงขึ้นกับการพิจารณาของเจ้าพนักงาน ตัวเลขในตารางเป็นกรณีสูงสุด บริษัทที่มีหน้าที่ยื่นรายงานแต่ไม่ยื่นหรือยื่นไม่ถูกต้องโดยไม่มีเหตุอันควร มีโทษปรับไม่เกิน 200,000 บาท ตามมาตรา 35 ตรี กรมสรรพากรใช้เกณฑ์ปรับตามระยะเวลาสำหรับรอบบัญชีตั้งแต่ 1 มกราคม 2563 ดังนี้ ภาษีที่ถูกเรียกเก็บย้อนหลังจากการปรับราคาเป็น ภาษีย้อนหลังที่ธุรกิจ B2B ควรรู้ แบบหนึ่ง ซึ่งกระทบทั้งเงินสดและงบการเงินของปีที่จ่าย SME ป้องกันปัญหา Transfer Pricing ได้อย่างไร SME ป้องกันปัญหาราคาโอนได้ด้วย 5 ขั้น ตั้งแต่รู้ว่ามีรายการระหว่างกันอะไรบ้าง ไปจนถึงเก็บหลักฐานราคาตลาดไว้ก่อนถูกถาม งานส่วนใหญ่เป็นงานของผู้ทำบัญชีร่วมกับเจ้าของกิจการ รายจ่ายระหว่างกันที่ไม่มีหลักฐานว่าได้รับบริการจริง อาจถูกบวกกลับเป็น ค่าใช้จ่ายต้องห้ามทางภาษี แม้ราคาจะสมเหตุสมผล ส่วนกลุ่มที่มีบริษัทในต่างประเทศ ควรอ่านเรื่อง อนุสัญญาภาษีซ้อน ประกอบ เพราะกระทบภาษีที่หักเมื่อจ่ายเงินข้ามประเทศ หลังตรวจตามขั้นที่ 5 ไทยโฟมแพ็คปรับราคาขายในเครือของปีถัดไปเป็นแผ่นละ 122 บาท โดยบันทึกเหตุผลว่าส่วนลด 3 บาทมาจากปริมาณซื้อที่สูงกว่าตัวแทนภายนอก 4 เท่า และเริ่มคิดดอกเบี้ยเงินกู้ร้อยละ 4 ตามสัญญา ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Transfer Pricing สรุป – ราคาในเครือต้องอธิบายได้ด้วยราคาที่ขายคนนอก เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการให้ผู้ทำบัญชีดึงยอดขาย ยอดซื้อ และเงินกู้ระหว่างบริษัทในเครือของปีล่าสุด แล้วเทียบราคาสินค้าหลัก 3 รายการกับราคาที่ขายคนนอกแบบที่ไทยโฟมแพ็คทำ รายการไหนห่างจากราคาตลาดมาก ให้หาเหตุผลและหลักฐานก่อนปิดงบปีนี้ แยกรายการระหว่างบริษัทในเครือด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกเอกสารขายและบันทึกรายการซื้อขายของแต่ละบริษัทแยกกัน ผู้ทำบัญชีตั้งบริษัทในเครือเป็นผู้ติดต่อแยกจากลูกค้าภายนอก แล้วดึงยอดระหว่างกันมาใช้ทำรายงานได้ง่ายขึ้น ถ้าอยากเริ่มแยกรายการในเครือให้ชัดตั้งแต่ปีนี้ ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน ได้ที่ หน้าสมัครใช้งาน PEAK อ่านเรื่องภาษีของกลุ่มบริษัทเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับราคาโอน บริษัทรายได้ไม่ถึง 200 ล้านบาท ต้องทำ Transfer Pricing ไหม ไม่ต้องยื่นรายงาน แต่ยังต้องตั้งราคาระหว่างกันตามราคาตลาด บริษัทที่มีรายได้ไม่เกิน 200 ล้านบาทได้รับยกเว้นหน้าที่ยื่นรายงานตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 370 แต่เจ้าพนักงานประเมินยังปรับปรุงราคาตามมาตรา 71 ทวิ ได้ บริษัทจึงควรเก็บหลักฐานราคาไว้ Transfer Pricing กับ Transfer Price ต่างกันอย่างไร Transfer Price คือตัวราคาที่ใช้ในแต่ละรายการ เช่น แผ่นโฟมราคาแผ่นละ 115 บาท ส่วน Transfer Pricing คือการกำหนดราคานั้นทั้งกระบวนการ ตั้งแต่เลือกวิธี หาราคาเปรียบเทียบ ไปจนถึงทำเอกสารสนับสนุน บริษัทในไทยด้วยกันต้องสนใจเรื่องราคาโอนไหม ต้องสนใจ เพราะมาตรา 71 ทวิ ใช้กับบริษัทที่มีความสัมพันธ์กันทั้งในและต่างประเทศ กลุ่มบริษัทในไทยที่บริษัทหนึ่งมีผลขาดทุนสะสมหรือได้สิทธิยกเว้นภาษี ย้ายกำไรไปไว้ที่บริษัทนั้นได้ เจ้าพนักงานจึงตรวจรายการแบบนี้เช่นกัน Disclosure Form ยื่นที่ไหน บริษัทยื่น Disclosure Form ทางอินเทอร์เน็ตผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร พร้อมแบบ ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบบัญชี และได้เวลาเพิ่มอีก 8 วันเมื่อยื่นออนไลน์ Transfer Pricing Documentation กับ Disclosure Form ต่างกันอย่างไร สองอย่างนี้ต่างกันที่ความถี่และรายละเอียด บริษัทที่เข้าเกณฑ์ยื่น Disclosure Form ทุกปีพร้อม ภ.ง.ด.50 เพื่อสรุปความสัมพันธ์และมูลค่ารายการระหว่างกันของปีนั้น ส่วน Transfer Pricing Documentation คือเอกสารฉบับเต็ม เช่น Local File ที่อธิบายวิธีกำหนดราคาและข้อมูลเปรียบเทียบ บริษัทจัดทำเก็บไว้ แล้วส่งเมื่อเจ้าพนักงานประเมินมีหนังสือเรียก ภายในเวลาที่หนังสือนั้นกำหนด ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของโรงงานขนาดเล็กหลายคนเพิ่งเห็นภาพทั้งเส้นทางของสินค้าตอนผู้ขายวัตถุดิบส่งของช้า แล้วต้องหยุดเครื่องจักรรอทั้งที่ลูกค้ายังรอของอยู่ บทความนี้อธิบายว่า Supply Chain คืออะไร มีกี่ขั้น ต่างจากโลจิสติกส์ตรงไหน และส่งผลต่อต้นทุนกับเงินสดของธุรกิจอย่างไร Supply Chain คืออะไร เกี่ยวกับธุรกิจ SME อย่างไร Supply Chain (ห่วงโซ่อุปทาน) หมายถึง เครือข่ายของธุรกิจและขั้นตอนที่ส่งต่อวัตถุดิบ สินค้า ข้อมูล และเงินถึงกัน ตั้งแต่ผู้ขายวัตถุดิบรายแรก ผู้ผลิต ผู้กระจายสินค้า ไปจนถึงลูกค้าปลายทาง ห่วงโซ่อุปทาน คือ ชื่อภาษาไทยที่ใช้เรียก Supply Chain คนในวงการมักแบ่งห่วงโซ่เป็น 3 ช่วง คือ ต้นน้ำ (ผู้ขายวัตถุดิบ) กลางน้ำ (ผู้ผลิตหรือผู้แปรรูป) และปลายน้ำ (ผู้กระจายสินค้า ร้านค้า และลูกค้า) โดยมีผู้ให้บริการขนส่งและคลังสินค้าเชื่อมแต่ละช่วงไว้ ธุรกิจ SME ทุกแห่งอยู่ในห่วงโซ่ใดห่วงโซ่หนึ่ง แม้จะไม่ได้ผลิตเอง และห่วงโซ่นั้นมีผลกับธุรกิจ 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท บางปูพลาสติกพาร์ท จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งผลิตชิ้นส่วนพลาสติกฉีดขึ้นรูปส่งโรงงานประกอบเครื่องใช้ไฟฟ้า และซื้อเม็ดพลาสติกจากผู้ค้าในประเทศ 2 ราย ที่นำเข้ามาอีกทอดหนึ่ง ห่วงโซ่อุปทานมีกี่ขั้นตอน งานในห่วงโซ่แต่ละเส้นแบ่งได้ 5 ขั้นหลัก คือ วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ และรับคืน ทุกขั้นสร้างเอกสารและตัวเลขที่ฝ่ายบัญชีต้องใช้ต่อ ตารางนี้สรุปงานและเอกสารของแต่ละขั้น ขั้น งานที่ทำ เอกสารหรือตัวเลขที่เกิดขึ้น วางแผน (Plan) คาดยอดขาย กำหนดแผนผลิตและแผนซื้อ ประมาณการยอดขาย แผนผลิตรายเดือน จัดหา (Source) เลือกผู้ขาย สั่งซื้อ และรับของ ใบขอซื้อ ใบสั่งซื้อ ใบรับของ ใบกำกับภาษีซื้อ ผลิต (Make) แปลงวัตถุดิบเป็นสินค้าสำเร็จรูป ใบเบิกวัตถุดิบ ต้นทุนการผลิต ของเสีย ส่งมอบ (Deliver) เก็บสินค้า จัดส่ง และวางบิล ใบส่งของ ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษีขาย รับคืน (Return) รับของคืน เปลี่ยน หรือซ่อม ใบลดหนี้ บันทึกของเสีย ขั้นจัดหาครอบคลุมงานจัดซื้อจัดจ้างทั้งหมดของธุรกิจ ตั้งแต่ตัดสินใจว่าจะซื้ออะไร เลือกผู้ขาย ต่อรองเงื่อนไข จนจ่ายเงิน ส่วนเอกสารที่เดินตามกันในขั้นนี้ อธิบายไว้ใน ใบขอซื้อ ใบสั่งซื้อ และใบรับของ (PR PO GR) บางปูพลาสติกพาร์ทได้แผนสั่งซื้อล่วงหน้า 3 เดือนจากลูกค้า เดือนละราว 120,000 ชิ้น บริษัทจึงแปลงเป็นปริมาณเม็ดพลาสติกที่ต้องใช้วันละ 1.2 ตัน และส่งแผนซื้อให้ผู้ค้าเม็ดทั้ง 2 รายทุกต้นเดือน (ข้อมูลสมมติ) Supply Chain กับ Logistics ต่างกันอย่างไร Logistics (โลจิสติกส์) เป็นส่วนหนึ่งของ Supply Chain โลจิสติกส์ดูแลการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บสินค้าให้ถึงที่หมายถูกเวลาและถูกต้นทุน ส่วนห่วงโซ่อุปทานครอบคลุมทุกขั้นตั้งแต่วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ จนรับคืน ประเด็น Supply Chain Logistics ขอบเขต ทุกธุรกิจและทุกขั้นตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ การขนส่ง คลังสินค้า และการเคลื่อนย้ายสินค้า คำถามหลัก ซื้อจากใคร ผลิตเท่าไร เก็บสต๊อกเท่าไร ส่งอย่างไร เก็บที่ไหน ใช้เวลากี่วัน ตัวเลขที่ดู ต้นทุนรวม ระยะเวลาตั้งแต่สั่งถึงได้ของ เงินในสต๊อก ค่าขนส่งต่อเที่ยว อัตราส่งตรงเวลา งานโลจิสติกส์ของธุรกิจทั่วไปมีทั้งการขนส่งขาเข้า การจัดเก็บในคลัง และการขนส่งขาออกไปหาลูกค้า บางปูพลาสติกพาร์ทจัดการเฉพาะขาออก โดยส่งชิ้นส่วนให้โรงงานลูกค้าด้วยรถบรรทุกของบริษัทวันละ 1 เที่ยว เมื่อซื้อขายข้ามประเทศ ผู้ซื้อกับผู้ขายแบ่งค่าขนส่งและความเสี่ยงกันตาม เงื่อนไขส่งมอบ Incoterms ผู้ค้าเม็ดพลาสติกที่นำเข้าจึงคิดค่าขนส่งและอากรรวมไว้ในราคาขายให้บางปูพลาสติกพาร์ทแล้ว Supply Chain Management (SCM) คืออะไร Supply Chain Management (SCM) หมายถึง การจัดการห่วงโซ่อุปทาน คือการวางแผนและประสานงานทั้ง 5 ขั้นให้สินค้า ข้อมูล และเงินไหลต่อกันโดยไม่สะดุด เพื่อให้ธุรกิจส่งของได้ตรงเวลาด้วยต้นทุนรวมที่ต่ำที่สุดที่ทำได้ SCM จัดการ 3 อย่างที่ไหลในห่วงโซ่ บางปูพลาสติกพาร์ทใช้ข้อมูลไหลย้อนกลับเป็นหลัก เมื่อลูกค้าแจ้งว่าจะลดคำสั่งซื้อเดือนหน้าลงร้อยละ 20 บริษัทลดแผนซื้อเม็ดพลาสติกเดือนเดียวกันทันที แทนการรอเห็นของล้นโกดังแล้วค่อยปรับ ห่วงโซ่อุปทานกระทบต้นทุนและเงินสดของธุรกิจอย่างไร ผู้ขายแต่ละทอดในห่วงโซ่กำหนดว่าธุรกิจต้องเก็บสต๊อกเท่าไร และเงินจมอยู่ในสต๊อกนานแค่ไหน ตัวเลขที่ใช้ดูคือ Lead Time (ระยะเวลาตั้งแต่สั่งซื้อจนได้ของ) ของผู้ขาย ยิ่ง Lead Time ยาว ธุรกิจยิ่งต้องสั่งล่วงหน้ามาก ธุรกิจคำนวณจุดสั่งซื้อ (ระดับสต๊อกที่ต้องสั่งของรอบใหม่) ได้จากสูตรพื้นฐาน จุดสั่งซื้อ = ปริมาณที่ใช้ต่อวัน × (Lead Time + จำนวนวันสำรอง) บางปูพลาสติกพาร์ทใช้เม็ดพลาสติกวันละ 1.2 ตัน ราคาตันละ 52,000 บาท และเก็บสำรองไว้ 5 วัน ตารางนี้เทียบผู้ขาย 2 รายที่ส่งของเร็วไม่เท่ากัน (ข้อมูลสมมติ) รายการ ผู้ขาย A (Lead Time 14 วัน) ผู้ขาย B (Lead Time 7 วัน) จุดสั่งซื้อ 1.2 × (14 + 5) = 22.8 ตัน 1.2 × (7 + 5) = 14.4 ตัน มูลค่าสต๊อก ณ จุดสั่งซื้อ 22.8 × 52,000 = 1,185,600 บาท 14.4 × 52,000 = 748,800 บาท ตารางนี้บอกว่าผู้ขายที่ส่งเร็วกว่า 7 วันทำให้เงินที่ต้องจมอยู่ในสต๊อก ณ จุดสั่งซื้อลดลง 436,800 บาท เงินก้อนนี้ทำให้ วงจรเงินสด ของบริษัทสั้นลง และนำไปจ่ายค่าแรงหรือหนี้ผู้ขายได้แทน ความเสี่ยงที่ทำให้วัตถุดิบหรือสินค้าขาดช่วงมีอะไรบ้าง Supply Chain Disruption หมายถึง เหตุการณ์ที่ทำให้ห่วงโซ่การผลิตและส่งมอบหยุดชะงัก ความเสี่ยงที่ SME เจอบ่อยมี 4 แบบ ธุรกิจที่ซื้อของจากต่างประเทศเองควรคิดต้นทุนจากราคาที่ของถึงโกดัง รวมค่าขนส่ง อากร และค่าธรรมเนียม ตามวิธีใน นำเข้าสินค้าจากจีน เพราะความเสี่ยงค่าเงินและค่าขนส่งตกอยู่กับผู้นำเข้าเอง บางปูพลาสติกพาร์ทตัดสินใจซื้อจากผู้ขาย B ร้อยละ 40 ของปริมาณที่ใช้ แม้ราคาแพงกว่าตันละ 800 บาท ปริมาณที่ใช้เดือนละราว 31.2 ตัน (26 วันทำงาน) ทำให้ต้นทุนเพิ่มเดือนละ 31.2 × 40% × 800 = 9,984 บาท แลกกับการไม่ต้องหยุดสายการผลิตถ้าผู้ขาย A ส่งของไม่ได้ SME เริ่มจัดการ Supply Chain อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มจัดการห่วงโซ่อุปทานได้ใน 4 ขั้น โดยไม่ต้องลงทุนระบบใหญ่ตั้งแต่วันแรก เมื่อธุรกิจโตขึ้นจนมีหลายคลังหรือหลายสายการผลิต ระบบที่เชื่อมทุกแผนกเข้าด้วยกันจะช่วยได้มากขึ้น รายละเอียดอยู่ใน ระบบ ERP กับระบบบัญชี บางปูพลาสติกพาร์ทเริ่มจากขั้นที่ 2 ก่อน หลังจดวันรับของครบ 3 เดือน บริษัทพบว่าผู้ขาย A ส่งช้ากว่าที่ตกลงเฉลี่ย 2 วัน จึงเพิ่มวันสำรองจาก 5 เป็น 7 วัน ระหว่างเจรจาเงื่อนไขส่งของใหม่ ข้อควรรู้เกี่ยวกับการจัดการห่วงโซ่ สรุป – ห่วงโซ่อุปทานที่ดีทำให้เงินไม่จมอยู่ในสต๊อก เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดใบสั่งซื้อวัตถุดิบหลัก 10 ใบล่าสุด จดวันที่สั่งกับวันที่ได้ของ แล้วคำนวณจุดสั่งซื้อด้วยสูตรในบทความนี้ ถ้าตัวเลขต่างจากที่สั่งอยู่จริงมาก แปลว่าเงินกำลังจมอยู่ในโกดังเกินจำเป็น บันทึกซื้อและตัดสต๊อกวัตถุดิบด้วย PEAK ตัวเลขจุดสั่งซื้อจะเชื่อได้เมื่อสต๊อกในระบบตรงกับของจริง PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยบันทึกซื้อขายพร้อมตัดสต๊อกสินค้า และออกรายงานสินค้าคงเหลือไว้ตรวจยอดกับของในคลังได้ ถ้าอยากเริ่มให้ข้อมูลซื้อ ขาย และสต๊อกอยู่ที่เดียวกัน ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องสต๊อกและต้นทุนเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับห่วงโซ่อุปทาน งาน Supply Chain ทำอะไรบ้าง คนทำงานด้านการจัดการห่วงโซ่ดูแลการวางแผนความต้องการ การจัดซื้อ การวางแผนผลิต การบริหารสต๊อก และการขนส่ง ตำแหน่งที่พบบ่อยเช่น เจ้าหน้าที่วางแผนวัตถุดิบ เจ้าหน้าที่จัดซื้อ ผู้ประสานงานขนส่ง และผู้จัดการห่วงโซ่อุปทานที่ดูภาพรวมทั้งหมด Value Chain คืออะไร ต่างจากห่วงโซ่อุปทานอย่างไร Supply Chain ดูการไหลของสินค้า ข้อมูล และเงินระหว่างหลายธุรกิจ ส่วน Value Chain (ห่วงโซ่คุณค่า) ดูว่ากิจกรรมแต่ละอย่างภายในธุรกิจเดียวเพิ่มคุณค่าให้ลูกค้าเท่าไร ธุรกิจหนึ่งจึงมี Value Chain ของตัวเอง และเป็นข้อต่อหนึ่งใน Supply Chain ธุรกิจ Supply Chain คืออะไร ธุรกิจ Supply Chain หมายถึง ธุรกิจที่ให้บริการกับห่วงโซ่อุปทานของบริษัทอื่น เช่น บริษัทขนส่ง ผู้ให้บริการคลังสินค้า ตัวแทนออกของ และผู้กระจายสินค้า ธุรกิจเหล่านี้ทำให้สินค้าเดินจากผู้ผลิตถึงลูกค้าได้โดยผู้ผลิตไม่ต้องทำทุกขั้นเอง Green Supply Chain คืออะไร Green Supply Chain หมายถึง เครือข่ายการผลิตและส่งมอบที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในทุกขั้น เช่น เลือกวัตถุดิบรีไซเคิลได้ ลดบรรจุภัณฑ์ และวางเส้นทางขนส่งให้ใช้น้ำมันน้อยลง ลูกค้ารายใหญ่บางรายเริ่มถามข้อมูลเหล่านี้จากผู้ขายก่อนทำสัญญา ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของโรงงานหลายคนเห็นคนงานยุ่งทั้งวัน แต่ลูกค้ายังบ่นว่ารอของนานเกือบ 3 สัปดาห์ ทั้งที่งานผลิตจริงใช้เวลาไม่กี่วัน บทความนี้อธิบายว่า Lean คืออะไร ใช้หลักการอะไร มองหาความสูญเปล่าตรงไหน และวัดผลเป็นเวลาและเงินได้อย่างไร Lean คืออะไร แนวคิดนี้มาจากไหน Lean (ลีน) หมายถึง แนวคิดการบริหารที่ตัดกิจกรรมที่ไม่สร้างคุณค่าในสายตาลูกค้าออกจากกระบวนการทำงาน เพื่อให้งานไหลจากต้นจนจบได้เร็วขึ้นด้วยทรัพยากรที่น้อยลง ลีน คือ คำอ่านภาษาไทยของ Lean ซึ่งแปลตรงตัวว่า ผอมหรือไม่มีไขมันส่วนเกิน แนวคิดนี้มาจากระบบการผลิตของโตโยต้า (Toyota Production System) ที่ไทอิจิ โอโนะ (Taiichi Ohno) พัฒนาขึ้น ต่อมา James Womack และ Daniel Jones สรุปเป็นหลักการ 5 ข้อในปี 2539 (ค.ศ. 1996) ธุรกิจที่ใช้แนวคิดนี้ได้ประโยชน์ 3 อย่าง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท บ้านบึงเมทัลเวิร์ค จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งผลิตชั้นวางเหล็กสั่งทำส่งให้คลังสินค้าและร้านค้าส่ง และใช้เวลาตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของเฉลี่ย 18 วัน Lean Manufacturing กับ Lean Management ต่างกันอย่างไร คำว่า Lean ที่เห็นบ่อยมี 3 แบบ ซึ่งใช้หลักเดียวกันแต่ต่างกันที่ขอบเขต คำ ขอบเขต ตัวอย่างงาน Lean Manufacturing สายการผลิตในโรงงาน ลดเวลารอระหว่างเครื่องจักร ลดสต๊อกงานค้าง Lean Management การบริหารทั้งองค์กร ลดขั้นอนุมัติ จัดงานเอกสารและบริการให้ไหลต่อกัน Lean Thinking วิธีคิดที่ใช้กับงานใดก็ได้ ถามทุกขั้นว่าลูกค้ายอมจ่ายเงินเพื่อขั้นนี้ไหม คำว่า Lean Process ที่คนค้นหาบ่อยหมายถึงกระบวนการที่ผ่านการตัดขั้นตอนสูญเปล่าแล้ว ไม่ใช่เครื่องมือแยกต่างหาก หัวใจสำคัญ 5 ประการของลีนมีอะไรบ้าง หัวใจสำคัญ 5 ประการของลีน ได้แก่ ระบุคุณค่า วาดสายธารคุณค่า ทำให้งานไหล ใช้ระบบดึง และปรับปรุงไม่หยุด ตาม คำอธิบายของ Lean Enterprise Institute ซึ่งอธิบายว่าเป็นลำดับความคิดที่ Womack และ Jones เสนอให้ผู้บริหารใช้นำการเปลี่ยนแปลง หลักการ ความหมาย บ้านบึงเมทัลเวิร์คทำอะไร ระบุคุณค่า (Value) กำหนดสิ่งที่ลูกค้ายอมจ่ายเงิน ลูกค้าจ่ายเพื่อชั้นวางที่รับน้ำหนักได้และส่งตรงวัน วาดสายธารคุณค่า (Value Stream) ไล่ทุกขั้นตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ จดเวลาทำงานจริงกับเวลารอของทุกขั้น ทำให้งานไหล (Flow) ลดการรอและการกองงานระหว่างขั้น ย้ายจุดตรวจคุณภาพไปไว้ที่สถานีประกอบ ใช้ระบบดึง (Pull) ผลิตเมื่อขั้นถัดไปหรือลูกค้าต้องการ พ่นสีตามคิวงานจริงวันละ 2 รอบ ปรับปรุงไม่หยุด (Perfection) ทำซ้ำ 4 ข้อแรกเป็นรอบ ทบทวนแผนผังทุกเดือน หลักการทั้ง 5 ข้อทำงานต่อกันเป็นวงจร ธุรกิจจึงควรเริ่มจากข้อแรกเสมอ เพราะถ้ายังไม่รู้ว่าลูกค้าจ่ายเงินเพื่ออะไร ก็แยกงานที่มีคุณค่าออกจากงานสูญเปล่าไม่ได้ ความสูญเปล่า 8 ประการ (8 Wastes) มีอะไรบ้าง Muda (มูดะ) เป็นคำญี่ปุ่นแปลว่า ความสูญเปล่า หมายถึงกิจกรรมที่ใช้ทรัพยากรแต่ไม่สร้างคุณค่าให้ลูกค้า ไทอิจิ โอโนะแบ่งไว้ 7 ประเภท (7 Wastes) และองค์กรรุ่นหลังนิยมเพิ่มข้อที่ 8 คือศักยภาพของคนที่ไม่ได้ใช้ รวมจำด้วยตัวย่อ DOWNTIME ตัวย่อ ความสูญเปล่า ในโรงงาน ในสำนักงาน D ของเสียและงานแก้ (Defects) ชั้นวางเชื่อมเอียงต้องรื้อทำใหม่ ใบแจ้งหนี้ผิดต้องยกเลิกแล้วออกใหม่ O ผลิตเกิน (Overproduction) ตัดเหล็กไว้ล่วงหน้าเกินคำสั่งซื้อ พิมพ์รายงานที่ไม่มีใครอ่าน W รอคอย (Waiting) งานกองรอคิวพ่นสี เอกสารรอผู้บริหารเซ็นอนุมัติ N ศักยภาพคนที่ไม่ได้ใช้ (Non-utilized Talent) ช่างที่เห็นปัญหาไม่มีช่องทางเสนอแก้ พนักงานบัญชีคีย์ข้อมูลแทนการวิเคราะห์ T ขนย้ายเกินจำเป็น (Transportation) ยกงานไปเก็บคลังแล้วยกกลับมาประกอบ ส่งเอกสารกระดาษไปกลับระหว่างแผนก I สต๊อกเกินจำเป็น (Inventory) วัตถุดิบและงานค้างกองเต็มพื้นที่ ใบสั่งซื้อค้างที่ยังไม่ปิด M เคลื่อนไหวเกินจำเป็น (Motion) ช่างเดินหาเครื่องมือ พนักงานเปิดหลายแฟ้มหาเอกสารใบเดียว E ขั้นตอนเกินจำเป็น (Extra Processing) ขัดผิวส่วนที่ลูกค้าไม่เห็น กรอกข้อมูลลูกค้าเดิมซ้ำ 3 ระบบ ตารางนี้บอกว่าความสูญเปล่าไม่ได้อยู่แค่ในสายการผลิต งานเอกสารของสำนักงานก็มีครบทั้ง 8 แบบ และสิ่งที่หาง่ายที่สุดคือการรอ เพราะเห็นได้จากงานที่กองอยู่ วัดผล Lean ด้วยตัวเลขอะไร ธุรกิจวัดผล Lean ได้ด้วยการเทียบเวลาที่สร้างคุณค่ากับระยะเวลารวมตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ (Lead Time) อัตรานี้เรียกว่าประสิทธิภาพของกระบวนการ ยิ่งสูงแปลว่าเวลารอในระบบยิ่งน้อย ประสิทธิภาพของกระบวนการ = เวลาที่สร้างคุณค่า ÷ Lead Time รวม บ้านบึงเมทัลเวิร์คจดเวลาทุกขั้นแล้วพบว่างานตัด พับ เชื่อม พ่นสี และประกอบใช้เวลาจริงรวม 2 วัน ส่วนอีก 16 วันเป็นเวลารอ (ข้อมูลสมมติ) ช่วง ก่อนปรับ (วัน) หลังปรับ (วัน) สิ่งที่เปลี่ยน รอวัตถุดิบ 5 2 เก็บเหล็กแผ่นขนาดมาตรฐานขั้นต่ำไว้ ทำงานที่สร้างคุณค่า 2 2 ไม่เปลี่ยน รอคิวพ่นสี 6 3 พ่นสีวันละ 2 รอบแทนสัปดาห์ละครั้ง รอตรวจและแพ็ก 3 1 ตรวจที่สถานีประกอบ รอรถส่งของ 2 2 ไม่เปลี่ยน รวม 18 10 ประสิทธิภาพของกระบวนการเพิ่มจาก 2 ÷ 18 = 11.1% เป็น 2 ÷ 10 = 20% โดยทีมงานไม่ได้ทำงานเร็วขึ้นเลย สิ่งที่หายไปคือเวลารอ ค่านี้ใช้คู่กับ ตัวชี้วัด Lead Time ที่ลูกค้าเห็นโดยตรง ผลทางการเงินดูได้จากงานระหว่างทำ (Work in Process คืองานที่เริ่มผลิตแล้วแต่ยังไม่เสร็จ) ซึ่งแสดงอยู่ใน งบต้นทุนการผลิต ของกิจการผลิต ถ้าต้นทุนที่ใส่ลงไปในงานเฉลี่ยวันละ 40,000 บาท และงานอยู่ในโรงงาน 11 วันก่อนปรับ เงินที่จมในงานค้างจะอยู่ราว 440,000 บาท หลังปรับ งานอยู่ในโรงงานเหลือ 6 วัน เงินที่จมเหลือราว 6 × 40,000 = 240,000 บาท บ้านบึงเมทัลเวิร์คจึงมีเงินหมุนเพิ่มประมาณ 200,000 บาท โดยไม่ต้องกู้เพิ่ม เครื่องมือ Lean ที่ SME เริ่มใช้ได้มีอะไรบ้าง เครื่องมือ Lean ที่ธุรกิจขนาดเล็กเริ่มได้ทันทีมี 5 ตัว ส่วนใหญ่ใช้แค่กระดาษ บอร์ด และเวลาของทีม ไม่ต้องลงทุนระบบใหม่ เครื่องมือ ใช้ทำอะไร เริ่มอย่างไร แผนผังสายธารคุณค่า (Value Stream Mapping) เห็นว่าเวลารออยู่ที่ขั้นไหน ตามงาน 1 ชิ้นตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่ง แล้วจดเวลา 5ส (5S) จัดพื้นที่ให้หาของเจอเร็ว สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย ทีละมุม คัมบัง (Kanban) ให้ทุกคนเห็นสถานะงาน บอร์ด 3 ช่อง รอทำ กำลังทำ เสร็จแล้ว ไคเซ็น (Kaizen) ปรับปรุงทีละเล็กอย่างต่อเนื่อง ให้ทีมเสนอการแก้ 1 เรื่องต่อสัปดาห์ วงจร PDCA ทดลองแก้อย่างเป็นระบบ วางแผน ลองทำ ตรวจผล แล้วปรับ ภายใน 2 ถึง 4 สัปดาห์ 5ส ช่วยงานคลังสินค้าโดยตรง เพราะของที่วางเป็นที่ทำให้ การนับสต๊อก ตรงกับบัญชีง่ายขึ้น บ้านบึงเมทัลเวิร์คเลือกเริ่มจากแผนผังสายธารคุณค่าและบอร์ดคัมบังหน้าห้องพ่นสี หัวหน้าช่างจึงเห็นทุกเช้าว่ามีงานรอพ่นกี่ชิ้น และจัดรอบพ่นตามคิวจริง เริ่มใช้ลีนในธุรกิจ SME อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มใช้แนวคิดลีนได้ใน 4 ขั้น โดยเลือกปัญหาจุดเดียวก่อน ไม่ต้องเปลี่ยนทั้งบริษัทพร้อมกัน ตัวเลขที่ใช้ติดตามควรมีไม่เกิน 2 ถึง 3 ตัว และผูกกับสิ่งที่ลูกค้าได้รับ การตั้ง KPI ให้ทีมไม่เล่นเกมตัวเลข ช่วยให้ทีมไม่เร่งตัวเลขหนึ่งจนตัวเลขอื่นแย่ลง บ้านบึงเมทัลเวิร์คเลือกตัวเลขเดียวคือจำนวนวันตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ หลังทดลอง 1 เดือน ตัวเลขลดจาก 18 เป็น 10 วัน บริษัทจึงขยายวิธีเดียวกันไปที่งานเอกสารขายและวางบิล Lean ใช้กับงานบัญชีและงานเอกสารได้ไหม ใช้ได้ งานบัญชีและงานเอกสารมีความสูญเปล่าแบบเดียวกับโรงงาน ที่พบบ่อยคือการกรอกข้อมูลชุดเดิมซ้ำหลายที่ เอกสารรออนุมัติ และใบแจ้งหนี้ที่ออกช้ากว่าวันส่งของ ก่อนปรับ ฝ่ายขายของบ้านบึงเมทัลเวิร์คส่งใบส่งของกระดาษกลับมาให้ฝ่ายบัญชีหลังส่งของ 2 วัน ฝ่ายบัญชีจึงออกใบแจ้งหนี้ช้า 2 วัน และวันครบกำหนดรับเงินก็เลื่อนตามไปด้วย หลังปรับ บริษัทออกใบแจ้งหนี้วันเดียวกับวันส่งของจากข้อมูลคำสั่งซื้อชุดเดิม ยอดขายเดือนละ 2,400,000 บาท เท่ากับวันละ 80,000 บาท เงินที่เข้าเร็วขึ้น 2 วันจึงเท่ากับเงินหมุนเพิ่มราว 160,000 บาท (ข้อมูลสมมติ) การวาง ระบบบัญชีตั้งแต่เริ่มต้น ให้เอกสารขายและบัญชีใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน ช่วยตัดขั้นตอนกรอกซ้ำได้ตั้งแต่ต้น ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Lean สรุป – ลดเวลารอระหว่างขั้น ก่อนเร่งให้คนทำงานเร็วขึ้น เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเลือกคำสั่งซื้อ 1 รายการที่ส่งเสร็จล่าสุด ไล่ดูว่ารับคำสั่งซื้อวันไหน ผลิตจริงกี่วัน และรอกี่วันในแต่ละขั้น ช่วงรอที่ยาวที่สุดคือจุดเริ่มต้นของลีนในธุรกิจนั้น ลดงานคีย์ซ้ำระหว่างฝ่ายขายกับบัญชีด้วย PEAK ความสูญเปล่าในงานเอกสารลดลงได้มากเมื่อฝ่ายขายและฝ่ายบัญชีไม่ต้องกรอกข้อมูลชุดเดิมซ้ำ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบกำกับภาษีจากข้อมูลชุดเดียวกัน ถ้าอยากเริ่มตัดขั้นตอนกรอกซ้ำในงานขายและบัญชี ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องต้นทุนและการบริหารงานเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับลีน Lean กับ Kaizen ต่างกันอย่างไร Lean เป็นแนวคิดการบริหารทั้งระบบที่มีหลักการ เครื่องมือ และวิธีวัดผล ส่วน Kaizen (ไคเซ็น) เป็นวิธีปรับปรุงทีละเล็กอย่างต่อเนื่องที่อยู่ในหลักการข้อที่ 5 ของลีน องค์กรที่ใช้ลีนจึงมักใช้ไคเซ็นเป็นกิจกรรมประจำ Lean Six Sigma คืออะไร Lean Six Sigma หมายถึง การใช้ลีนคู่กับ Six Sigma (วิธีลดความผันแปรและข้อผิดพลาดด้วยสถิติ) ลีนช่วยตัดเวลารอและขั้นตอนเกิน ส่วน Six Sigma ช่วยลดของเสียที่เกิดจากกระบวนการไม่สม่ำเสมอ องค์กรขนาดใหญ่มักใช้ทั้งสองอย่างร่วมกัน ลีนในโลจิสติกส์คืออะไร ลีนในโลจิสติกส์หมายถึง การใช้หลักลีนกับงานขนส่งและคลังสินค้า เช่น ลดการขนย้ายซ้ำ ลดสต๊อกที่ไม่เคลื่อนไหว และจัดเส้นทางรถให้วิ่งเที่ยวเปล่าน้อยลง หลักคิดยังเหมือนเดิม คือตัดทุกขั้นที่ลูกค้าไม่ได้ประโยชน์ Lean Startup เกี่ยวกับ Lean ไหม เกี่ยวในแง่แนวคิด Lean Startup ยืมหลักลดความสูญเปล่ามาใช้กับการสร้างธุรกิจใหม่ โดยทดลองสินค้าแบบเล็กกับลูกค้าจริงก่อนลงทุนเต็มที่ แต่เป็นคนละเรื่องกับการปรับกระบวนการผลิตหรืองานประจำของธุรกิจที่ดำเนินอยู่แล้ว ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการค้าส่งหลายคนเห็นยอดขายโต แต่กำไรกลับไม่ขยับ จนลองรวมค่าน้ำมัน ค่าเช่าโกดัง และค่าแรงคนจัดของ แล้วพบว่าเงินก้อนใหญ่หายไประหว่างทางของสินค้า บทความนี้อธิบายว่า Logistics คืออะไร แบ่งเป็นกี่ประเภท ต้นทุนแต่ละส่วนคิดอย่างไร และธุรกิจควรส่งของเองหรือจ้างบริษัทขนส่ง Logistics คืออะไร โลจิสติกส์เกี่ยวกับอะไรบ้าง Logistics (โลจิสติกส์) หมายถึง การวางแผนและจัดการการเคลื่อนย้ายและการจัดเก็บสินค้า รวมถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่จุดต้นทางถึงจุดที่ลูกค้าใช้สินค้า ให้ของไปถึงถูกที่ ถูกเวลา ในสภาพดี และด้วยต้นทุนที่เหมาะสม สภาผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการห่วงโซ่อุปทาน (Council of Supply Chain Management Professionals หรือ CSCMP) นิยามการจัดการโลจิสติกส์ว่าเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการห่วงโซ่อุปทาน ที่ดูแลการไหลของสินค้าทั้งขาไปและขากลับ งานโลจิสติกส์ของธุรกิจทั่วไปจึงเกี่ยวกับ 5 เรื่อง คือ การขนส่ง คลังสินค้า สินค้าคงคลัง บรรจุภัณฑ์ และข้อมูลติดตามสินค้า โลจิสติกส์มีผลกับธุรกิจ 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท ลาดกระบังเคมีภัณฑ์ จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งค้าส่งน้ำยาทำความสะอาดอุตสาหกรรมให้โรงงานและอาคารสำนักงานในกรุงเทพฯ และปริมณฑล มียอดขายเดือนละราว 3,200,000 บาท เช่าคลัง 1 แห่ง และส่งของด้วยรถบริษัท 2 คัน Logistics กับ Supply Chain ต่างกันอย่างไร Logistics เป็นส่วนหนึ่งของ Supply Chain โลจิสติกส์ดูแลการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บสินค้า ส่วน ห่วงโซ่อุปทาน ครอบคลุมทั้ง 5 ขั้น คือ วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ และรับคืน และจัดการสินค้า ข้อมูล และเงินที่ไหลระหว่างธุรกิจทุกทอด ประเด็น Logistics Supply Chain ขอบเขต ขนส่ง คลัง สต๊อก และบรรจุภัณฑ์ ทุกขั้นตั้งแต่ผู้ขายวัตถุดิบถึงลูกค้าปลายทาง คำถามหลัก ส่งอย่างไร เก็บที่ไหน ใช้เวลากี่วัน ซื้อจากใคร ผลิตเท่าไร เก็บสต๊อกเท่าไร ตัวเลขที่ดู ค่าส่งต่อจุด อัตราส่งตรงเวลา ของเสียหาย ต้นทุนรวม ระยะเวลาสั่งถึงได้ของ เงินในสต๊อก งานเลือกผู้ขาย ต่อรองราคา และออกใบสั่งซื้อ ไม่ใช่งานโลจิสติกส์ แต่เป็น การจัดซื้อจัดจ้าง ในขั้นจัดหา โลจิสติกส์เริ่มทำงานเมื่อผู้ขายพร้อมส่งของ และดูแลต่อจนของถึงมือลูกค้า ลาดกระบังเคมีภัณฑ์แบ่งงานแบบนี้ชัดเจน ฝ่ายจัดซื้อสั่งน้ำยาจากโรงงานผู้ผลิต 4 ราย ส่วนหัวหน้าคลังรับผิดชอบตั้งแต่รถผู้ผลิตมาถึงหน้าคลัง จนรถบริษัทส่งของถึงลูกค้า โลจิสติกส์มีกี่ประเภท โลจิสติกส์ของธุรกิจแบ่งตามทิศทางของสินค้าได้ 3 ประเภท คือ ขาเข้า ขาออก และย้อนกลับ ธุรกิจทำเองทั้งหมดหรือจ้างผู้ให้บริการภายนอกบางส่วนก็ได้ ประเภท ดูแลอะไร ตัวอย่างงาน ขาเข้า (Inbound Logistics) ของที่เข้ามาจากผู้ขาย รับของ ตรวจนับ จัดเก็บเข้าคลัง ขาออก (Outbound Logistics) ของที่ส่งออกไปหาลูกค้า หยิบสินค้า แพ็ก จัดรถ ส่งและเก็บหลักฐานการรับ ย้อนกลับ (Reverse Logistics) ของที่ไหลกลับจากลูกค้า รับคืนสินค้าชำรุด เก็บบรรจุภัณฑ์กลับมาใช้ซ้ำ ธุรกิจที่ไม่อยากลงทุนรถหรือคลังเองจ้างผู้ให้บริการโลจิสติกส์ภายนอก (Third-Party Logistics หรือ 3PL) แทนได้ ซึ่งเป็นการ outsource งานบางส่วน ให้ผู้ที่มีรถ คลัง และระบบติดตามพร้อมอยู่แล้ว งานย้อนกลับของลาดกระบังเคมีภัณฑ์คือรับแกลลอนเปล่าคืนจากลูกค้า บริษัทคืนเงินมัดจำแกลลอนใบละ 30 บาท และนำแกลลอนกลับมาล้างใช้ซ้ำ งานนี้จึงต้องมีคนนับและบันทึกทุกเที่ยว ไม่อย่างนั้นยอดเงินมัดจำในบัญชีจะไม่ตรงกับแกลลอนจริง ต้นทุนโลจิสติกส์ของธุรกิจมีอะไรบ้าง ต้นทุนโลจิสติกส์ของธุรกิจค้าส่งมี 5 ส่วนหลัก คือ ค่าขนส่งขาเข้า ค่าคลังสินค้า ค่าแรงงานคลัง ค่าขนส่งขาออก และค่าบรรจุภัณฑ์ เจ้าของกิจการควรรวมทั้ง 5 ส่วนเทียบกับยอดขาย เพราะการดูค่าน้ำมันอย่างเดียวจะเห็นต้นทุนไม่ครบ ต้นทุนโลจิสติกส์ต่อเดือนของลาดกระบังเคมีภัณฑ์ สรุปได้ตามตารางนี้ (ข้อมูลสมมติ) รายการ บาทต่อเดือน ค่าขนส่งขาเข้าจากโรงงานผู้ผลิต 24,000 ค่าเช่าคลัง 400 ตร.ม. 60,000 ค่าแรงพนักงานคลัง 3 คน 45,000 ค่าขนส่งขาออก (รถ 2 คัน น้ำมัน คนขับ) 96,000 บรรจุภัณฑ์และวัสดุกันกระแทก 12,000 รวม 237,000 ต้นทุนรวม 237,000 บาทคิดเป็นราว 7.4% ของยอดขาย 3,200,000 บาท ก้อนใหญ่ที่สุดคือค่าขนส่งขาออก ซึ่งเป็นจุดแรกที่บริษัทควรหาทางลด ในทางบัญชี ค่าขนส่งขาเข้ารวมเป็นต้นทุนสินค้า ส่วนค่าขนส่งขาออกเป็นค่าใช้จ่ายในการขาย รายละเอียดอยู่ใน ค่าขนส่งและการบันทึกบัญชี Shipping เดือนนี้ลาดกระบังเคมีภัณฑ์รับน้ำยาเข้าคลัง 1,200 ลัง ค่าขนส่งขาเข้า 24,000 บาทจึงทำให้ต้นทุนเพิ่มลังละ 20 บาท ส่งของเองหรือจ้างบริษัทขนส่ง แบบไหนคุ้มกว่า ธุรกิจควรเทียบต้นทุนต่อจุดส่งของรถตัวเองกับราคาที่บริษัทขนส่งเสนอ แล้วดูเงื่อนไขบริการประกอบ เช่น เวลาส่ง การเก็บเงินปลายทาง และความรับผิดชอบเมื่อของเสียหาย คำตอบมักไม่ใช่ทำเองทั้งหมดหรือจ้างทั้งหมด ลาดกระบังเคมีภัณฑ์ส่งของวันละ 30 จุด เดือนละ 26 วัน รวม 780 จุด ค่าขนส่งขาออก 96,000 บาทจึงเฉลี่ยจุดละราว 123 บาท ผู้ให้บริการขนส่งรายหนึ่งเสนอราคาจุดละ 85 บาทสำหรับลูกค้าในปริมณฑล บริษัทตัดสินใจย้ายจุดส่งปริมณฑล 40% หรือ 312 จุดไปให้บริษัทขนส่ง และเก็บรถไว้ 1 คันสำหรับลูกค้าในเมืองที่ต้องส่งตามเวลาโรงงาน (ข้อมูลสมมติ) แบบ การคำนวณ บาทต่อเดือน รถบริษัท 2 คัน (เดิม) ต้นทุนจริงของเดือน 96,000 รถบริษัท 1 คัน + จ้างขนส่ง 52,000 + (312 × 85) 78,520 ส่วนต่าง 96,000 − 78,520 17,480 บริษัทที่จ้างผู้ให้บริการขนส่งต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 1 ของค่าขนส่ง ตาม คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 12/4 ยกเว้นค่าโดยสารขนส่งสาธารณะ ลาดกระบังเคมีภัณฑ์จึงหักไว้ 26,520 × 1% = 265.20 บาท และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้บริษัทขนส่งทุกเดือน หลักการ 7Rs วัดระบบโลจิสติกส์อย่างไร หลักการ 7Rs คือ เช็กลิสต์ 7 ข้อที่ธุรกิจใช้วัดว่าการส่งของแต่ละครั้งสำเร็จหรือไม่ ถ้าพลาดข้อใดข้อหนึ่ง ลูกค้าจะเห็นทันที และต้นทุนแก้ไขมักสูงกว่าต้นทุนป้องกัน หลักการ ความหมาย ตัวเลขที่ใช้วัด Right Product ส่งสินค้าถูกชนิด จำนวนครั้งที่ส่งผิดรายการ Right Quantity ส่งครบจำนวน ยอดที่ลูกค้าแจ้งขาด Right Condition สินค้าสภาพดี แกลลอนรั่วหรือบุบ Right Place ส่งถูกสถานที่ ครั้งที่ต้องส่งซ้ำ Right Time ส่งตรงเวลา อัตราส่งตรงเวลา Right Customer ส่งถึงคนที่ต้องรับ ใบส่งของที่ไม่มีลายเซ็นผู้รับ Right Cost ต้นทุนเหมาะสม ค่าส่งต่อจุด หัวหน้าคลังของลาดกระบังเคมีภัณฑ์จดข้อมูล 7 ข้อนี้ทุกวัน เดือนแรกพบแกลลอนรั่ว 18 ใบจาก 2,400 ใบ (0.75%) ส่วนใหญ่มาจากการวางซ้อนเกิน 3 ชั้นบนรถ บริษัทจึงเพิ่มแผ่นรองและกำหนดให้ซ้อนไม่เกิน 3 ชั้น SME เริ่มจัดการโลจิสติกส์อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มการจัดการโลจิสติกส์ได้ใน 4 ขั้น โดยยังไม่ต้องซื้อระบบใหญ่ ทุกขั้นใช้ข้อมูลที่ธุรกิจมีอยู่แล้วในใบส่งของ ใบรับของ และบัญชี ธุรกิจที่นำเข้าหรือส่งออกเองต้องดูอีกชั้นหนึ่งว่าค่าขนส่งและความเสี่ยงช่วงไหนเป็นของผู้ซื้อหรือผู้ขาย ตาม เงื่อนไขส่งมอบ Incoterms ที่ตกลงในสัญญา เพราะเงื่อนไขนี้กำหนดว่าค่าขนส่งระหว่างประเทศจะไปอยู่ในต้นทุนของฝ่ายใด ลาดกระบังเคมีภัณฑ์เริ่มจากขั้นที่ 1 และ 2 พร้อมกัน หลัง 3 เดือน บริษัทรู้ว่าต้นทุนโลจิสติกส์ลดจาก 7.4% เหลือราว 6.9% ของยอดขายหลังย้ายบางเส้นทางไปให้บริษัทขนส่ง จึงตั้งเป้าต่อไปที่ค่าเช่าคลัง ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Logistics สรุป – รวมต้นทุนขนส่งและคลังให้ครบ 5 ส่วนก่อนตัดสินใจลด เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดบัญชีค่าใช้จ่ายเดือนล่าสุด รวมค่าขนส่ง ค่าเช่าคลัง ค่าแรงคลัง และบรรจุภัณฑ์ แล้วหารด้วยจำนวนจุดส่งของ ตัวเลขค่าส่งต่อจุดนี้คือฐานที่ใช้คุยราคากับบริษัทขนส่งทุกราย บันทึกซื้อขายและตัดสต๊อกสินค้าด้วย PEAK ตัวเลขต้นทุนโลจิสติกส์จะเชื่อได้เมื่อสต๊อกในระบบตรงกับของในคลัง PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยบันทึกซื้อขายพร้อมตัดสต๊อกสินค้า และออกรายงานสินค้าคงเหลือไว้ตรวจยอดกับของจริงได้ ถ้าอยากเริ่มให้ข้อมูลซื้อ ขาย และสต๊อกอยู่ที่เดียวกับนักบัญชี ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องสต๊อกและต้นทุนเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Logistics แผนกโลจิสติกส์ทำอะไร แผนกโลจิสติกส์ดูแลการรับของเข้าคลัง จัดเก็บ ควบคุมสต๊อก จัดรถ และส่งของถึงลูกค้า ตำแหน่งที่พบบ่อยคือ เจ้าหน้าที่คลังสินค้า ผู้วางแผนขนส่ง และผู้จัดการโลจิสติกส์ ส่วนงานเลือกผู้ขายและออกใบสั่งซื้อมักอยู่กับฝ่ายจัดซื้อ WMS และ TMS คืออะไร ระบบโลจิสติกส์ที่ใช้บ่อยมี 2 แบบ ระบบจัดการคลังสินค้า (WMS) บอกตำแหน่งของในคลังและคุมการหยิบสินค้า ส่วนระบบจัดการขนส่ง (TMS) ช่วยจัดเส้นทางและติดตามรถ ธุรกิจเล็กเริ่มจากสต๊อกในโปรแกรมบัญชีและตารางเส้นทางก่อนได้ Green Logistics คืออะไร Green Logistics หมายถึง การจัดการขนส่งและคลังสินค้าที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น วางเส้นทางให้วิ่งเที่ยวเปล่าน้อยลง ใช้บรรจุภัณฑ์หมุนเวียน หรือเปลี่ยนรถเป็นพลังงานไฟฟ้า หลายวิธีช่วยลดค่าน้ำมันไปพร้อมกัน เช่น การรับแกลลอนคืนมาใช้ซ้ำ Shipping กับ Logistics ต่างกันอย่างไร Shipping คือการขนส่งสินค้าจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่ง ส่วน Logistics กว้างกว่า เพราะรวมการจัดเก็บ สต๊อก บรรจุภัณฑ์ และข้อมูลติดตามสินค้าด้วย Shipping จึงเป็นงานหนึ่งในโลจิสติกส์ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการหลายคนรู้ตัวว่ายื่นภาษีช้าก็ตอนเห็นเงินเพิ่มในใบเสร็จ หรือรู้ว่าส่งงบไม่ทันก็ตอนได้หนังสือจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า บทความนี้อธิบายว่า Compliance คืออะไร ธุรกิจขนาดเล็กต้องทำตามกฎหมายเรื่องไหนบ้าง ไม่ทำแล้วเสียอะไร และวางระบบอย่างไรให้ไม่มีกำหนดยื่นหลุด Compliance คืออะไร ต่างจาก Legal ตรงไหน Compliance (การปฏิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบ) หมายถึง การที่ธุรกิจทำตามกฎหมาย ข้อบังคับของหน่วยงานรัฐ มาตรฐานวิชาชีพ และระเบียบภายในของตัวเองอย่างต่อเนื่อง พร้อมมีระบบที่ตรวจได้ว่าทำครบจริง คำนี้มาจากคำกริยา comply ที่แปลว่าทำตาม Compliance ต่างจากงานกฎหมาย (Legal) ที่หน้าที่ งานกฎหมายให้ความเห็นข้อกฎหมาย ร่างและตรวจสัญญา และดูแลคดี ส่วนงาน Compliance ดูแลให้งานประจำวันของทุกฝ่ายทำตามกฎที่ใช้บังคับอยู่ เช่น ยื่นภาษีตรงกำหนด เก็บเอกสารครบ และใช้ข้อมูลลูกค้าตามที่แจ้งไว้ เรื่องนี้มีผลกับธุรกิจขนาดเล็ก 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ท จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งค้าส่งอะไหล่อิเล็กทรอนิกส์ให้โรงงาน จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว มีพนักงาน 22 คน รายได้ปีละ 38 ล้านบาท และปิดรอบบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม Compliance กับ Governance และ Risk Management ต่างกันอย่างไร Governance, Risk Management และ Compliance ทำงานร่วมกันในกรอบที่เรียกย่อว่า GRC แต่ละส่วนตอบคำถามต่างกัน ส่วน ตอบคำถาม ตัวอย่างในบริษัทเล็ก Governance (การกำกับดูแล) ใครตัดสินใจเรื่องอะไร และรายงานใคร กรรมการกำหนดว่าใครอนุมัติจ่ายเงินเกิน 50,000 บาท Risk Management (การบริหารความเสี่ยง) อะไรทำให้ธุรกิจเสียหายได้ และรับมืออย่างไร ลูกค้ารายใหญ่จ่ายช้า สต๊อกเสื่อม Compliance (การปฏิบัติตามกฎ) ธุรกิจทำตามกฎหมายและระเบียบครบหรือไม่ ยื่นภาษีครบทุกเดือน ส่งงบตรงกำหนด Compliance จึงเป็นส่วนหนึ่งของการกำกับดูแล ความเสี่ยงที่จะไม่ทำตามกฎหมาย (Compliance Risk) ก็เป็นความเสี่ยงชนิดหนึ่งที่ธุรกิจต้องบริหาร การปฏิบัติตามกฎของธุรกิจมีกี่ประเภท Compliance ของธุรกิจทั่วไปแบ่งตามที่มาของกฎได้ 5 ประเภท ธุรกิจขนาดเล็กเกือบทุกแห่งเจอ 4 ประเภทแรก ส่วนประเภทสุดท้ายธุรกิจกำหนดขึ้นเอง ประเภท ครอบคลุมอะไร รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทต้องทำอะไร Tax Compliance (ภาษี) ภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ยื่นแบบภาษีรายเดือนและรายปี Financial Compliance (บัญชีและงบการเงิน) การทำบัญชี การส่งงบการเงิน การเก็บเอกสาร ส่งงบที่ผู้สอบบัญชีรับรองแล้วให้ DBD Data Compliance (ข้อมูลส่วนบุคคล) การเก็บและใช้ข้อมูลลูกค้าและพนักงาน ดูแลรายชื่อผู้ติดต่อของลูกค้าราว 600 คน Labor Compliance (แรงงาน) สภาพการจ้าง ค่าจ้าง ประกันสังคม นำส่งประกันสังคมของพนักงาน 22 คน Internal Compliance (ระเบียบภายใน) อำนาจอนุมัติ จรรยาบรรณ การรับของขวัญจากผู้ขาย กำหนดวงเงินอนุมัติจ่ายของแต่ละตำแหน่ง ภาษีที่ธุรกิจต้องเสียมีหลายตัวและยื่นคนละกำหนด เจ้าของกิจการที่ยังไม่แน่ใจว่ามีภาษีตัวไหนบ้าง ควรเริ่มจากภาพรวมของ ประเภทของภาษี ก่อนทำปฏิทินยื่นแบบ ชื่อ เบอร์โทร และอีเมลของผู้ติดต่อฝั่งลูกค้าก็เป็นข้อมูลส่วนบุคคล แม้คนเหล่านั้นจะทำงานให้บริษัทลูกค้า วิธีแจ้งวัตถุประสงค์และเลือกฐานทางกฎหมายตอนรับข้อมูลจากแบบฟอร์ม มีตัวอย่างอยู่ในบทความ เก็บข้อมูลผู้ติดต่อของลูกค้า B2B Regulatory Compliance คืออะไร Regulatory Compliance หมายถึง การทำตามข้อบังคับของหน่วยงานที่กำกับธุรกิจประเภทนั้นโดยเฉพาะ นอกเหนือจากกฎหมายทั่วไปที่ทุกธุรกิจต้องทำ เช่น ผู้ผลิตอาหารต้องขออนุญาตตามกฎหมายอาหาร ธุรกิจหลักทรัพย์ต้องทำตามเกณฑ์ของสำนักงาน ก.ล.ต. และผู้นำเข้าต้องทำตามกฎหมายศุลกากร ธุรกิจที่เพิ่งเริ่มควรถามหน่วยงานที่ออกใบอนุญาตของธุรกิจตัวเองว่ามีรายงานหรือการต่ออายุอะไรที่ต้องทำทุกปี เพราะเกณฑ์ของแต่ละอุตสาหกรรมต่างกันมาก กฎหมายที่ SME ไทยต้องทำตามมีอะไรบ้าง กฎหมายที่บริษัทขนาดเล็กเกือบทุกแห่งต้องทำตามมี 5 ฉบับหลัก คือ ประมวลรัษฎากร พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 และพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หน้าที่ที่มีกำหนดเวลาสรุปได้ตามตารางนี้ หน้าที่ กำหนดเวลา กฎหมาย ยื่น ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53 และนำส่งภาษีที่หักไว้ ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ประมวลรัษฎากร ยื่น ภ.พ.30 (แบบภาษีมูลค่าเพิ่มรายเดือน) ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ประมวลรัษฎากร นำส่งเงินสมทบประกันสังคม ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป พ.ร.บ.ประกันสังคม ยื่น ภ.ง.ด.51 (ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี) ภายใน 2 เดือนหลังครบรอบ 6 เดือน ประมวลรัษฎากร ยื่น ภ.ง.ด.50 (ภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี) ภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบบัญชี ประมวลรัษฎากร ส่งงบการเงินให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้า บริษัทจำกัดส่งภายใน 1 เดือนนับจากวันที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบ พ.ร.บ.การบัญชี หมายเหตุ: กำหนดยื่นแบบภาษีทางออนไลน์อาจขยายได้ตามประกาศของกรมสรรพากรในแต่ละช่วง รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทนับหน้าที่ที่มีกำหนดเวลาแล้วได้อย่างน้อย 52 รายการต่อปี คือหน้าที่รายเดือน 4 อย่าง × 12 เดือน = 48 รายการ บวกหน้าที่รายปีอีก 4 อย่าง ได้แก่ ภ.ง.ด.51 ภ.ง.ด.50 การส่งงบการเงิน และการส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (แบบ บอจ.5) หน้าที่ด้านภาษีและบัญชีมีอะไรที่มักพลาด ผู้ประกอบการที่มีรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ตาม คู่มือการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร จุดที่มักพลาดคือธุรกิจไม่ได้ดูยอดสะสมทุกเดือน จึงรู้ตัวว่าเกินเกณฑ์ช้า ฝั่งบัญชี พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 กำหนดให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีส่งงบการเงินภายใน 5 เดือนนับจากวันปิดบัญชี ส่วนบริษัทจำกัดส่งภายใน 1 เดือนหลังผู้ถือหุ้นอนุมัติงบ และต้องเก็บบัญชีกับเอกสารประกอบไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันปิดบัญชี หน้าที่เหล่านี้ทำได้ครบง่ายขึ้นเมื่อธุรกิจมี ระบบบัญชีที่วางไว้ตั้งแต่เริ่มต้น เพราะเอกสารขาย ซื้อ และจ่ายเงินไหลเข้าบัญชีเป็นเส้นทางเดียว ฝ่ายบัญชีจึงไม่ต้องตามเอกสารปลายเดือน หน้าที่ตาม PDPA มีอะไรบ้าง บริษัทที่เก็บข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้า ผู้ติดต่อ หรือพนักงาน มีฐานะเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) หน้าที่หลักคือแจ้งวัตถุประสงค์ก่อนหรือขณะเก็บข้อมูล ใช้ข้อมูลตามฐานที่กฎหมายรับรอง และดูแลไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล รายละเอียดสิทธิของเจ้าของข้อมูลและสิ่งที่ธุรกิจขนาดเล็กควรปรับในงานเอกสาร อยู่ในบทความ PDPA สำหรับ SME รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทเริ่มจากเพิ่มข้อความแจ้งวัตถุประสงค์ในแบบฟอร์มขอใบเสนอราคา และจำกัดสิทธิ์เปิดไฟล์รายชื่อผู้ติดต่อไว้ที่ฝ่ายขาย ไม่ทำ Compliance มีผลอย่างไร Non-Compliance หมายถึง การที่ธุรกิจไม่ทำตามกฎหมายหรือกฎระเบียบที่ใช้บังคับ ผลที่ตามมามี 3 ชั้น คือ เงินเพิ่มและค่าปรับที่คิดเป็นตัวเงินได้ โทษตามกฎหมายเฉพาะเรื่อง และความน่าเชื่อถือที่ลดลงในสายตาคู่ค้า ผู้ที่ไม่ชำระหรือนำส่งภาษีภายในกำหนดต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องชำระ ตาม ประมวลรัษฎากร มาตรา 27 แบบ ภ.พ.30 ที่ยื่นช้ายังอาจมีเบี้ยปรับอีกส่วน ตาม คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.81/2542 สมมติรังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทมีภาษีมูลค่าเพิ่มต้องชำระเดือนหนึ่ง 85,000 บาท แต่ชำระช้า 1 เดือน 10 วัน เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน จึงนับเป็น 2 เดือน (ข้อมูลสมมติ) ค่าปรับฝั่ง DBD เพิ่มเป็นขั้นตามจำนวนเดือนที่ช้า ธุรกิจที่อยากเห็นวิธีคิดทั้งฝั่ง DBD และสรรพากรครบทุกกรณี ดูได้ที่ ค่าปรับยื่นงบล่าช้า ส่วน PDPA มีทั้งความรับผิดทางแพ่ง โทษอาญา และโทษปรับทางปกครองสำหรับผู้ควบคุมข้อมูลที่ไม่ทำตามหน้าที่ ยอดค่าปรับจริงขึ้นกับลักษณะความผิดและคำวินิจฉัยของหน่วยงาน ธุรกิจจึงควรตรวจกับตัวบทหรือสอบถามสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเมื่อมีกรณีจริง ผลที่หนักกว่าตัวเงินคือการถูกตรวจย้อนหลัง เมื่อเจ้าหน้าที่พบว่าธุรกิจยื่นช้าหรือยื่นไม่ครบซ้ำหลายเดือน ความเสี่ยงที่จะถูกเรียกตรวจ ภาษีย้อนหลัง ก็สูงขึ้น และลูกค้าองค์กรบางรายตัดผู้ขายที่เอกสารภาษีไม่เรียบร้อยออกจากทะเบียน SME วางระบบให้ทำตามกฎหมายครบได้อย่างไร ธุรกิจ SME วางระบบ Compliance ได้ใน 5 ขั้น โดยไม่ต้องตั้งฝ่ายใหม่ หัวใจอยู่ที่ทุกหน้าที่มีชื่อคนรับผิดชอบและมีวันตรวจซ้ำ รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทให้ผู้จัดการฝ่ายบัญชีเป็นเจ้าของปฏิทินทั้ง 52 รายการ ให้ฝ่ายบุคคลดูแลประกันสังคม และให้เจ้าของบริษัทตรวจรายงานสรุปทุกต้นเดือน หลังใช้ระบบนี้ 2 ไตรมาส บริษัทไม่มีแบบภาษีที่ยื่นช้าเลย (ข้อมูลสมมติ) เอกสารที่ตรวจในขั้นที่ 5 ต้องหาเจอเมื่อเจ้าหน้าที่ขอดู วิธีจัดหมวดและระยะเวลาเก็บของแต่ละเอกสารอยู่ในบทความ เอกสารบัญชีเก็บกี่ปี Compliance Checklist สำหรับ SME มีอะไรบ้าง Compliance Checklist คือรายการตรวจที่ธุรกิจใช้เช็กว่าทำหน้าที่ตามกฎหมายครบในแต่ละรอบ ธุรกิจขนาดเล็กแบ่งรอบตรวจได้ 3 รอบ รอบ สิ่งที่ตรวจ ผู้รับผิดชอบ (ตัวอย่าง) รายเดือน ยื่น ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53 ภ.พ.30 และนำส่งประกันสังคมครบ ผู้จัดการฝ่ายบัญชี รายเดือน ใบกำกับภาษีซื้อที่ได้รับครบและข้อมูลถูกต้อง พนักงานบัญชี รายไตรมาส สุ่มตรวจเอกสารหัก ณ ที่จ่าย สัญญา และสิทธิ์เปิดไฟล์ข้อมูลลูกค้า เจ้าของหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย รายปี ประชุมอนุมัติงบ ส่งงบการเงิน ยื่น ภ.ง.ด.50 ส่งแบบ บอจ.5 ผู้จัดการฝ่ายบัญชีกับนักบัญชีภายนอก รายปี ทบทวนข้อบังคับการทำงานและนโยบายข้อมูลส่วนบุคคล ฝ่ายบุคคล ตารางนี้บอกว่างานส่วนใหญ่เป็นงานรายเดือนของฝ่ายบัญชี ธุรกิจที่ทำรายเดือนให้ครบจะเหลืองานรายปีไม่มาก และไม่ต้องเร่งงานย้อนหลังช่วงปิดงบ Compliance Officer คือใคร มีหน้าที่อะไร Compliance Officer คือผู้ที่องค์กรมอบหมายให้ดูแลว่าทุกฝ่ายทำตามกฎหมายและระเบียบครบ งาน Compliance ประจำวันของตำแหน่งนี้มี 4 เรื่อง คือ ติดตามกฎหมายใหม่ ประเมินความเสี่ยง อบรมพนักงาน และรายงานผลการตรวจต่อผู้บริหาร ธุรกิจที่อยู่ใต้การกำกับเฉพาะ เช่น สถาบันการเงินและธุรกิจหลักทรัพย์ มักต้องมีหน่วยงาน Compliance แยกตามเกณฑ์ของหน่วยงานกำกับ ส่วนบริษัทขนาดเล็กทั่วไปไม่มีกฎหมายบังคับให้ตั้งตำแหน่งนี้ บริษัทขนาดเล็กจึงให้คนที่มีอยู่รับหน้าที่แทนได้ รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทมอบงานนี้ให้ผู้จัดการฝ่ายบัญชีควบกับงานเดิม และให้ ผู้ทำบัญชี ภายนอกช่วยตรวจแบบภาษีรายปีกับงบการเงิน งานที่ต้องใช้ดุลยพินิจทางกฎหมาย เช่น การตีความสัญญาหรือข้อพิพาท บริษัทยังส่งให้นักกฎหมายดู ข้อควรรู้ก่อนวางระบบการปฏิบัติตามกฎหมาย สรุป – ทุกกำหนดยื่นต้องมีชื่อคนรับผิดชอบ ก่อนวันครบกำหนดจะมาถึง เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดปฏิทินเดือนหน้า ใส่วันที่ 7 และวันที่ 15 พร้อมชื่อคนรับผิดชอบแต่ละแบบ แล้วนัดผู้ทำบัญชีทบทวนกำหนดส่งงบปีนี้ งานส่วนใหญ่ในปฏิทินคือการออกเอกสารภาษีให้ครบและบันทึกให้ตรงกับแบบที่ยื่นทุกเดือน ออกใบกำกับภาษีและหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายให้ครบทุกเดือนด้วย PEAK แบบภาษีรายเดือนจะยื่นได้ถูกเมื่อเอกสารขายและเอกสารจ่ายเงินครบ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบกำกับภาษีจากข้อมูลขาย และบันทึกรายจ่ายที่มีภาษีหัก ณ ที่จ่ายพร้อมพิมพ์หนังสือรับรองให้ผู้รับเงิน ถ้าอยากให้เอกสารพร้อมก่อนวันยื่นแบบทุกเดือน ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องหน้าที่ของธุรกิจเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Compliance Compliance ต้องจบอะไร ไม่มีกฎหมายกำหนดวุฒิสำหรับงาน Compliance ในธุรกิจทั่วไป ผู้ที่ทำงานนี้ส่วนใหญ่จบด้านกฎหมาย บัญชี หรือการเงิน ส่วนธุรกิจที่อยู่ใต้การกำกับเฉพาะ เช่น ธุรกิจหลักทรัพย์ ต้องดูคุณสมบัติตามเกณฑ์ของหน่วยงานกำกับนั้น ธุรกิจเล็กที่มีพนักงานไม่กี่คนต้องมีระบบดูแลการปฏิบัติตามกฎหมายไหม ต้องทำ กฎหมายภาษี บัญชี ประกันสังคม และ PDPA ใช้กับธุรกิจทุกขนาด สิ่งที่ต่างกันคือขนาดของระบบ ธุรกิจเล็กใช้ปฏิทินกับผู้รับผิดชอบไม่กี่คนก็ครอบคลุมได้ โดยไม่ต้องตั้งฝ่ายแยก Compliance Audit คืออะไร Compliance Audit หมายถึง การตรวจว่าธุรกิจทำตามกฎหมายและระเบียบที่วางไว้จริงหรือไม่ ผู้ตรวจอาจเป็นคนในองค์กรหรือผู้ตรวจภายนอก การตรวจนี้ต่างจากการสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ซึ่งเน้นความถูกต้องของงบการเงิน Poor Compliance หมายถึงอะไร Poor Compliance หมายถึง การปฏิบัติตามกฎหรือข้อกำหนดได้ไม่ครบหรือไม่สม่ำเสมอ ในทางธุรกิจคือการยื่นช้าบ้าง ขาดเอกสารบ้าง ส่วนในทางการแพทย์ คำนี้ใช้กับผู้ป่วยที่ไม่ทำตามคำแนะนำการรักษา ความหมายจึงขึ้นกับบริบทที่ใช้ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของธุรกิจรับงานโปรเจกต์หลายคนเคยเจอลูกค้าขอแก้แบบทั้งชุดในสัปดาห์สุดท้าย ทีมต้องทำโอทีหลายคืนจนกำไรของงานนั้นหายไปเกือบหมด บทความนี้อธิบายว่า Agile คืออะไร ใช้หลักการอะไร Scrum กับ Kanban ต่างกันตรงไหน และทีมเล็กเริ่มใช้อย่างไรให้เห็นผลเป็นตัวเลข Agile คืออะไร หัวใจของแนวคิดอยู่ตรงไหน Agile หมายถึง แนวคิดการทำงานที่แบ่งงานใหญ่เป็นรอบสั้น ส่งมอบผลงานที่ใช้ได้จริงทุกรอบ แล้วนำความเห็นของลูกค้ามาปรับแผนรอบถัดไป แทนการวางแผนทั้งหมดตั้งแต่ต้นแล้วรอดูผลตอนจบโครงการ หัวใจของแนวคิด Agile อยู่ที่ 3 เรื่อง คือ ทีมส่งงานให้ลูกค้าเห็นเร็ว ทีมคุยกันสม่ำเสมอ และทีมพร้อมเปลี่ยนแผนเมื่อได้ข้อมูลใหม่ แนวคิดนี้เริ่มจากวงการพัฒนาซอฟต์แวร์ แต่ธุรกิจรับงานโปรเจกต์ งานบริการ และฝ่ายบัญชีก็นำไปใช้ได้ ธุรกิจได้ประโยชน์จากการทำงานแบบนี้ 3 อย่าง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท สามย่านบูธดีไซน์ จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งรับออกแบบและสร้างบูธงานแสดงสินค้าให้ลูกค้าองค์กร มีทีม 8 คน และงานโดยเฉลี่ยมีมูลค่า 480,000 บาท ใช้เวลา 6 สัปดาห์ หลัก 12 ประการของ Agile มีอะไรบ้าง หลัก 12 ประการของ Agile คือแนวปฏิบัติที่ผู้เขียนแถลงการณ์ใช้ขยายค่านิยม 4 ข้อ สรุปเป็นภาษาธุรกิจทั่วไปได้ดังนี้ ทีมเล็กไม่ต้องใช้ทั้ง 12 ข้อพร้อมกัน สามย่านบูธดีไซน์เลือกเริ่มจากข้อ 3 กับข้อ 12 เพราะปัญหาหลักของบริษัทคือลูกค้าเห็นแบบช้าและทีมไม่เคยทบทวนว่างานแก้เกิดจากอะไร Agile กับ Waterfall ต่างกันอย่างไร Agile กับ Waterfall ต่างกันที่จังหวะการวางแผนและเวลาที่ลูกค้าเห็นผลงาน Waterfall วางแผนครบทุกขั้นก่อนเริ่มแล้วทำต่อกันเป็นลำดับ ส่วน Agile วางแผนทีละรอบและให้ลูกค้าตรวจงานทุกรอบ เรื่อง Waterfall Agile การวางแผน วางแผนครบก่อนเริ่มงาน วางแผนทีละรอบ ปรับได้ทุกรอบ การเปลี่ยนแปลง เปลี่ยนช่วงท้ายมีต้นทุนสูง เปลี่ยนได้เมื่อจบรอบ ต้นทุนต่ำกว่า ลูกค้าเห็นผลงาน ช่วงท้ายโครงการ ทุก 1 ถึง 4 สัปดาห์ เหมาะกับ งานที่สเปกชัดและเปลี่ยนน้อย งานที่ความต้องการของลูกค้ายังเปลี่ยนได้ ก่อนเปลี่ยนวิธีทำงาน สามย่านบูธดีไซน์ทำงานแบบ Waterfall ลูกค้าเห็นแบบสามมิติครั้งแรกในสัปดาห์ที่ 5 แล้วขอย้ายจุดรับแขกและเปลี่ยนวัสดุผนัง ช่าง 3 คนต้องแก้งาน 10 วัน ค่าแรงวันละ 1,200 บาท (ข้อมูลสมมติ) ต้นทุนงานแก้ = 3 คน × 10 วัน × 1,200 บาท = 36,000 บาท หรือร้อยละ 7.5 ของมูลค่างาน 480,000 บาท ตัวเลขนี้คือต้นทุนที่การทำงานเป็นรอบสั้นพยายามลด และยังทำให้ ระยะเวลาส่งงาน (Lead Time) ของงานถัดไปยืดออกด้วย ข้อดีและข้อจำกัดของการทำงานแบบรอบสั้นมีอะไรบ้าง การทำงานแบบ Agile มีข้อดีหลัก 3 เรื่อง คือ พบปัญหาเร็ว เห็นผลงานเร็ว และทีมสื่อสารกันมากขึ้น แต่ก็มีข้อจำกัดที่เจ้าของกิจการควรรู้ก่อนเลือกใช้ ข้อดี ข้อจำกัด ลูกค้าตรวจงานทุกรอบ งานแก้ช่วงท้ายน้อยลง ลูกค้าต้องมีเวลาตรวจงานทุกรอบ ทีมเห็นสถานะงานของกันและกัน ทีมที่ไม่คุ้นจะรู้สึกว่าประชุมบ่อยในช่วงแรก ธุรกิจปรับแผนตามตลาดได้เร็ว งบและวันจบโครงการแน่นอนน้อยกว่า ถ้าไม่กำหนดขอบเขตไว้ งานที่สเปกตายตัวและต้องผ่านการอนุมัติทีละขั้น เช่น งานก่อสร้างโครงสร้างอาคาร มักยังเหมาะกับ Waterfall ธุรกิจหลายแห่งจึงใช้ทั้งสองแบบผสมกันตามลักษณะงาน Agile Methodology มีกี่แบบ Agile Methodology คือวิธีทำงานที่นำหลักการใน Agile Manifesto มาจัดเป็นขั้นตอนใช้จริง แบบที่ธุรกิจขนาดเล็กใช้บ่อยมี 3 แบบ คือ Scrum, Kanban และ Lean Agile ทีมเลือกแบบใดแบบหนึ่งหรือผสมกันก็ได้ แบบ จุดเด่น เหมาะกับ Scrum ทำงานเป็นรอบ (Sprint) ความยาวคงที่ งานโปรเจกต์ที่ส่งมอบเป็นช่วง Kanban บอร์ดแสดงสถานะงานและจำกัดงานค้าง งานที่เข้ามาต่อเนื่อง เช่น งานบริการ งานเอกสาร Lean Agile ตัดขั้นตอนที่ไม่สร้างคุณค่า ทีมที่งานรอกันระหว่างขั้นนาน Scrum คืออะไร ใช้ทำงานเป็นรอบอย่างไร Scrum คือกรอบการทำงาน (Framework) แบบหนึ่งภายใต้แนวคิด Agile ความต่างอยู่ที่ Agile เป็นหลักคิด ส่วน Scrum กำหนดวิธีทำให้เป็นรูปธรรม ตาม Scrum Guide ฉบับพฤศจิกายน 2563 ทีมทำงานเป็น Sprint ที่ยาวคงที่ไม่เกิน 1 เดือน และทีมมักมีไม่เกิน 10 คน Scrum กำหนดหน้าที่ไว้ 3 แบบ คือ Product Owner (ผู้จัดลำดับงานตามคุณค่าที่ลูกค้าได้) Scrum Master (ผู้ช่วยให้ทีมใช้ Scrum ได้จริง) และ Developers (คนลงมือทำงาน) ส่วนกิจกรรมมี 5 อย่าง ทีม 8 คนของสามย่านบูธดีไซน์เลือก Sprint 2 สัปดาห์ งานละ 3 รอบ ผู้จัดการโครงการรับหน้าที่ Product Owner และประชุม Daily Scrum ทุกเช้า 9 โมง การวาง จังหวะการประชุมของทีม ให้ชัดช่วยให้ประชุมสั้นไม่กินเวลางานจริง Kanban ช่วยจัดงานด้วยบอร์ดอย่างไร Kanban (คัมบัง) คือวิธีจัดการงานด้วยบอร์ดที่แบ่งช่องตามสถานะ เช่น รอทำ กำลังทำ และเสร็จแล้ว หลักที่ขาดไม่ได้คือการจำกัดงานค้างในแต่ละช่อง (WIP Limit) ทีมจะไม่เริ่มงานใหม่ในช่องที่เต็มแล้ว แต่ช่วยกันปิดงานเดิมก่อน บอร์ด Kanban ไม่ได้รีเซ็ตทุกรอบเหมือนบอร์ด Sprint ทีมจึงใช้กับงานที่เข้ามาไม่หยุด สามย่านบูธดีไซน์มีนักออกแบบ 3 คน จึงตั้งเพดานช่อง “กำลังออกแบบ” ไว้ 6 งาน หรือคนละไม่เกิน 2 งาน Lean Agile คืออะไร Lean Agile หมายถึง การนำหลักลีนมาใช้คู่กับการทำงานเป็นรอบสั้น ลีนตัดขั้นตอนที่ไม่สร้างคุณค่าให้ลูกค้า ส่วนรอบสั้นทำให้ทีมได้ความเห็นลูกค้าเร็ว ทั้งสองแนวคิดจึงเสริมกัน แนวคิด Lean มาจากระบบการผลิตของโตโยต้า และมีเครื่องมืออย่างบอร์ดคัมบังกับไคเซ็นที่ทีมแบบรอบสั้นใช้ร่วมกันได้ ทีมที่งานรอกันระหว่างขั้นนานควรเริ่มจากการหาเวลารอที่ยาวที่สุดก่อน Agile Mindset คืออะไร Agile Mindset หมายถึง วิธีคิดของคนในทีมที่ยอมให้ลูกค้าเห็นงานที่ยังไม่สมบูรณ์ มองการเปลี่ยนแผนเป็นข้อมูลใหม่ และเรียนรู้จากรอบที่ไม่สำเร็จ บริษัทที่ซื้อเครื่องมือมาแต่คนยังคิดแบบเดิม มักได้แค่บอร์ดสวยแต่งานยังแก้ตอนจบเหมือนเดิม สัญญาณว่าทีมเริ่มมี Agile Mindset มี 3 ข้อ เจ้าของสามย่านบูธดีไซน์ตัดสินใจเลิกตรวจแบบทุกชิ้นด้วยตัวเอง และให้นักออกแบบนำเสนองานกับลูกค้าใน Sprint Review โดยตรง การมอบหมายงาน ที่ชัดว่าใครตัดสินใจเรื่องไหนได้ ทำให้ทีมไม่ต้องรอเจ้าของคนเดียว ธุรกิจ SME เริ่มทำงานเป็นรอบสั้นได้อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มการทำงานแบบ Agile ได้ใน 4 ขั้น โดยเลือกงานหรือทีมเดียวก่อน ไม่ต้องเปลี่ยนทั้งบริษัทพร้อมกัน เป้าหมายรายไตรมาสยังเขียนเป็น แผนปฏิบัติการ ได้ตามเดิม แต่ทีมแตกงานในแผนออกเป็น Sprint และปรับลำดับงานเมื่อจบแต่ละรอบ ทีมที่ต้องการเป้าหมายระดับบริษัทคู่กับรอบงานสั้น มักใช้ OKR กับ KPI ช่วยกำหนดว่าแต่ละ Sprint ต้องขยับตัวเลขไหน ในงานแรกที่ใช้ Sprint ลูกค้าของสามย่านบูธดีไซน์เห็นแบบใน Sprint Review รอบที่ 1 ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 2 และขอย้ายจุดรับแขกตอนที่ยังไม่ได้ตัดไม้ ช่าง 3 คนแก้งาน 2 วัน ต้นทุนงานแก้ลดเหลือ 3 × 2 × 1,200 = 7,200 บาท ต่ำกว่าเดิม 28,800 บาท (ข้อมูลสมมติ) ใช้ Agile กับงานบัญชีและการเงินได้อย่างไร ฝ่ายบัญชีและการเงินใช้หลัก Agile ได้ 2 ทาง คือ เก็บเงินตามงวดที่ผูกกับรอบส่งมอบ และใช้บอร์ด Kanban กับงานปิดบัญชีสิ้นเดือน ทั้งสองทางช่วยให้เงินเข้าเร็วขึ้นและตัวเลขพร้อมใช้เร็วขึ้น เก็บเงินตามงวดงานช่วยกระแสเงินสดอย่างไร เมื่องานส่งมอบเป็นรอบ ธุรกิจตกลงงวดเงินกับลูกค้าให้ตรงกับ Sprint Review ได้ ลูกค้าจ่ายตามผลงานที่ตรวจแล้ว ส่วนธุรกิจไม่ต้องรอเงินก้อนใหญ่ตอนส่งมอบงาน งวด เมื่อไร แบบเดิม (บาท) แบบตามรอบงาน (บาท) 1 เซ็นสัญญา 144,000 (30%) 144,000 (30%) 2 Sprint Review รอบที่ 2 (สัปดาห์ที่ 4) 0 192,000 (40%) 3 ส่งมอบบูธ (สัปดาห์ที่ 6) 336,000 (70%) 144,000 (30%) รวม 480,000 480,000 ตารางนี้บอกว่ายอดรวมเท่าเดิม แต่ถึงสัปดาห์ที่ 4 สามย่านบูธดีไซน์มีเงินเข้าแล้ว 336,000 บาท แทน 144,000 บาท หรือเร็วขึ้น 192,000 บาท เงินก้อนนี้ใช้จ่ายค่าวัสดุงวดใหญ่ได้โดยไม่ต้องสำรองเงินเอง (ข้อมูลสมมติ) ฝ่ายบัญชีใช้บอร์ด Kanban ปิดบัญชีสิ้นเดือนอย่างไร ฝ่ายบัญชีใช้บอร์ด Kanban ได้ด้วยการแบ่งงานปิดเดือนเป็นช่อง รอเอกสาร กำลังบันทึก รอตรวจ และเสร็จแล้ว ทุกคนจึงเห็นว่ารายการไหนค้างเพราะเอกสารยังไม่มา สามย่านบูธดีไซน์จัดประชุม 15 นาทีสัปดาห์ละ 2 ครั้งระหว่างฝ่ายบัญชีกับผู้จัดการโครงการ เพื่อตามใบเสร็จค่าวัสดุหน้างาน จากเดิมที่ ขั้นตอนปิดบัญชี รายเดือนเสร็จราววันที่ 12 ของเดือนถัดไป ตอนนี้เสร็จราววันที่ 7 เจ้าของจึงเห็นกำไรของแต่ละงานเร็วขึ้น 5 วัน (ข้อมูลสมมติ) ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Agile สรุป – ให้ลูกค้าเห็นงานทุก 2 สัปดาห์ รีบแก้ไวก่อนงานจมทุน เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดงานที่กำลังทำอยู่ 1 งาน แล้วนัดลูกค้าตรวจงานครึ่งทางภายใน 2 สัปดาห์ พร้อมจดว่าที่ผ่านมาเสียวันกับงานแก้ไปกี่วัน ตัวเลขนี้จะบอกว่าการแบ่งรอบคุ้มกับทีมหรือไม่ การเก็บเงินตามงวดยังทำให้ธุรกิจต้องออกใบแจ้งหนี้บ่อยขึ้นและตามยอดค้างรับของแต่ละงวด ออกใบแจ้งหนี้ตามงวดงานด้วย PEAK งานที่แบ่งเก็บเงินหลายงวดต้องมีเอกสารแยกทีละงวดที่ตรงกับใบเสนอราคาเดิม PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบกำกับภาษีจากข้อมูลชุดเดียวกัน ถ้าอยากเริ่มวางเอกสารเก็บเงินตามงวดตั้งแต่งานถัดไป ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องการบริหารทีมเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Agile Agile Organization คืออะไร Agile Organization หมายถึง องค์กรที่นำหลักการทำงานเป็นรอบมาใช้เกินระดับทีม เช่น การตั้งงบประมาณเป็นรอบสั้น ทีมข้ามแผนกที่ตัดสินใจเองได้ และการทบทวนเป้าหมายทุกไตรมาส ธุรกิจขนาดเล็กมักเริ่มจากทีมเดียวก่อนขยายทั้งองค์กร ทีมเล็กต้องมี Scrum Master ไหม ไม่ต้องจ้างเพิ่ม ทีมเล็กให้คนในทีมรับหน้าที่ Scrum Master ควบกับงานเดิมได้ หน้าที่หลักของคนนี้คือดูแลให้ประชุมสั้นตรงเวลา ช่วยปลดสิ่งที่ทำให้งานติด และชวนทีมทบทวนเมื่อจบรอบ Agile Management คืออะไร Agile Management หมายถึง การบริหารงานหรือโครงการด้วยหลักการทำงานเป็นรอบ ผู้จัดการกำหนดเป้าหมายและลำดับความสำคัญ แล้วให้ทีมวางแผนรายละเอียดทีละรอบ ผู้จัดการวัดผลจากงานที่ส่งมอบได้จริง ไม่ใช่จากชั่วโมงทำงาน งานที่สเปกตายตัวใช้วิธีนี้ได้ไหม ได้บางส่วน งานที่สเปกตายตัว เช่น งานผลิตตามแบบที่ลูกค้าอนุมัติแล้ว มักใช้ Waterfall กับงานหลัก แต่ธุรกิจยังใช้บอร์ด Kanban และการประชุมสั้นกับงานย่อยได้ เช่น การตามเอกสาร การจัดซื้อวัสดุ และการแก้ปัญหาหน้างาน ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

ข่าวเรื่องเงินบริจาคมูลนิธิกลายเป็นดราม่าในสังคมไทยบ่อยครั้ง และหลายกรณีมีสาเหตุร่วมกันคือ ระบบจัดการเงินบริจาคที่ยังไม่รัดกุม โดยเฉพาะปัญหาการใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินบริจาคแทนบัญชีมูลนิธิ บทความนี้จะพาไปดูว่าปัญหาเชิงระบบที่ทำให้เกิดดราม่ามูลนิธิมีอะไรบ้าง และสิ่งสำคัญคือ วิธีแยกบัญชีมูลนิธิให้ถูกต้องตั้งแต่วันแรก เพื่อให้ทุกบาทที่ได้รับบริจาคมาสามารถตรวจสอบได้อย่างโปร่งใส สาเหตุที่เงินบริจาคกลายเป็นประเด็นร้อนในสังคมไทย เงินบริจาคกลายเป็นประเด็นที่สังคมจับตามองมากขึ้นทุกปี เพราะมีกรณีมูลนิธิชื่อดังหลายแห่งถูกตั้งคำถามเรื่องการใช้จ่ายเงินอย่างไม่โปร่งใส ทั้งเงินจำนวนหลายสิบล้านบาทที่ตรวจสอบย้อนหลังไม่ได้ ไปจนถึงค่าใช้จ่ายที่ดูไม่เข้ากับงานมูลนิธิ บทเรียนจากกรณีมูลนิธิดัง เมื่อบัญชีส่วนตัวถูกใช้รับเงินบริจาค ในช่วงปลายปี 2026 มีกรณีมูลนิธิชื่อดังแห่งหนึ่งที่ถูกตั้งคำถามอย่างกว้างขวางเรื่องการนำบัญชีส่วนตัวของผู้บริหารมาใช้รับเงินบริจาค ทำให้ไม่สามารถแยกได้ชัดว่าเงินส่วนไหนเป็นของมูลนิธิ ส่วนไหนเป็นเงินส่วนตัว กรณีนี้สะท้อนให้เห็นว่าถ้าระบบการเงินไม่รัดกุมตั้งแต่แรก ปัญหาเรื่องความโปร่งใสก็ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดราม่ามูลนิธิเกิดบ่อย เพราะปัญหาเชิงระบบเหล่านี้ ดราม่าเรื่องมูลนิธิไม่ได้เกิดขึ้นเพราะคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นเพราะปัญหาเชิงโครงสร้างที่มูลนิธิจำนวนมากยังไม่ได้แก้ไข ลองดูปัญหาที่พบบ่อยที่สุด ปัญหาเงินทอน เมื่อค่าใช้จ่ายจริงไม่ตรงกับที่บันทึก เงินทอนเกิดขึ้นเมื่อมูลนิธิจ่ายค่าใช้จ่ายตามบิล แต่ราคาจริงต่ำกว่าที่บันทึก ส่วนต่างก็หายไปโดยไม่มีใครรู้ ปัญหานี้เกิดง่ายมากถ้าไม่มีระบบบัญชีคอยจับคู่ใบเสร็จกับรายจ่ายจริง ซื้ออสังหาริมทรัพย์ในนามมูลนิธิ แต่ใช้ประโยชน์ส่วนตัว บางกรณีมีการซื้อที่ดินหรืออาคารโดยอ้างว่าเพื่องานมูลนิธิ แต่จริงแล้วผู้บริหารหรือคนใกล้ชิดเป็นคนใช้ประโยชน์ เรื่องนี้ตรวจจับได้ยากถ้าไม่มีการบันทึกทรัพย์สินและตรวจสอบการใช้งานอย่างสม่ำเสมอ ไม่มีระเบียบค่าใช้จ่ายที่ชัดเจน มูลนิธิที่ไม่ได้กำหนดเพดานค่าใช้จ่ายบริหารไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ค่าเดินทาง ค่าตอบแทนกรรมการ อาจถูกตั้งคำถามจากผู้บริจาคหรือหน่วยงานกำกับดูแลได้ง่าย เพราะไม่มีกรอบให้ตรวจสอบว่ารายจ่ายแต่ละรายการเหมาะสมหรือไม่ ขาดการตรวจสอบภายใน ไม่มีใครตั้งคำถาม หลายมูลนิธิมีกรรมการเป็นคนรู้จักหรือคนใกล้ชิดกันทั้งหมด ทำให้ไม่มีใครกล้าตั้งคำถามเรื่องการใช้เงิน ขาด check and balance ที่จำเป็น ปัญหานี้เป็นรากลึกที่ทำให้ดราม่าเกิดซ้ำแล้วซ้ำอีก ปัญหาจากการใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินบริจาค การนำบัญชีส่วนตัวมารับเงินบริจาคแทนบัญชีมูลนิธิ เป็นต้นเหตุหลักของปัญหาความไม่โปร่งใสในหลายกรณีที่เป็นข่าว ผลกระทบที่ตามมามีทั้งด้านบัญชี ด้านกฎหมาย และด้านภาษี เงินปนกัน ตรวจสอบไม่ได้ เมื่อเงินบริจาคเข้าบัญชีเดียวกับเงินส่วนตัว จะแยกไม่ออกว่ายอดไหนเป็นเงินบริจาค ยอดไหนเป็นเงินส่วนตัว ถ้ามีคนตั้งคำถาม ผู้บริหารก็ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าใช้เงินบริจาคไปกับงานมูลนิธิจริง ผลกระทบต่อผู้บริจาค สิทธิ์ลดหย่อนภาษีอาจหายไป ผู้ที่บริจาคเงินให้มูลนิธิสามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ แต่ต้องมีหนังสือรับรองเงินบริจาคจากมูลนิธิเป็นหลักฐาน ถ้ามูลนิธิรับเงินผ่านบัญชีส่วนตัว ก็ออกหนังสือรับรองที่ถูกต้องไม่ได้ ผู้บริจาคจึงอาจเสียสิทธิ์ลดหย่อนภาษีไปด้วย ความแตกต่างระหว่างมูลนิธิ สมาคม และองค์กรไม่แสวงหากำไร ก่อนไปดูวิธีแยกบัญชี มาทำความเข้าใจความแตกต่างพื้นฐานกันก่อน ประเภท จดทะเบียนกับใคร จุดประสงค์ ตัวอย่าง มูลนิธิ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย สาธารณประโยชน์ ไม่มีสมาชิก มูลนิธิช่วยเหลือผู้ป่วย มูลนิธิด้านการศึกษา สมาคม กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย กิจกรรมร่วมกันของสมาชิก สมาคมนักบัญชี สมาคมศิษย์เก่า วิสาหกิจเพื่อสังคม สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม (สวส.) ดำเนินธุรกิจเพื่อแก้ปัญหาสังคม SE ด้านสิ่งแวดล้อม SE ด้านการศึกษา ทั้งสามรูปแบบมีหน้าที่ต้องจัดทำบัญชีและรายงานงบการเงินตามกฎหมาย ห้ามใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินแทนองค์กรเด็ดขาด ถ้ากำลังตัดสินใจว่าจะจดทะเบียนในรูปแบบไหน สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่บทความเปรียบเทียบรูปแบบนิติบุคคล วิธีแยกบัญชีมูลนิธิให้ถูกต้อง 5 ขั้นตอนสำคัญ ถ้าคุณกำลังบริหารมูลนิธิหรือกำลังจะจดทะเบียนมูลนิธิใหม่ 5 ขั้นตอนนี้ช่วยให้เงินทุกบาทตรวจสอบได้ตั้งแต่วันแรก 1. เปิดบัญชีธนาคารในนามมูลนิธิ หลังจดทะเบียนมูลนิธิเสร็จ ให้เปิดบัญชีนิติบุคคลในชื่อมูลนิธิทันที โดยใช้หนังสือสำคัญจดทะเบียนมูลนิธิ รายชื่อกรรมการ และมติที่ประชุมกรรมการที่มอบหมายให้เปิดบัญชี ธนาคารส่วนใหญ่รองรับการเปิดบัญชีนิติบุคคลประเภทมูลนิธิ สิ่งสำคัญคือต้องมีบัญชีในชื่อมูลนิธิแยกจากบัญชีส่วนตัวอย่างชัดเจน 2. วางระเบียบการเงินภายใน กำหนดกฎเกณฑ์ให้ชัดว่าใครมีอำนาจอนุมัติค่าใช้จ่ายได้เท่าไหร่ เช่น ค่าใช้จ่ายไม่เกิน 10,000 บาท ประธานอนุมัติได้เลย แต่เกิน 50,000 บาทต้องผ่านมติกรรมการ ระเบียบนี้เป็นด่านแรกที่ป้องกันการใช้จ่ายไม่เหมาะสม 3. จัดทำบัญชีรับ-จ่ายอย่างเป็นระบบ บันทึกรายรับ-รายจ่ายทุกรายการ ออกใบเสร็จรับเงินทุกครั้งที่ได้รับเงินบริจาค และเก็บหลักฐานค่าใช้จ่ายทุกรายการ การทำบัญชีมูลนิธิไม่ได้ซับซ้อนเท่าบัญชีบริษัท แต่ต้องบันทึกครบถ้วนและตรงเวลา 4. แต่งตั้งผู้ตรวจสอบบัญชี มูลนิธิที่มีทรัพย์สินหรือรายรับเกินเกณฑ์ที่กำหนด ควรให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ตรวจสอบงบการเงินประจำปี แม้มูลนิธิขนาดเล็กอาจยังไม่บังคับ แต่การมีผู้ตรวจสอบช่วยสร้างความน่าเชื่อถือกับผู้บริจาคและหน่วยงานรัฐ 5. รายงานงบการเงินต่อนายทะเบียน มูลนิธิมีหน้าที่ส่งรายงานกิจการและงบการเงินประจำปีให้นายทะเบียน (สำนักงานเขตหรืออำเภอที่จดทะเบียน) นอกจากนี้ มูลนิธิที่เป็นองค์การสาธารณกุศลยังต้องส่งรายงานต่อกรมสรรพากรภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบบัญชีด้วย (ข้อมูลจากกรมสรรพากร rd.go.th) ถ้าไม่ส่งตามกำหนด อาจถูกเพิกถอนสถานะองค์การสาธารณกุศลหรือทะเบียนมูลนิธิได้ถ้วน Checklist บริหารเงินบริจาคให้โปร่งใส ใช้ตรวจสอบว่ามูลนิธิของคุณจัดการเงินบริจาคได้ครบถ้วนหรือยัง ข้อ สิ่งที่ต้องทำ ทำไมต้องทำ 1 เปิดบัญชีธนาคารในนามมูลนิธิแยกจากบัญชีส่วนตัว แยกเงินชัด ป้องกันข้อครหา 2 ออกใบเสร็จรับเงินทุกครั้งที่ได้รับบริจาค ผู้บริจาคใช้ลดหย่อนภาษีได้ 3 บันทึกรายจ่ายทุกรายการ พร้อมหลักฐาน ตรวจสอบย้อนหลังได้ทุกเมื่อ 4 กำหนดระเบียบอนุมัติค่าใช้จ่ายเป็นลายลักษณ์อักษร ป้องกันการอนุมัติตามอำเภอใจ 5 ประชุมกรรมการรายงานสถานะการเงินทุกไตรมาส สร้าง check and balance 6 ให้ผู้สอบบัญชีตรวจสอบงบปีละ 1 ครั้ง เพิ่มความน่าเชื่อถือ 7 ส่งรายงานงบการเงินให้นายทะเบียนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรงเวลา ปฏิบัติตามกฎหมาย 8 เปิดเผยงบการเงินบนเว็บไซต์มูลนิธิ สร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริจาค 9 แยกบัญชีรับบริจาคกับบัญชีค่าใช้จ่ายดำเนินงาน จัดการกระแสเงินสดง่ายขึ้น 10 ห้ามใช้เงินมูลนิธิซื้อทรัพย์สินส่วนตัวเด็ดขาด ผิดกฎหมายและเสี่ยงถูกดำเนินคดี ลดข้อผิดพลาดของมนุษย์ด้วยแนวคิด Collect – Check – Comply ปัญหาส่วนใหญ่ที่เกิดกับมูลนิธิไม่ได้มาจากเจตนาทุจริตเสมอไป หลายครั้งเกิดจากข้อผิดพลาดของมนุษย์ เช่น ลืมบันทึกรายการ จดตัวเลขผิด หรือเอกสารสูญหาย โปรแกรมบัญชีออนไลน์อย่าง PEAK มีแนวคิด 3 ขั้นตอนหลักที่เรียกว่า Collect – Check – Comply (CCC) ซึ่งช่วยป้องกันปัญหาเหล่านี้ได้ตั้งแต่ต้นทาง เพื่อยกระดับงานหลังบ้านให้เป็นระบบมากขึ้น Collect เก็บข้อมูลให้ง่าย ลดงานคีย์ด้วยคน นำข้อมูลบัญชีเข้าระบบโดยลดงาน Manual ให้น้อยที่สุด เช่น สร้างรายการจากการถ่ายรูปเอกสาร หรือเชื่อมต่อระบบเพื่อดึงข้อมูลอัตโนมัติ สำหรับมูลนิธิ หมายความว่าทุกรายการรับบริจาคถูกบันทึกเข้าระบบทันทีโดยไม่ตกหล่น Check ทำให้ข้อมูลถูกต้อง ตรงกับความเป็นจริง ทำให้ข้อมูลบัญชีตรงกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริง เช่น การทำ Bank Reconciliation จับคู่รายการบัญชีกับรายการเดินบัญชีของธนาคารเป็นประจำทุกเดือน ถ้ารายการไหนไม่ตรงกันจะเห็นทันที ไม่ต้องรอจนปลายปีค่อยมานั่งหา Comply จัดทำและยื่นภาษีให้จบในระบบเดียว นำข้อมูลบัญชีที่จัดทำและตรวจสอบจนครบถ้วนแล้ว ไปใช้ในการจัดทำและยื่นภาษีให้จบทุกขั้นตอนภายในระบบเดียว ไม่ต้องส่งต่อข้อมูลไปมาระหว่างหลายโปรแกรม สรุป ทุกมูลนิธิสร้างความโปร่งใสได้ตั้งแต่วันแรก บทเรียนจากกรณีข่าวดังหลายครั้งสอนให้เรารู้ว่า ปัญหาเรื่องเงินบริจาคมูลนิธิไม่ได้เกิดจากคนไม่ดีเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากระบบที่ไม่รัดกุม เริ่มต้นป้องกันได้ง่าย ๆ PEAK ช่วยมูลนิธิจัดการงานหลังบ้านด้วยแนวคิด Collect – Check – Comply PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยมูลนิธิ สมาคม และองค์กรไม่แสวงหากำไร เก็บข้อมูลให้ง่าย ทำให้ข้อมูลถูกต้อง และยื่นภาษีได้ครบจบในระบบเดียว ทดลองใช้ PEAK ฟรี แล้วเริ่มสร้างความโปร่งใสให้องค์กรของคุณตั้งแต่วันนี้ คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับเงินบริจาคและบัญชีมูลนิธิ มูลนิธิใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินบริจาคได้หรือไม่ ไม่ควรทำอย่างยิ่ง แม้กฎหมายไม่ได้ระบุห้ามไว้ตรง ๆ แต่การใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินบริจาคทำให้ไม่สามารถแยกเงินมูลนิธิกับเงินส่วนตัวได้ ออกหนังสือรับรองเงินบริจาคไม่ได้ และเสี่ยงถูกตั้งคำถามเรื่องความโปร่งใส ควรเปิดบัญชีในนามมูลนิธิเสมอ มูลนิธิต้องมีผู้สอบบัญชีตรวจสอบหรือไม่ ขึ้นอยู่กับขนาดและข้อบังคับของมูลนิธิ มูลนิธิขนาดใหญ่หรือมูลนิธิที่ได้รับการประกาศให้บริจาคลดหย่อนภาษี ควรให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบงบประจำปี แม้มูลนิธิขนาดเล็กอาจไม่ถูกบังคับ แต่การมีผู้ตรวจสอบจะช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้ผู้บริจาค เงินบริจาคมูลนิธิ ลดหย่อนภาษีได้เท่าไหร่ บุคคลธรรมดาสามารถนำเงินบริจาคไปลดหย่อนภาษีเงินได้ตามจำนวนที่บริจาคจริง แต่ไม่เกินร้อยละ 10 ของเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน ส่วนนิติบุคคลลดหย่อนได้ไม่เกินร้อยละ 2 ของกำไรสุทธิ ทั้งนี้ต้องเป็นมูลนิธิที่ได้รับการประกาศรายชื่อจากกระทรวงการคลังเท่านั้น (ข้อมูลจากกรมสรรพากร rd.go.th) มูลนิธิขนาดเล็กต้องทำบัญชีอย่างไร มูลนิธิทุกขนาดต้องจัดทำบัญชีรับ-จ่ายและงบดุลประจำปี ส่งให้นายทะเบียนตามกำหนด แม้มูลนิธิขนาดเล็กอาจทำบัญชีแบบง่าย แต่ต้องบันทึกครบถ้วน เก็บหลักฐานทุกรายการ และพร้อมให้ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

ถ้าคุณขายของบน Shopee, Lazada หรือ TikTok Shop คงเคยรู้สึกว่าค่า GP ที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บ กินเข้าไปในกำไรไม่น้อย ยิ่งช่วงที่ผ่านมาหลายแพลตฟอร์มปรับค่าธรรมเนียมขึ้น ก็ยิ่งทำให้ผู้ขายรายย่อมหลายคนรู้สึกกดดัน ข่าวดีคือ กระทรวงพาณิชย์สั่งให้ 3 แพลตฟอร์มรายใหญ่ตรึงค่า GP ไว้ที่อัตราเดิมของปี 2569 ห้ามปรับขึ้นเป็นเวลา 6 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2569 ถึง 31 พฤษภาคม 2570 คาดว่าช่วยผู้ค้าไทยลดภาระต้นทุนรวมกว่า 1,930 ล้านบาท บทความนี้สรุปรายละเอียดมาตรการทั้งหมด พร้อมอธิบายว่าค่า GP คือค่าอะไร คำนวณอย่างไร และต้องจัดการเรื่องภาษีกับบัญชีอย่างไรให้ถูกต้อง มาตรการตรึงค่า GP 3 แพลตฟอร์ม – สรุปสิ่งที่ผู้ขายออนไลน์ต้องรู้ กระทรวงพาณิชย์ร่วมกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) เจรจากับ Shopee, Lazada และ TikTok Shop ให้ห้ามปรับขึ้นค่าธรรมเนียม GP ในปี 2570 โดยให้ใช้อัตราเดิม ณ วันที่ 1 มกราคม 2569 ต่อไปอีก 6 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2569 ถึง 31 พฤษภาคม 2570 ซึ่งหมายความว่าแพลตฟอร์มจะยังไม่ขึ้นค่า GP ในช่วงนี้ ใครได้สิทธิ์เข้าร่วมมาตรการ ผู้ขายที่ต้องมีจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์และมีรายได้ไม่เกินเพดานที่กำหนด โดยมีเงื่อนไข ดังนี้ รวมผู้ที่คาดว่าจะได้รับประโยชน์ทั้งสิ้น 1.2 ล้านราย ผู้ขายที่มีสิทธิ์เข้าร่วมแล้วจะได้รับแจ้งเตือนจากแพลตฟอร์มโดยตรง ให้กดรับสิทธิ์ผ่าน Notification ในบัญชีผู้ขายได้ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 อัตราค่า GP ที่ตรึงไว้ – แต่ละแพลตฟอร์มเท่าไร แพลตฟอร์ม ค่า GP ที่เคยจะปรับขึ้น ค่า GP ที่ตรึงไว้ (อัตราปี 2569) Shopee 8.03% – 19.26% 8.03% – 13.91% TikTok Shop 13.38% – 21.94% 11.24% – 17.66% Lazada 9.00% – 17.50% 7.50% – 11.60% อัตราค่า GP จะแตกต่างกันตามหมวดสินค้า โดยมาตรการนี้ครอบคลุมสินค้าทุกหมวดหมู่ ยกเว้นหมวดสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ ผู้ขายสามารถตรวจสอบอัตราของตัวเองได้ใน Seller Centre ของแต่ละแพลตฟอร์ม คาดว่ามาตรการนี้จะช่วยลดต้นทุนรวมให้ผู้ค้าไทยราว 1,930 ล้านบาท ตลอดระยะเวลา 6 เดือน (ข้อมูลจากไทยพีบีเอส) ทั้ง 3 แพลตฟอร์มใช้ระยะเวลาเดียวกันคือ 1 ธ.ค. 2569 – 31 พ.ค. 2570 เงื่อนไขคือต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์และมีรายได้ไม่เกินเพดานที่กำหนด สำหรับผู้ขายบน Shopee ที่อยากดูรายละเอียดค่าธรรมเนียม Shopee แบบเจาะลึกทุกรายการ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความแยกทนับจาก รายรับ (ยอดขายก่อนหักต้นทุนและค่าใช้จ่าย) ไม่ใช่กำไร ร้านที่ขายได้ 2 ล้านบาทแต่กำไรแค่ 2 แสนบาท ก็ถือว่าเกินเกณฑ์แล้ว ค่า GP คืออะไร ค่า GP ย่อมาจาก Gross Profit หรือที่เรียกกันว่าส่วนแบ่งกำไรที่แพลตฟอร์มออนไลน์เรียกเก็บจากผู้ขาย เมื่อมีการขายสินค้าผ่านแพลตฟอร์ม ผู้ขายจะถูกหักค่า GP เป็นเปอร์เซ็นต์จากราคาขาย ค่า GP เป็นค่าตอบแทนที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บเพื่อแลกกับบริการต่าง ๆ เช่น การแสดงสินค้าบนหน้าเว็บ ระบบชำระเงิน การจัดส่ง และการโฆษณา ค่า GP กับ VAT ต่างกันอย่างไร ค่า GP คือค่าธรรมเนียมของแพลตฟอร์ม ส่วน VAT คือภาษีมูลค่าเพิ่มที่รัฐเรียกเก็บจากการซื้อขายสินค้าและบริการ ทั้งสองอย่างเป็นคนละส่วนกัน ค่า GP ที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บจะมี VAT รวมอยู่ด้วย ตัวอย่างเช่น ถ้าค่า GP คือ 10% บนยอดขาย 1,000 บาท ค่า GP จะเท่ากับ 100 บาท แต่ในใบแจ้งยอดจากแพลตฟอร์ม จะแยกเป็นค่าบริการ 93.46 บาท และ VAT 7% อีก 6.54 บาท สถานการณ์ ต้องจด VAT หรือไม่ รายรับทั้งปี 1,500,000 บาท ไม่บังคับ แต่ขอจดโดยสมัครใจได้ รายรับทั้งปี 1,800,000 บาทพอดี ไม่บังคับ เพราะยังไม่ “เกิน” เกณฑ์ รายรับทั้งปี 1,900,000 บาท ต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันที่ยอดสะสมเกิน 1.8 ล้านบาท เพิ่งเปิดกิจการ คาดว่ารายรับจะเกินเกณฑ์ จดก่อนเริ่มประกอบกิจการได้ ทำกิจการที่ได้รับยกเว้น VAT รายรับ 3,000,000 บาท ไม่ต้องจด (บางประเภทขอจดเลือกเสียภาษีได้) วิธีคำนวณค่า GP – สูตรและตัวอย่างจริง สูตรคำนวณค่า GP = ราคาขายสินค้า x อัตราค่า GP (%) ตัวอย่างเช่น ร้าน A ขายเสื้อผ้าบน Shopee ราคา 500 บาท อัตราค่า GP หมวดเสื้อผ้าคือ 10% ค่า GP ที่ถูกหัก = 500 x 10% = 50 บาท เงินที่ร้านได้รับจริง = 500 – 50 = 450 บาท ถ้าร้านเดียวกันขายของบน Lazada ด้วยอัตรา GP 7.50% จะถูกหักค่า GP เพียง 37.50 บาท ได้รับเงิน 462.50 บาท ดังนั้นการเปรียบเทียบอัตราค่า GP ของแต่ละแพลตฟอร์มจึงช่วยให้ผู้ขายวางแผนต้นทุนได้ดีขึ้น สิ่งที่ต้องระวังคือ ค่า GP ยังไม่รวมค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เช่น ค่าโฆษณาบนแพลตฟอร์ม ค่าจัดส่ง หรือค่าคืนสินค้า ผู้ขายควรรวมค่าใช้จ่ายทั้งหมดก่อนตั้งราคาขาย ไม่ใช่ดูแค่ค่า GP อย่างเดียว ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ถือเป็นต้นทุนแฝงที่หลายคนมองข้ามยื่นแบบได้ที่ ภ.พ.30 คืออะไร? สิ่งที่เจ้าของธุรกิจควรรู้ก่อนยื่นภาษี ค่า GP ต้องหัก ณ ที่จ่ายไหม – มุมภาษีที่ผู้ขายต้องรู้ ค่า GP เป็นค่าบริการที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บ ดังนั้นในทางภาษี แพลตฟอร์มเป็นผู้ให้บริการ และผู้ขายเป็นผู้จ่ายค่าบริการ ตามหลักหัก ณ ที่จ่าย ผู้จ่ายค่าบริการที่เป็นนิติบุคคลต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% จากค่าบริการก่อนจ่ายเงิน แต่ในกรณีค่า GP แพลตฟอร์มจะหักค่า GP จากยอดขายโดยอัตโนมัติก่อนโอนเงินให้ผู้ขาย ซึ่งทำให้ผู้ขายไม่ได้เป็นผู้จ่ายเงินโดยตรง ในทางปฏิบัติ แพลตฟอร์มรายใหญ่อย่าง Shopee, Lazada และ TikTok Shop จะจัดการเรื่องภาษีและออกเอกสารให้ผู้ขายเอง ผู้ขายควรตรวจสอบเอกสารที่ได้รับจากแพลตฟอร์ม เพื่อให้แน่ใจว่ามีหลักฐานครบถ้วนสำหรับการยื่นภาษี ค่า GP เป็นค่าใช้จ่ายประเภทไหน ค่า GP จัดเป็นค่าบริการ หรือค่าใช้จ่ายในการขายในทางบัญชี ผู้ขายสามารถนำค่า GP มาหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ ทำให้กำไรสุทธิที่ต้องเสียภาษีลดลง ใบกำกับภาษีค่า GP ถ้าผู้ขายจดทะเบียน VAT ค่า GP ที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บจะมี VAT รวมอยู่ด้วย ผู้ขายสามารถนำภาษีซื้อจากค่า GP มาหักกับภาษีขายได้ แต่ต้องมีใบกำกับภาษีที่ถูกต้องจากแพลตฟอร์ม ผู้ขายควรตรวจสอบว่าแพลตฟอร์มออกใบกำกับภาษีให้ครบทุกเดือน และเก็บไว้เป็นหลักฐานสำหรับการยื่นภาษี วิธีบันทึกบัญชีค่า GP – ร้านค้าออนไลน์ต้องทำอย่างไร การบันทึกบัญชีค่า GP ไม่ได้ยากอย่างที่คิด หลักคือต้องแยกระหว่างรายได้จากการขายกับค่าใช้จ่ายที่ถูกหักเป็นค่า GP ให้ชัดเจน ตัวอย่างเช่น ร้านค้าขายสินค้า 1,000 บาทบน Shopee ค่า GP 10% (100 บาท) จะบันทึกบัญชีดังนี้ ตอนขายสินค้า: รายการ เดบิต เครดิต ลูกหนี้การค้า (Shopee) 1,000 – รายได้จากการขาย – 1,000 ตอนแพลตฟอร์มโอนเงินให้: รายการ เดบิต เครดิต เงินฝากธนาคาร 900 – ค่าบริการแพลตฟอร์ม (ค่า GP) 100 – ลูกหนี้การค้า (Shopee) – 1,000 การบันทึกบัญชีแบบนี้จะทำให้เห็นชัดเจนว่ารายได้จริง ๆ เท่าไร และค่า GP ที่ถูกหักไปเท่าไร ซึ่งช่วยให้ผู้ขายวิเคราะห์กำไรขั้นต้นและกำไรสุทธิได้ถูกต้อง และจัดทำงบกำไรขาดทุนได้ครบถ้วน วิธีตั้งราคาให้มีกำไร แม้หักค่า GP ผู้ขายหลายคนตั้งราคาสินค้าโดยลืมคิดค่า GP ทำให้กำไรหายไปโดยไม่รู้ตัว วิธีคิดง่าย ๆ คือ สูตรตั้งราคาขาย = ต้นทุนสินค้า รวมค่าใช้จ่ายทั้งหมด หารด้วย (1 – อัตราค่า GP) ตัวอย่างเช่น ต้นทุนสินค้ารวมค่าจัดส่ง 300 บาท ขายบน Shopee ค่า GP 10% และต้องการกำไร 30% ต้นทุนรวมกำไรที่ต้องการ = 300 + (300 x 30%) = 390 บาท ราคาขายที่ควรตั้ง = 390 หาร (1 – 0.10) = 433.33 บาท (ปัดเป็น 435 บาท) เมื่อถูกหักค่า GP 10% (43.50 บาท) จะเหลือเงิน 391.50 บาท ซึ่งยังได้กำไรตามเป้า สำหรับสูตรตั้งราคาขายแบบละเอียดรวมค่าใช้จ่ายทุกรายการ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความแยกวส่งออกสินค้าทั้งหมดไปต่างประเทศ ภาษีขายเป็น 0 บาท โรงงานจึงขอคืนภาษีซื้อ 70,000 บาทได้ทั้งจำนวน ต่างจากร้านขายผักสดที่ได้รับยกเว้น ซึ่งจ่าย VAT ตอนซื้อถุงหรือตู้แช่ไปเท่าไรก็ขอคืนไม่ได้ สรุป – ค่า GP ยังไม่ขึ้น แต่ต้องจัดการบัญชีให้ถูกต้อง มาตรการตรึงค่า GP จากกระทรวงพาณิชย์ช่วยให้ผู้ขายออนไลน์ไม่ต้องแบกรับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นในช่วง 6 เดือนนี้ สิ่งที่ต้องทำตอนนี้คือ แม้ค่า GP จะยังไม่ขึ้นในช่วงนี้ แต่ผู้ขายยังต้องจัดการบัญชีให้เป็นระบบ เพื่อให้รู้ว่ากำไรจริง ๆ ของแต่ละแพลตฟอร์มเป็นเท่าไร จัดการค่า GP ให้เป็นระบบด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้ผู้ขายออนไลน์บันทึกรายรับ-รายจ่าย ค่า GP และค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มต่าง ๆ ได้ในที่เดียว พร้อมออกรายงานกำไรขาดทุนอัตโนมัติ ทำให้เห็นภาพรวมธุรกิจได้ชัดเจน ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับค่า GP แพลตฟอร์มออนไลน์ ค่า GP ในห้างต่างจากค่า GP แพลตฟอร์มออนไลน์อย่างไร ค่า GP ในห้างสรรพสินค้าเป็นส่วนแบ่งกำไรที่ห้างเรียกเก็บจากร้านค้าเช่าพื้นที่ โดยทั่วไปอยู่ที่ 20-40% ขึ้นอยู่กับทำเลและประเภทสินค้า ขณะที่ค่า GP แพลตฟอร์มออนไลน์มักอยู่ที่ 5-20% ซึ่งต่ำกว่า เพราะไม่มีต้นทุนพื้นที่ทางกายภาพ ผู้ขายที่ไม่ได้จดทะเบียนพาณิชย์ จะได้สิทธิ์ลดค่า GP ไหม ไม่ได้ มาตรการนี้กำหนดให้ผู้ขายต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์กับ DBD ก่อน จึงจะรับสิทธิ์ลดค่า GP ได้ การจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สามารถทำได้ฟรีผ่านเว็บไซต์ DBD หรือที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัด หลังมาตรการหมดอายุ (มิ.ย. 2570) ค่า GP จะกลับเป็นเท่าไร มาตรการนี้มีระยะเวลา 6 เดือน (1 ธ.ค. 2569 – 31 พ.ค. 2570) หลังจากหมดอายุ ค่า GP จะกลับไปใช้อัตราก่อนมาตรการ ผู้ขายควรวางแผนต้นทุนไว้ล่วงหน้า และติดตามข่าวว่ารัฐบาลจะต่ออายุมาตรการหรือไม่ ค่า GP สามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ไหม ค่า GP เป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการดำเนินธุรกิจ จึงนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล หรือภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้ตามปกติ แต่ต้องมีเอกสารหลักฐานจากแพลตฟอร์มเก็บไว้ให้ครบถ้วน ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

เชื่อว่ามนุษย์เงินเดือนหลายคนคงไม่อยากเป็นลูกจ้างไปตลอดชีวิต การลุกขึ้นมาเริ่มต้นทำธุรกิจส่วนตัว จึงเป็นความฝันที่หลายคนอยากทำให้สำเร็จ แต่คำถามยอดฮิตที่ตามมาคือ แล้วจะลงทุนอะไรดี เพื่อให้คุณเลือกเส้นทางที่ใช่ ทั้งตรงกับแพชชั่นและตอบโจทย์ตลาดที่พร้อมจะเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ วันนี้ OfficeMate ร่วมกับ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ จะพาคุณมาอัปเดต 6 ไอเดียธุรกิจที่น่าสนใจในปี 2570 พร้อมทริคทางบัญชีง่าย ๆ ที่ใครก็ทำได้มาฝากกัน 6 ธุรกิจที่น่าสนใจ ปี 2570 มีอะไรบ้าง ปี 2570 เป็นปีที่เทรนด์สุขภาพมาแรง พฤติกรรมของผู้บริโภคให้ความสนใจกับการดูแลสุขภาพกาย และสุขภาพใจมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการออกกำลังกาย การเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ส่วนด้านความรักสวยรักงาม และธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับเทรนด์แฟชั่นยังคงได้รับความนิยมอยู่เสมอ 1. ธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม เหมาะสำหรับคนที่ชื่นชอบการทำอาหาร ธุรกิจอาหารเป็นจุดเริ่มต้นของใครหลายคน เพราะไม่ต้องใช้ต้นทุนสูง ไม่ว่าจะเป็นการขายหน้าบ้าน ขายในตลาดนัด งานเทศกาล หรือรับออเดอร์ผ่านแอปเดลิเวอรี ตลอดจนต่อยอดไปเป็นหน้าร้านของตนเองได้ 2. ธุรกิจขายของออนไลน์ (เสื้อผ้า แฟชั่น และของแต่งบ้าน) เหมาะกับคนที่มีรสนิยมหรือรักการแต่งตัว ใช้สมาร์ตโฟนเครื่องเดียวก็เริ่มเปิดร้านบนแอปฯ อีคอมเมิร์ซ หรือโซเชียลมีเดียได้เลยโดยไม่ต้องสต๊อกของเยอะ 3. ทำแบรนด์สุขภาพ อาหารเสริม และสกินแคร์ เทรนด์สุขภาพและการดูแลตัวเองยังคงมาแรงในปี 2570 ปัจจุบันคุณไม่จำเป็นต้องมีโรงงานเอง เพราะสามารถจ้างโรงงาน (OEM) ผลิตและติดแบรนด์ของคุณได้เลย หน้าที่หลักของคุณคือการลุยทำการตลาดอย่างเดียว 4. ธุรกิจแฟรนไชส์ (Franchise) หากคุณไม่อยากเริ่มจากศูนย์ ธุรกิจแฟรนไชส์คือคำตอบ เพราะเจ้าของแบรนด์มีระบบงาน วิธีการ ดำเนินงาน และการตลาดมาให้พร้อม ยิ่งแบรนด์ดัง ยิ่งการันตีฐานลูกค้าได้มาก เช่น แฟรนไชส์ OfficeMate Plus ที่มีสินค้าพร้อมขายมากกว่า 100,000 รายการ 5. ธุรกิจคอร์สออนไลน์ หรือการทำฟรีแลนซ์ หากคุณมีความรู้เฉพาะทาง เช่น ออกแบบ ทำบัญชี หรือภาษาต่างประเทศ นี่คือธุรกิจที่ต้นทุนต่ำมาก อัดคลิปเพียงครั้งเดียวแต่สร้างรายได้ต่อเนื่อง (Passive Income) หรือจะรับสอนตัวต่อตัวก็ทำได้ 6. ธุรกิจสุขภาพและการออกกำลังกาย เหมาะกับเทรนเนอร์ ครูสอนโยคะ หรือคนที่รักการออกกำลังกาย เริ่มต้นได้จากการสอนแบบตัวต่อตัวตามสวนสาธารณะ แล้วค่อยขยับขยายไปเช่าสตูดิโอเล็ก ๆ เป็นของตัวเอง หรืออาจทำเป็นคอร์สออนไลน์ก็ได้ เลือกธุรกิจที่น่าสนใจให้เหมาะกับตัวเองอย่างไร แต่ละคนมีความถนัดแต่ละด้านแตกต่างกันไป แต่มีปัจจัย 4 ข้อที่จะตอบได้ว่าธุรกิจที่กำลังคิดอยู่นั้น เหมาะกับเราหรือไม่ ใครที่มองหาธุรกิจที่น่าสนใจ ลงทุนน้อย ให้ดูแบบที่ไม่ต้องมีหน้าร้าน ไม่ต้องสต๊อกของเยอะ แต่ทุนน้อยไม่ได้แปลว่าเสี่ยงน้อย เพราะเวลาและแรงที่ใส่ไปก็เป็นต้นทุนเหมือนกัน แต่ถ้ายังเลือกไม่ถูก ว่าจะขายอาหาร ทำแบรนด์ของตัวเอง ซื้อแฟรนไชส์ หรือเปิดร้านออนไลน์ ลองอ่านไอเดียเริ่มธุรกิจ 4 แบบจาก OfficeMate อาจจุดไฟให้คุณกล้าเริ่มธุรกิจแรกของตนเอง 3 เรื่องโครงสร้างธุรกิจที่ควรวางแผนตั้งแต่วันแรก (หมายเหตุ: ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เบื้องต้น ควรตรวจสอบระเบียบใบอนุญาตกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และปรึกษาผู้ทำบัญชีเพื่อการวางแผนภาษีที่ถูกต้อง) สรุป – เลือกธุรกิจที่น่าสนใจได้แล้ว เริ่มต้นอย่างไรให้ไม่สะดุด การเริ่มต้นธุรกิจในปี 2570 ไม่ได้ขึ้นอยู่กับไอเดียเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการบริหารจัดการที่เป็นระบบตั้งแต่วันแรก หลายคนมักพลาดตรงที่เริ่มขายทันทีโดยไม่ได้คำนวณต้นทุน หรือไม่เข้าใจโครงสร้างธุรกิจของตนเอง การเริ่มต้นที่ดีจึงไม่ใช่แค่การลุยทำการตลาด แต่คือการเตรียมพร้อมทั้งโครงสร้างต้นทุน วินัยทางบัญชี และการเลือกใช้เครื่องมือทุ่นแรงที่ถูกต้องตั้งแต่วันแรก เพื่อให้คุณมองเห็นทิศทางกระแสเงินสดที่ชัดเจน และมีเวลาโฟกัสกับการพัฒนาธุรกิจได้อย่างมั่นใจ จดรายรับรายจ่ายของธุรกิจแรกด้วย PEAK พอเริ่มมีออเดอร์ งานที่ตามมาคือออกเอกสารให้ลูกค้าและเก็บรายรับรายจ่ายให้ครบ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบเสนอราคาและใบเสร็จรับเงิน และเชื่อมต่อข้อมูลร้านค้าออนไลน์เพื่อลงบัญชีโดยไม่ต้องคีย์ซ้ำ – ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน นอกจากนี้ ด้วยความร่วมมือระหว่าง PEAK x OfficeMate ให้คุณเลือกช้อปอุปกรณ์สำนักงาน, อุปกรณ์ไอที หรือเฟอร์นิเจอร์ ได้ครบวงจร ไม่ว่าจะเป็นโต๊ะทำงาน, เก้าอี้สุขภาพ หรือสินค้าเพื่อธุรกิจอื่นๆ ก็สั่งสะดวกผ่านระบบ OFM พร้อมรับใบกำกับภาษีที่ถูกต้องเพื่อนำมาบันทึกรายจ่ายในระบบ PEAK ได้ทันที ช่วยให้การบริหารจัดการเอกสารเป็นเรื่องง่ายและรวดเร็ว ติดตาม OfficeMate ได้ที่ช่องทาง ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

ธุรกิจที่ขายเงินเชื่อมักมียอดขายดี แต่เงินในบัญชีธนาคารกลับไม่พอจ่ายค่าใช้จ่ายสิ้นเดือน เพราะลูกค้าหลายรายยังไม่ได้จ่ายเงิน บทความนี้อธิบายบัญชีลูกหนี้ หมวดในงบการเงิน ตัวอย่างการบันทึก และวิธีใช้ Aging ติดตามลูกหนี้ที่เริ่มเสี่ยง บัญชีลูกหนี้ คืออะไร เกิดขึ้นเมื่อไร บัญชีลูกหนี้ (Accounts Receivable หรือ AR) คือ บัญชีที่บันทึกสิทธิเรียกร้องเงินที่กิจการมีต่อลูกค้า จากการขายสินค้าหรือให้บริการเป็นเงินเชื่อ ส่งของหรือทำงานให้แล้ว แต่เงินจะเข้าตามเครดิตที่ตกลงกันไว้ มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for NPAEs) บทที่ 7 ให้ความหมายว่า ลูกหนี้คือสิทธิที่กิจการจะได้รับเงินสดหรือทรัพยากรอื่นเมื่อถึงกำหนดชำระ บริษัทจำกัดส่วนใหญ่ในไทยใช้มาตรฐานนี้ เรื่องนี้สำคัญอย่างน้อย 3 ด้าน บทความนี้ใช้ตัวอย่างเดียวตลอดเรื่อง คือ บริษัท อุดรไฟฟ้าซัพพลาย จำกัด (ชื่อสมมุติ) ขายส่งสายไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้าให้ผู้รับเหมา จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และให้เครดิตลูกค้า 30 วัน Account Receivable ย่อมาจากอะไร ภาษาอังกฤษใช้คำไหน Account Receivable คือ คำภาษาอังกฤษของบัญชีลูกหนี้ เขียนย่อว่า AR ในงบการเงินมักใช้ Accounts Receivable หรือ Trade Receivables สำหรับลูกหนี้การค้า ส่วน Other Receivables คือลูกหนี้อื่น คำว่า Receivable แปลตรงตัวว่า “ที่จะได้รับ” ใครอ่านงบภาษาอังกฤษหรือคุยกับคู่ค้าต่างประเทศ ดูคำคู่กันเพิ่มได้ที่ ศัพท์บัญชีภาษาอังกฤษ ลูกหนี้การค้า หมายถึงอะไร ต่างจากลูกหนี้อื่นอย่างไร ลูกหนี้การค้า หมายถึง ลูกหนี้ที่เกิดจากการขายสินค้าหรือให้บริการตามปกติของกิจการ ซึ่งส่งใบแจ้งหนี้แล้วหรือมีข้อตกลงเป็นทางการ รวมถึงลูกหนี้ในรูปตั๋วเงินรับ (NPAEs ย่อหน้า 7.1.1) ลูกหนี้อื่น คือ ลูกหนี้ที่ไม่ได้มาจากการค้าขายหลัก เช่น เงินให้กรรมการหรือพนักงานกู้ยืม (ย่อหน้า 7.1.2) สองกลุ่มนี้ต้องแยกบัญชีกัน เพราะใช้วิเคราะห์ต่างกัน หัวข้อ ลูกหนี้การค้า ลูกหนี้อื่น ที่มา ขายสินค้า ให้บริการ เงินให้กู้ยืม เงินทดรองจ่าย รายได้อื่นค้างรับ เอกสาร ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี ตั๋วเงินรับ สัญญากู้ยืม บันทึกอนุมัติ ใช้วิเคราะห์ อัตราหมุนเวียน อายุหนี้ ความเสี่ยงรายการกับบุคคลเกี่ยวข้อง ตัวอย่างอุดรไฟฟ้าซัพพลาย ผู้รับเหมาซื้อสายไฟเครดิต 30 วัน ให้กรรมการกู้ยืม 300,000 บาท ถ้าอุดรไฟฟ้าซัพพลายรวมเงินให้กรรมการกู้ 300,000 บาทไว้ในลูกหนี้การค้า อัตราหมุนเวียนจะดูช้ากว่าความจริง ส่วนการแบ่งลูกหนี้ตามมุมกฎหมายและการทวงถาม ดูต่อได้ที่ ประเภทของลูกหนี้ ลูกหนี้การค้า อยู่หมวดไหนในงบการเงิน ลูกหนี้การค้าอยู่หมวดสินทรัพย์ และส่วนใหญ่จัดเป็นสินทรัพย์หมุนเวียน เพราะคาดว่าจะได้รับเงินภายในรอบการดำเนินงานปกติหรือภายใน 12 เดือน ตามเกณฑ์ NPAEs ย่อหน้า 4.8.1 เลขผังบัญชีจึงมักขึ้นต้นด้วยหมวด 1 NPAEs ย่อหน้า 4.9.3 กำหนดให้ “ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น” เป็นรายการขั้นต่ำที่ต้องแสดงในงบแสดงฐานะการเงิน และย่อหน้า 7.3 ให้แสดงด้วยมูลค่าที่จะได้รับ หลังหักค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ในงบปลายปีของอุดรไฟฟ้าซัพพลาย ยอดค้างรับจากผู้รับเหมาแสดงในสินทรัพย์หมุนเวียน ส่วนเงินให้กรรมการกู้ 300,000 บาทแสดงเป็นลูกหนี้อื่นแยกบรรทัด ผู้อ่านงบจึงเห็นว่าเงินค้างรับมาจากการค้าขายเท่าไร ลูกหนี้ที่ไม่ได้เกิดจากการค้าตามปกติและครบกำหนดเกิน 12 เดือน เช่น เงินให้กู้ยืมระยะยาว จัดเป็นสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน ส่วนลูกหนี้การค้าที่ผ่อนชำระยาว ผู้ทำบัญชีพิจารณาจากรอบการดำเนินงานของกิจการ ดูหลักแบ่งหมวดเพิ่มเติมได้ที่ สินทรัพย์หมุนเวียน บัญชีลูกหนี้ ทำอะไรบ้างในแต่ละเดือน งานของบัญชีลูกหนี้มี 5 อย่างหลัก ตั้งแต่ออกเอกสารเรียกเก็บเงินจนถึงรายงานยอดค้างให้ผู้บริหาร กิจการเล็กอาจให้คนเดียวทำทั้งหมด ส่วนกิจการที่ลูกค้าเยอะมักมีผู้ทำบัญชีลูกหนี้แยก จุดที่มักพลาดคือรับเงินโอนแล้วไม่รู้ว่าเป็นของใบไหน ยอดค้างรายตัวจึงเพี้ยน ใส่เลขที่ใน ใบแจ้งหนี้ และขอให้ลูกค้าอ้างเลขนั้นตอนโอน จะจับคู่ได้เร็วขึ้นมาก ตัวอย่างบันทึกบัญชีลูกหนี้ ตั้งแต่ขายเชื่อจนรับเงิน ทำอย่างไร บันทึก 2 ครั้ง คือวันขายเชื่อกับวันรับเงิน วันขายให้ลูกหนี้การค้าเพิ่มด้วยยอดรวมภาษีมูลค่าเพิ่ม ส่วนวันรับเงินให้ลูกหนี้ลดลงเท่ากับเงินที่ได้รับ สมมติวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 อุดรไฟฟ้าซัพพลายขายสายไฟให้ผู้รับเหมา 1 ราย ราคา 100,000 บาท ภาษีขาย 7,000 บาท รวม 107,000 บาท ครบกำหนด 30 วัน และลูกค้าโอนเงินครบวันที่ 5 ธันวาคม 2569 วันที่ รายการ เดบิต (บาท) เครดิต (บาท) 5 พ.ย. 2569 ลูกหนี้การค้า 107,000 ขาย 100,000 ภาษีขาย 7,000 5 ธ.ค. 2569 เงินฝากธนาคาร 107,000 ลูกหนี้การค้า 107,000 ภาษีขายเกิดตั้งแต่วันส่งมอบสินค้า แม้ยังไม่ได้รับเงิน (ประมวลรัษฎากร มาตรา 78 (1)) ภาษีขาย 7,000 บาทจึงอยู่ในแบบ ภ.พ.30 เดือนพฤศจิกายน ถ้าลูกค้าจ่ายช้ากว่าวันยื่นแบบ กิจการต้องใช้เงินของตัวเองนำส่งภาษีก้อนนี้ไปก่อน นี่คือเหตุผลหนึ่งที่การให้เครดิตยาวกินสภาพคล่อง ลูกค้าคืนสินค้าหรือได้ส่วนลด บันทึกอย่างไร ลดลูกหนี้ตามยอดที่ออกใบลดหนี้ และลดภาษีขายส่วนนั้นไปพร้อมกัน ห้ามลดยอดลูกหนี้เฉย ๆ โดยไม่มีเอกสาร เพราะยอดภาษีขายในรายงานจะไม่ตรงกับบัญชี สมมติผู้รับเหมาคืนสายไฟชำรุดราคา 10,000 บาท อุดรไฟฟ้าซัพพลายออกใบลดหนี้ 10,700 บาท บันทึก เดบิต รับคืนสินค้า 10,000 บาท และภาษีขาย 700 บาท เครดิต ลูกหนี้การค้า 10,700 บาท ยอดที่ลูกค้าต้องจ่ายเหลือ 96,300 บาท Aging ลูกหนี้ คืออะไร ใช้ประเมินความเสี่ยงอย่างไร Aging ลูกหนี้ คือ การวิเคราะห์อายุลูกหนี้ (Aging Analysis) โดยแบ่งยอดค้างตามจำนวนวันที่เลยกำหนด แล้วดูว่ายอดก้อนใหญ่อยู่ช่วงไหน ยิ่งค้างนาน โอกาสเก็บได้ยิ่งลดลง รายงานนี้เรียกว่ารายงานอายุลูกหนี้ (Aging Report) คำว่า Aging แปลว่า อายุ ในงานบัญชีหมายถึงอายุของยอดที่ลูกค้ายังค้างชำระ นับจากวันครบกำหนดตามใบแจ้งหนี้ ณ 31 ธันวาคม 2569 อุดรไฟฟ้าซัพพลายมียอดลูกหนี้ค้างรับ 2,400,000 บาท แบ่งได้ดังนี้ อายุหนี้ ยอดค้าง (บาท) สัดส่วน สิ่งที่ควรทำ ยังไม่ถึงกำหนด 1,500,000 62.50% ส่งใบแจ้งหนี้ตรงรอบ เลยกำหนด 1 ถึง 30 วัน 500,000 20.83% โทรหรือส่งข้อความเตือน เลยกำหนด 31 ถึง 60 วัน 200,000 8.33% ส่งหนังสือทวงถาม พักเครดิตใหม่ เลยกำหนด 61 ถึง 90 วัน 120,000 5.00% นัดคุยแผนผ่อนชำระ เลยกำหนดเกิน 90 วัน 80,000 3.33% ผู้ทำบัญชีประเมินค่าเผื่อ ทวงถามเป็นลายลักษณ์อักษร รวม 2,400,000 100% ยอดที่เลยกำหนดเกิน 60 วันรวม 200,000 บาท หรือร้อยละ 8.33 ของลูกหนี้ทั้งหมด ตัวเลขนี้ควรเทียบกับเดือนก่อน ถ้าสัดส่วนสูงขึ้นทุกเดือน แปลว่าการเก็บเงินเริ่มมีปัญหา แม้ยอดขายยังโตอยู่ ใน PEAK เปิดรายงานอายุลูกหนี้ได้ที่เมนูผู้ติดต่อ → ดูภาพรวม → พิมพ์รายงาน แล้วเลือกรายงานอายุลูกหนี้ ระบุวันที่ที่ต้องการดูยอด และกรองตามกลุ่มผู้ติดต่อได้ ตามวิธีพิมพ์รายงานอายุลูกหนี้ใน PEAK ไฟล์รายงานดาวน์โหลดหรือส่งทางอีเมลได้ อุดรไฟฟ้าซัพพลายดึงรายงานนี้ทุกสิ้นเดือน แล้วส่งรายชื่อลูกค้าที่เลยกำหนดเกิน 30 วันให้ทีมขายโทรตามก่อนรับคำสั่งซื้อใหม่ ดูพฤติกรรมการจ่ายของลูกค้าแต่ละรายอย่างไร ดูประวัติว่าลูกค้าจ่ายตรงกำหนดหรือช้ากี่วันโดยเฉลี่ยในช่วง 6 ถึง 12 เดือน ลูกค้าที่ช้าซ้ำหลายรอบควรปรับเงื่อนไขก่อนรับคำสั่งซื้อใหม่ เช่น ในตัวอย่าง ยอด 80,000 บาทที่ค้างเกิน 90 วันมาจากผู้รับเหมารายเดียว อุดรไฟฟ้าซัพพลายจึงพักวงเงินรายนี้ไว้ก่อน หลักการตั้งวงเงินและนับวันครบกำหนดอ่านต่อได้ที่ เครดิตเทอม อัตราหมุนเวียนลูกหนี้การค้า คำนวณอย่างไร อัตราหมุนเวียนลูกหนี้การค้า (Account Receivable Turnover) คำนวณจากยอดขายเชื่อสุทธิหารด้วยลูกหนี้การค้าเฉลี่ย บอกว่าในหนึ่งปีกิจการเก็บเงินจากลูกหนี้ได้กี่รอบ อัตราหมุนเวียน = ยอดขายเชื่อสุทธิ ÷ ((ลูกหนี้ต้นปี + ลูกหนี้ปลายปี) ÷ 2) ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย = 365 ÷ อัตราหมุนเวียน อุดรไฟฟ้าซัพพลายมียอดขายเชื่อสุทธิทั้งปี 18,000,000 บาท ลูกหนี้ต้นปี 2,000,000 บาท ปลายปี 2,400,000 บาท ลูกหนี้เฉลี่ยจึงเท่ากับ 2,200,000 บาท กิจการให้เครดิต 30 วัน แต่เก็บเงินจริงเฉลี่ย 44.6 วัน ช้ากว่าเงื่อนไขราว 15 วัน ไม่มีค่ามาตรฐานตายตัวว่ากี่รอบถึงดี ให้เทียบกับเครดิตเทอมของตัวเองและแนวโน้มปีก่อน ตัวชี้วัดคู่กันนี้อธิบายละเอียดใน ระยะเวลาเก็บหนี้ (DSO) ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ทำให้ยอดลูกหนี้ในงบเปลี่ยนอย่างไร ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญทำให้ยอดลูกหนี้ในงบลดลงเหลือมูลค่าที่คาดว่าจะเก็บได้ โดยแสดงเป็นรายการหักจากลูกหนี้การค้า และรับรู้หนี้สงสัยจะสูญเป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุน (NPAEs ย่อหน้า 7.3 และ 7.6) NPAEs ย่อหน้า 7.5 ให้ประมาณได้ 3 วิธี คือ ร้อยละของยอดขายเชื่อสุทธิ ร้อยละตามอายุลูกหนี้ และพิจารณาลูกหนี้แต่ละราย กิจการเลือกวิธีที่เหมาะกับข้อมูลของตัวเองและใช้ให้สม่ำเสมอ อุดรไฟฟ้าซัพพลายให้ผู้ทำบัญชีพิจารณาผู้รับเหมาที่ค้าง 80,000 บาทเป็นรายตัว แล้วประเมินว่าน่าจะเก็บไม่ได้ร้อยละ 75 ค่าเผื่อจึงเท่ากับ 60,000 บาท งบแสดงลูกหนี้ 2,400,000 บาท หักค่าเผื่อ 60,000 บาท สุทธิ 2,340,000 บาท ถ้าใช้วิธีร้อยละตามอายุลูกหนี้แทน และสมมติอัตราตามช่วงอายุในตารางด้านบน ค่าเผื่อจะสูงกว่าวิธีรายตัว เพราะตั้งเผื่อทุกช่วงอายุ ไม่ใช่เฉพาะรายที่มีปัญหา 1,500,000 × 1% + 500,000 × 3% + 200,000 × 10% + 120,000 × 30% + 80,000 × 50% = 15,000 + 15,000 + 20,000 + 36,000 + 40,000 = 126,000 บาท (อัตราเป็นตัวเลขสมมติ) ทางภาษี ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเป็นเงินสำรองที่ห้ามนำมาหักเป็นรายจ่าย (ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (1)) ต้องบวกกลับตอนคำนวณกำไรสุทธิ ขั้นตอนบันทึกและตัวอย่างครบทุกวิธีอยู่ใน วิธีตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ บัญชี AR กับบัญชี AP ต่างกันอย่างไร AR คือเงินที่ลูกค้าค้างกิจการ เป็นสินทรัพย์ ส่วน AP (Accounts Payable) คือเงินที่กิจการค้างผู้ขาย เป็นหนี้สิน สองบัญชีนี้เป็นภาพสะท้อนกัน ใบแจ้งหนี้ใบเดียวเป็น AR ของผู้ขายและเป็น AP ของผู้ซื้อ หัวข้อ AR (ลูกหนี้) AP (เจ้าหนี้) ความหมาย เงินที่จะได้รับจากลูกค้า เงินที่ต้องจ่ายให้ผู้ขาย หมวดในงบ สินทรัพย์หมุนเวียน หนี้สินหมุนเวียน เกิดจาก ขายเชื่อ ซื้อเชื่อ เป้าหมายจัดการ เก็บให้เร็วตามกำหนด จ่ายตรงกำหนด ไม่เร็วเกินจำเป็น ตัวชี้วัด อัตราหมุนเวียนลูกหนี้ DSO อัตราหมุนเวียนเจ้าหนี้ DPO ถ้าอุดรไฟฟ้าซัพพลายเก็บเงินลูกค้าเฉลี่ย 44.6 วัน แต่ต้องจ่ายผู้ผลิตสายไฟภายใน 30 วัน ช่องว่างราว 15 วันคือเงินที่ต้องหามาหมุนเอง ฝั่งเจ้าหนี้อ่านต่อได้ที่ บัญชีเจ้าหนี้ (Account Payable) ข้อควรรู้เกี่ยวกับบัญชีลูกหนี้ สรุป – ยอดลูกหนี้ต้องดูทุกเดือน เทียบกับเครดิตเทอมที่ให้ เริ่มวันนี้ด้วยการดึงยอดลูกหนี้รายตัว ณ สิ้นเดือนล่าสุด แบ่งเป็น 5 ช่วงอายุหนี้ แล้วเลือกลูกค้า 3 รายที่ค้างนานที่สุดมาโทรตามภายในสัปดาห์นี้ ติดตามลูกหนี้รายตัวและอายุหนี้ด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยเก็บและติดตามข้อมูลลูกค้า ประวัติการซื้อขาย และระยะเวลาเฉลี่ยที่ลูกค้าชำระเงิน ส่วนรายงานอายุลูกหนี้ที่พิมพ์ได้จากเมนูผู้ติดต่อ ช่วยให้เจ้าของกิจการและผู้ทำบัญชีดูยอดค้างชุดเดียวกันก่อนตัดสินใจตามเงิน และจัดยอดลูกหนี้ให้พร้อมก่อนปิดงบปลายปี ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องบัญชีและการเงินเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับบัญชีลูกหนี้ หนี้สงสัยจะสูญกับหนี้สูญต่างกันอย่างไร ต่างกันที่ความแน่นอน หนี้สงสัยจะสูญเป็นการประมาณว่าอาจเก็บไม่ได้ จึงตั้งค่าเผื่อไว้ก่อนโดยลูกหนี้ยังอยู่ในบัญชี ส่วนหนี้สูญคือหนี้ที่ติดตามครบแล้วเก็บไม่ได้จริง จึงตัดออกจากบัญชีลูกหนี้ (NPAEs ย่อหน้า 7.7) ทางภาษี การตัดหนี้สูญเป็นรายจ่ายต้องทำตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวง ฉบับที่ 186 เช่น มีหลักฐานการทวงถาม รายละเอียดอ่านได้ที่ หนี้สูญทางภาษี ควรทำรายงานอายุลูกหนี้บ่อยแค่ไหน อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง ตอนปิดบัญชีสิ้นเดือน กิจการที่มีลูกค้าเยอะหรือให้เครดิตยาวควรดูทุกสัปดาห์ และควรดูละเอียดเป็นพิเศษก่อนปิดงบปลายปี เพราะเป็นข้อมูลที่ใช้ประเมินค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ลูกค้าไม่กี่ราย ต้องตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไหม ต้องพิจารณา ถ้ามีลูกหนี้ที่อาจเก็บไม่ได้ ไม่ว่าลูกค้าจะมีกี่ราย กิจการที่ลูกค้าน้อยมักใช้วิธีพิจารณาลูกหนี้แต่ละรายตาม NPAEs ย่อหน้า 7.5 เพราะได้ตัวเลขใกล้ความจริงกว่าการใช้อัตราร้อยละรวม ตั๋วเงินรับนับเป็นลูกหนี้การค้าไหม นับ ถ้าตั๋วเงินรับนั้นเกิดจากการขายสินค้าหรือให้บริการ NPAEs ย่อหน้า 7.1.1 ระบุว่าลูกหนี้การค้ารวมถึงลูกหนี้ในรูปตั๋วเงินรับ ในทางปฏิบัติมักแยกบัญชีย่อยไว้เพื่อติดตามวันครบกำหนดของตั๋วแต่ละใบ ลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ บันทึกลูกหนี้อย่างไร ตัดลูกหนี้เต็มยอดใบแจ้งหนี้ แล้วบันทึกส่วนที่ถูกหักเป็นภาษีเงินได้ถูกหัก ณ ที่จ่าย ซึ่งเป็นสินทรัพย์ เกิดกับค่าบริการ ไม่ใช่การขายสินค้า สมมติอุดรไฟฟ้าซัพพลายรับงานติดตั้ง 50,000 บาท ภาษีขาย 3,500 บาท ลูกค้าหักร้อยละ 3 ของค่าบริการ 1,500 บาท แล้วโอน 52,000 บาท บันทึก เดบิต เงินฝากธนาคาร 52,000 บาท และภาษีถูกหัก ณ ที่จ่าย 1,500 บาท เครดิต ลูกหนี้การค้า 53,500 บาท ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

เจ้าของกิจการมักได้ยินผู้สอบบัญชีพูดถึง TFRS ตอนปิดงบ แต่ไม่แน่ใจว่าบริษัทตัวเองต้องใช้มาตรฐานชุดไหน และฉบับปรับปรุงใหม่กระทบงบอย่างไร บทความนี้สรุปมาตรฐานรายงานทางการเงินของไทย ความต่างระหว่าง PAEs กับ NPAEs และสิ่งที่ SME ต้องเตรียม TFRS คืออะไร ย่อมาจากอะไร TFRS (Thai Financial Reporting Standards) คือ มาตรฐานการรายงานทางการเงินของไทย ที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนดให้กิจการใช้จัดทำงบการเงิน เช่น รับรู้รายได้เมื่อไร วัดมูลค่าสินทรัพย์อย่างไร และต้องเปิดเผยข้อมูลอะไรในหมายเหตุ สภาวิชาชีพบัญชีมีอำนาจกำหนดมาตรฐานตามพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 มาตรา 7 (3) และมาตรา 34 มาตรฐานแต่ละฉบับใช้บังคับได้เมื่อได้รับความเห็นชอบและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว เรื่องนี้สำคัญอย่างน้อย 3 ด้าน บทความนี้ใช้ตัวอย่างเดียวตลอดเรื่อง คือ บริษัท ระยองพลาสติกโมลด์ จำกัด (ชื่อสมมุติ) ผลิตชิ้นส่วนพลาสติกส่งผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ รายได้ปีละ 80 ล้านบาท และกำลังคิดว่าจะเข้าตลาดหลักทรัพย์ในอีก 3 ปี ใครเป็นผู้ออก และมาตรฐานมีผลบังคับอย่างไร ผู้ออกคือสภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ (TFAC) ผ่านคณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการบัญชี โดยปรับเนื้อหาให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล (IFRS) ที่ออกโดย International Accounting Standards Board (IASB) ขั้นตอนคือเผยแพร่ร่าง รับฟังความคิดเห็น ให้คณะกรรมการกำกับดูแลการประกอบวิชาชีพบัญชีเห็นชอบ แล้วประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตัวอย่างเช่น มาตรฐานสำหรับกิจการ NPAEs ฉบับปัจจุบันออกตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชีที่ 48/2565 ชุด TFRS ประกอบด้วยมาตรฐานการบัญชีอะไรบ้าง ชุดมาตรฐานที่สภาวิชาชีพบัญชีเผยแพร่มี 5 ส่วน คือ กรอบแนวคิด มาตรฐานการบัญชี (TAS) มาตรฐานการรายงานทางการเงิน การตีความมาตรฐานการบัญชี (TSIC) และการตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRIC) คำว่า TFRS จึงใช้เรียกทั้งชุดและใช้เป็นชื่อฉบับด้วย ส่วนของชุดมาตรฐาน ความหมาย ตัวอย่างในฉบับปรับปรุง 2568 กรอบแนวคิด (Framework) หลักพื้นฐานของการจัดทำงบ กรอบแนวคิดสำหรับการรายงานทางการเงิน TAS มาตรฐานการบัญชี TAS 1 การนำเสนองบการเงิน · TAS 2 สินค้าคงเหลือ · TAS 16 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ TFRS (ฉบับ) มาตรฐานการรายงานทางการเงิน TFRS 9 เครื่องมือทางการเงิน · TFRS 15 รายได้ · TFRS 16 สัญญาเช่า TSIC การตีความมาตรฐานการบัญชี TSIC 32 สินทรัพย์ไม่มีตัวตน ต้นทุนเว็บไซต์ TFRIC การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน TFRIC 23 ความไม่แน่นอนเกี่ยวกับวิธีการทางภาษีเงินได้ ฉบับปรับปรุง 2568 มีมาตรฐานการบัญชี (TAS) อยู่ 25 ฉบับ ตั้งแต่ TAS 1 ถึง TAS 41 ใช้ร่วมกับฉบับ TFRS 1 ถึง 17 ชุดนี้คือชุดเต็มที่กิจการ PAEs ต้องใช้ TAS คืออะไร ยังใช้อยู่ไหม ยังใช้อยู่ TAS (Thai Accounting Standards) คือ มาตรฐานการบัญชีที่ตั้งเลขตามมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ (IAS) เดิม เช่น TAS 2 สินค้าคงเหลือ และ TAS 16 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ยังเป็นส่วนหนึ่งของชุดฉบับปรับปรุง 2568 ส่วน TFRS ย่อมาจาก Thai Financial Reporting Standards บางฉบับจะถูกแทนในอนาคต เช่น TAS 1 การนำเสนองบการเงิน จะถูกแทนด้วยมาตรฐานฉบับใหม่เรื่องการแสดงรายการในงบ ตามร่างที่กำหนดให้มีผลปี 2571 คำย่อเหล่านี้และคำศัพท์อื่นดูเพิ่มได้ที่ ศัพท์บัญชีภาษาอังกฤษ TFRS ต่างจาก IFRS อย่างไร IFRS คือ มาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ ย่อมาจาก International Financial Reporting Standards ออกโดย IASB ส่วนมาตรฐานไทยคือฉบับที่สภาวิชาชีพบัญชีนำ IFRS มาปรับเป็นภาษาไทยและประกาศใช้ในประเทศ เนื้อหาหลักจึงตรงกัน แต่ใช้บังคับได้เฉพาะในไทย หัวข้อ IFRS มาตรฐานไทย (ชุดเต็ม) ผู้ออก IASB สภาวิชาชีพบัญชี ภาษา อังกฤษ (ต้นฉบับ) ไทย การบังคับใช้ แต่ละประเทศเลือกนำไปใช้ บังคับเมื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษา การปรับปรุง ออกฉบับรวมเล่มทุกปี ปรับตามฉบับรวมเล่ม โดยวันมีผลในไทยอาจช้ากว่า ชุดสำหรับกิจการเล็ก IFRS for SMEs มาตรฐานสำหรับกิจการ NPAEs (ฉบับของไทยเอง) หน้ามาตรฐานบนเว็บสภาวิชาชีพบัญชีระบุว่า ฉบับปรับปรุง 2568 ปรับตาม IFRS ฉบับรวมเล่มปี 2025 และฉบับปรับปรุง 2569 ปรับตามฉบับรวมเล่มปี 2026 จึงเห็นได้ว่าไทยปรับตามสากลเป็นรอบปี กิจการไหนใช้ TFRS for PAEs กิจการไหนใช้ NPAEs กิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (PAEs) ต้องใช้ชุดเต็ม ส่วนกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (NPAEs) ใช้มาตรฐานที่ทำมาเฉพาะ ซึ่งสั้นกว่าและเรียบง่ายกว่า บริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มหลัง มาตรฐานสำหรับกิจการ NPAEs ย่อหน้า 2.2 กำหนดว่า กิจการที่ไม่ใช่ NPAEs คือกิจการ 4 กลุ่มนี้ ระยองพลาสติกโมลด์เป็นบริษัทจำกัด ไม่มีหุ้นซื้อขายต่อประชาชน และไม่ได้ดูแลเงินของคนอื่น จึงเป็น NPAEs กิจการกลุ่มนี้ยังเลือกใช้ชุดเต็มได้ถ้าใช้ทุกฉบับอย่างสม่ำเสมอ (ย่อหน้า 2.4) ส่วนรายละเอียดและตารางเทียบสองชุดอยู่ใน TFRS for NPAEs ถ้าเตรียมเข้าตลาดหลักทรัพย์ ต้องเปลี่ยนมาตรฐานเมื่อไร ต้องเปลี่ยนตั้งแต่เริ่มยื่นงบต่อสำนักงาน ก.ล.ต. เพื่อเสนอขายหุ้น เพราะ NPAEs ย่อหน้า 2.2.1 นับกิจการที่อยู่ในกระบวนการนี้เป็นกิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะแล้ว ไม่ต้องรอให้หุ้นเข้าซื้อขายจริง ถ้าระยองพลาสติกโมลด์จะยื่นในปี 2572 งบที่ใช้ยื่นต้องจัดทำตามชุดเต็ม และต้องใช้ TFRS 1 การนำมาตรฐานมาใช้เป็นครั้งแรก ซึ่งต้องทำตัวเลขเปรียบเทียบย้อนหลังด้วย การคุยกับผู้สอบบัญชีล่วงหน้าอย่างน้อย 1 ถึง 2 ปีจึงช่วยให้มีเวลาเตรียมข้อมูล TFRS ฉบับที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง และ NPAEs ใช้บทไหนแทน ฉบับที่ถูกถามบ่อยคือ รายได้ สัญญาเช่า และเครื่องมือทางการเงิน ทั้งหมดนี้เป็นของชุดเต็ม กิจการ NPAEs ไม่ได้ใช้ฉบับเหล่านี้โดยตรง แต่ใช้บทที่เขียนเรื่องเดียวกันในมาตรฐาน NPAEs ซึ่งมีหลักเกณฑ์ไม่เหมือนกันทุกจุด เรื่อง ชุดเต็ม (PAEs) มาตรฐาน NPAEs (ปรับปรุง 2565) รายได้ TFRS 15 รายได้จากสัญญาที่ทำกับลูกค้า บทที่ 18 รายได้ สัญญาเช่า TFRS 16 สัญญาเช่า บทที่ 14 สัญญาเช่า ลูกหนี้ เงินลงทุน TFRS 9 เครื่องมือทางการเงิน บทที่ 7 ลูกหนี้ · บทที่ 9 เงินลงทุน สินค้าคงเหลือ TAS 2 บทที่ 8 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ TAS 16 บทที่ 10 การรวมธุรกิจ TFRS 3 บทที่ 25 TFRS 15 คือ มาตรฐานเรื่องรายได้ที่ใช้ขั้นตอนวิเคราะห์สัญญา 5 ขั้น ส่วน TFRS 3 คือ เรื่องการรวมธุรกิจเมื่อซื้อหรือควบรวมกิจการ ฉบับอื่นที่พบในงานเฉพาะทาง ได้แก่ งบการเงินรวม (TFRS 10) มูลค่ายุติธรรม (TFRS 13) สัญญาประกันภัย (TFRS 17) และการจ่ายโดยใช้หุ้นเป็นเกณฑ์ (TFRS 2) เรื่องลูกหนี้เป็นตัวอย่างที่เห็นความต่างชัด ชุดเต็มประเมินผลขาดทุนด้านเครดิตที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ส่วน NPAEs ใช้ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ 3 วิธีตามบทที่ 7 ดูวิธีบันทึกฝั่ง NPAEs ได้ที่ บัญชีลูกหนี้ สัญญาเช่าตาม TFRS 16 กับ NPAEs ทำให้งบต่างกันแค่ไหน ต่างกันทั้งงบแสดงฐานะการเงินและค่าใช้จ่าย NPAEs บทที่ 14 ยังแบ่งสัญญาเช่าเป็นสัญญาเช่าเงินทุนกับสัญญาเช่าดำเนินงาน ส่วน TFRS 16 ให้ผู้เช่ารับรู้สิทธิการใช้สินทรัพย์และหนี้สินตามสัญญาเช่าเกือบทุกสัญญา สมมติระยองพลาสติกโมลด์เช่าเครื่องฉีดพลาสติก 36 เดือน จ่ายสิ้นเดือนละ 50,000 บาท ผู้ทำบัญชีประเมินว่าเป็นสัญญาเช่าดำเนินงานตาม NPAEs ถ้าใช้ชุดเต็มให้ใช้อัตราคิดลดสมมติร้อยละ 5 ต่อปี รายการปีแรก NPAEs บทที่ 14 TFRS 16 สินทรัพย์ในงบแสดงฐานะการเงิน ไม่มี สิทธิการใช้สินทรัพย์ 1,668,285 บาท หนี้สินสิ้นปีแรก ไม่มี หนี้สินตามสัญญาเช่า 1,139,695 บาท ค่าใช้จ่ายปีแรก ค่าเช่า 50,000 × 12 = 600,000 บาท ค่าเสื่อมราคา 556,095 + ดอกเบี้ย 71,410 = 627,505 บาท ค่าใช้จ่ายปีแรกตามชุดเต็มสูงกว่า 27,505 บาท เพราะดอกเบี้ยช่วงต้นสัญญาสูง และงบจะมีหนี้สินเพิ่มขึ้น ซึ่งกระทบอัตราส่วนหนี้สินที่ธนาคารใช้ดู วิธีบันทึกบัญชีทีละรายการอ่านต่อได้ที่ สัญญาเช่าตาม TFRS 16 ฉบับปรับปรุงล่าสุดมีผลเมื่อไร มีอะไรเปลี่ยน ฉบับที่ใช้ในปี 2569 คือฉบับปรับปรุง 2568 มีผลกับรอบบัญชีที่เริ่ม ณ หรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2569 การปรับปรุงรอบนี้มีเพียง 1 เรื่อง คือกรณีสกุลเงินต่างประเทศแลกเปลี่ยนไม่ได้ (Lack of Exchangeability) ซึ่งกระทบ TAS 21 และ TFRS 1 ฉบับ มีผลกับรอบบัญชีที่เริ่ม ณ หรือหลัง ประเด็นหลัก สถานะ (26 ต.ค. 2569) ปรับปรุง 2568 1 มกราคม 2569 สกุลเงินแลกเปลี่ยนไม่ได้ (TAS 21, TFRS 1) ใช้อยู่ปัจจุบัน ปรับปรุง 2569 1 มกราคม 2570 การจัดประเภทและวัดมูลค่าเครื่องมือทางการเงิน (TFRS 9) ประกาศสำหรับปีหน้า ฉบับใหม่ TFRS 18 · TFRS 19 · TAS 7 แก้ไข 1 มกราคม 2571 การแสดงรายการในงบ · การเปิดเผยข้อมูลของบริษัทย่อย ร่าง อยู่ระหว่างกระบวนการ การเปลี่ยนแปลงทั้งหมดในตารางเป็นของชุดเต็ม มาตรฐาน NPAEs ฉบับที่ใช้อยู่ยังเป็นฉบับปรับปรุง 2565 ระยองพลาสติกโมลด์ที่ปิดงบปีปฏิทินจึงไม่ต้องเปลี่ยนวิธีทำงบในปี 2569 เว้นแต่จะเลือกใช้ชุดเต็ม SME ต้องทำอะไรบ้างให้งบเป็นไปตามมาตรฐาน ขั้นตอนหลักมี 4 ขั้น ตั้งแต่ระบุว่ากิจการต้องใช้ชุดไหน ไปจนถึงส่งงบ ผู้ทำบัญชีเป็นคนทำงานส่วนใหญ่ แต่เจ้าของกิจการต้องรู้กำหนดเวลาและตัดสินใจเรื่องนโยบายร่วมกัน ระยองพลาสติกโมลด์เลือกวิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักกับเม็ดพลาสติก เพราะราคาซื้อขึ้นลงบ่อย การเลือกวิธีมีผลต่อกำไรตามที่อธิบายใน ตีราคาสินค้าคงเหลือ รอบบัญชีที่สิ้นสุด 31 ธันวาคม 2569 บริษัทต้องประชุมอนุมัติงบภายใน 30 เมษายน 2570 แล้วส่งงบภายใน 1 เดือนนับจากวันประชุม ขั้นตอนเตรียมงบแต่ละส่วนดูได้ที่ วิธีจัดทำงบการเงิน ข้อควรรู้เกี่ยวกับ TFRS สรุป – ประเภทกิจการเป็นตัวกำหนดว่าต้องใช้ TFRS ชุดไหน เริ่มวันนี้ด้วยการเปิดงบปีล่าสุดของกิจการ ดูในหมายเหตุประกอบงบข้อแรกว่าระบุชุดมาตรฐานไหน แล้วถามผู้ทำบัญชีว่าแผนธุรกิจ 3 ปีข้างหน้าทำให้ต้องเปลี่ยนชุดหรือไม่ เตรียมข้อมูลปิดงบร่วมกับผู้ทำบัญชีด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยบันทึกบัญชีและออกเอกสารซื้อขายในระบบเดียว เจ้าของกิจการ ผู้ทำบัญชี และผู้สอบบัญชีจึงทำงานบนข้อมูลชุดเดียวกัน เมื่อใกล้ปิดงบ ผู้ทำบัญชีดูรายงานบัญชีและงบการเงินจากรายการที่บันทึกไว้ แล้วตรวจตัวเลขกับเจ้าของกิจการก่อนส่งให้ผู้สอบบัญชี เริ่มจัดข้อมูลให้พร้อมก่อนช่วงปิดงบปลายปี ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องบัญชีและภาษีเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ TFRS TFRS 18 คืออะไร เริ่มใช้เมื่อไร TFRS 18 คือ มาตรฐานเรื่องการแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน ซึ่งจะใช้แทน TAS 1 ตามร่างที่สภาวิชาชีพบัญชีเผยแพร่ กำหนดให้มีผลกับรอบบัญชีที่เริ่ม ณ หรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2571 และใช้กับกิจการที่ใช้ชุดเต็ม บริษัทจำกัดขนาดเล็กต้องมีผู้สอบบัญชีไหม ต้องมี บริษัทจำกัดทุกขนาดต้องให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ตรวจและแสดงความเห็นก่อนส่งงบ ส่วนห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนที่ทุนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์ไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท ไม่ต้องใช้ CPA ตามพระราชบัญญัติการบัญชี มาตรา 11 และใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ที่ได้รับอนุญาตตามประมวลรัษฎากร มาตรา 3 สัตต ตรวจได้ TFRS กับ GAAP ต่างกันอย่างไร ต่างกันที่ผู้ออกและประเทศที่ใช้ มาตรฐานไทยปรับมาจาก IFRS ส่วนคำว่า GAAP (Generally Accepted Accounting Principles) มักหมายถึงหลักการบัญชีของสหรัฐอเมริกา (US GAAP) ซึ่งบางเรื่องมีหลักเกณฑ์ไม่เหมือนกัน กิจการไทยจัดทำงบตามมาตรฐานไทย ส่วนบริษัทที่ต้องรายงานต่อบริษัทแม่ในสหรัฐอเมริกาอาจต้องทำข้อมูลอีกชุด กิจการ NPAEs เลือกใช้ชุดเต็มได้ไหม ได้ มาตรฐาน NPAEs ย่อหน้า 2.4 ให้กิจการที่ไม่ประสงค์จะใช้มาตรฐาน NPAEs จัดทำรายงานตามชุดเต็มได้ แต่ต้องใช้ทุกฉบับและใช้อย่างสม่ำเสมอ ไม่เลือกใช้เฉพาะบางฉบับ มาตรฐาน NPAEs ฉบับปัจจุบันคือฉบับไหน ฉบับปรับปรุง 2565 ตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชีที่ 48/2565 ลงวันที่ 14 พฤศจิกายน 2565 และประกาศในราชกิจจานุเบกษาวันที่ 30 พฤศจิกายน 2565 ฉบับนี้ยกเลิกฉบับเดิมตามประกาศที่ 20/2554 ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

พนักงานที่เติมน้ำมันหรือซื้อของเข้าออฟฟิศมักได้สลิปจากเครื่องคิดเงินกลับมา แล้วฝ่ายบัญชีต้องตัดสินว่าสลิปนั้นนำภาษีซื้อมาเครดิตได้หรือไม่ บทความนี้อธิบายใบกำกับภาษีอย่างย่อ ความต่างจากแบบเต็มรูป ร้านที่มีสิทธิออก รายการที่ต้องมี และข้อผิดพลาดที่พบบ่อย ใบกำกับภาษีอย่างย่อ คืออะไร ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (Abbreviated Tax Invoice หรือ ABB) คือ ใบกำกับภาษีที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มซึ่งทำกิจการค้าปลีกออกให้ผู้ซื้อ โดยไม่ต้องระบุชื่อผู้ซื้อ และแสดงราคาที่รวมภาษีมูลค่าเพิ่มไว้แล้ว ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 86/6 บางคนเรียกว่าใบกำกับภาษีแบบย่อ ที่เห็นบ่อยที่สุดคือสลิปจากเครื่องคิดเงินของร้านสะดวกซื้อ ปั๊มน้ำมัน หรือห้างค้าปลีก ซึ่งพิมพ์คำว่า “ใบกำกับภาษีอย่างย่อ” หรือ “TAX INV (ABB)” ไว้หัวสลิป เรื่องนี้สำคัญอย่างน้อย 3 ด้าน ตลอดบทความนี้จะใช้ตัวอย่างบริษัท ช่างดีวัสดุภัณฑ์ จำกัด ร้านวัสดุก่อสร้างที่จด VAT และขายหน้าร้านทั้งให้ลูกค้าทั่วไปและผู้รับเหมาที่เป็นบริษัท ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ต่างจากใบกำกับภาษีเต็มรูปอย่างไร ใบกำกับภาษีอย่างย่อต่างจากใบกำกับภาษีเต็มรูป 3 จุดหลัก คือ ไม่ต้องมีชื่อและที่อยู่ของผู้ซื้อ แสดงราคาที่รวม VAT แล้วแทนการแยก VAT และผู้ซื้อนำภาษีซื้อไปเครดิตไม่ได้ ส่วนใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องมีรายการครบ 8 ข้อตามมาตรา 86/4 และผู้ซื้อที่จด VAT ใช้เป็นหลักฐานหักภาษีซื้อได้ ประเด็น ใบกำกับภาษีเต็มรูป ใบกำกับภาษีอย่างย่อ มาตราที่กำหนด 86/4 86/6 ใครออกได้ ผู้ประกอบการจดทะเบียนทุกประเภท ผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ค้าปลีก หรือได้รับอนุมัติตาม 86/7 คำว่า “ใบกำกับภาษี” ต้องมี ต้องมี ข้อมูลผู้ขาย ชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษี ชื่อหรือชื่อย่อ และเลขผู้เสียภาษี ข้อมูลผู้ซื้อ ชื่อและที่อยู่ ไม่ต้องมี รายการสินค้า ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ มูลค่า ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ มูลค่า การแสดง VAT แยกจากมูลค่าสินค้าอย่างชัดแจ้ง ระบุว่าราคารวม VAT แล้ว ผู้ซื้อเครดิตภาษีซื้อ ได้ ไม่ได้ สมมติช่างดีวัสดุภัณฑ์ขายสีและแปรง 2,140 บาทให้ลูกค้าทั่วไป ใบกำกับภาษีอย่างย่อจะแสดงยอด 2,140 บาทพร้อมข้อความว่ารวม VAT แล้ว แต่ถ้าผู้รับเหมาที่เป็นบริษัทซื้อของ 10,700 บาทและขอใบกำกับภาษีเต็มรูป ใบนั้นต้องแยกให้เห็นว่ามูลค่าสินค้า 10,000 บาท และ VAT 700 บาท ร้านแบบไหนมีสิทธิออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ ผู้ที่ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อได้คือผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่ได้ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20)แล้ว และทำกิจการค้าปลีก ตามมาตรา 86/6 แต่ตัวแทนของผู้ประกอบการจดทะเบียนออกแทนไม่ได้ กิจการที่ไม่ใช่ค้าปลีกแต่จำเป็นต้องออก เช่น ขายให้คนจำนวนมากเหมือนร้านค้าปลีก ยื่นขออนุมัติต่ออธิบดีกรมสรรพากรได้ตามมาตรา 86/7 โดยต้องชี้แจงเหตุผลและความจำเป็น และอธิบดีจะกำหนดเงื่อนไขเพิ่มได้ ส่วนร้านที่ไม่ได้จด VAT ออกใบกำกับภาษีไม่ได้ทุกแบบ เอกสารที่ออกได้คือบิลเงินสดหรือใบเสร็จรับเงิน ใช้เครื่อง POS ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ ต้องขออนุมัติไหม ต้องขอ ร้านค้าปลีกที่จะใช้เครื่องบันทึกการเก็บเงินออกใบกำกับภาษีประเภทนี้ ต้องยื่นคำขออนุมัติต่ออธิบดีตามมาตรา 86/6 และใช้เครื่องตามระเบียบที่อธิบดีกำหนด รายละเอียดอยู่ในประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 46) ซึ่งให้ยื่นแบบคำขอ ภ.พ.06 ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่ร้านตั้งอยู่ ถ้าไม่แน่ใจว่าระบบที่ร้านใช้เข้าข่ายเครื่องบันทึกการเก็บเงินหรือไม่ ควรสอบถามสรรพากรพื้นที่ก่อนเริ่มใช้ ขายปลีกไม่เกิน 1,000 บาท ต้องออกใบกำกับภาษีไหม ไม่จำต้องออก ถ้ากิจการเข้าเงื่อนไขขายปลีกตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 154) การขายที่มูลค่าครั้งหนึ่งไม่เกิน 1,000 บาท ไม่ต้องออกใบกำกับภาษี เว้นแต่ผู้ซื้อเรียกร้อง ข้อยกเว้นนี้มาจากมาตรา 86/8 และประกาศเดียวกันกำหนดให้จัดทำใบกำกับภาษีรวมยอดขายเหล่านี้ทุกวันทำการ ร้านจึงยังต้องรวบรวมยอดขายไว้ ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องมีเอกสารเลย ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ต้องมีรายการอะไรบ้าง ใบกำกับภาษีอย่างย่อต้องมีรายการอย่างน้อย 7 ข้อตามมาตรา 86/6 ซึ่งเป็นรายการที่กรมสรรพากรใช้ตรวจว่าเอกสารนั้นเป็นใบกำกับภาษีจริง รายการทั้งหมดต้องเป็นภาษาไทย ใช้สกุลเงินไทย และเลขไทยหรือเลขอารบิก เว้นแต่ได้รับอนุมัติจากอธิบดี ร้านที่อยากพิมพ์ชื่อสินค้าเป็นรหัส ต้องแจ้งอธิบดีล่วงหน้าอย่างน้อย 15 วันก่อนใช้ ตัวอย่างใบกำกับภาษีอย่างย่อของช่างดีวัสดุภัณฑ์ จะมีคำว่า “ใบกำกับภาษีอย่างย่อ” ชื่อร้าน เลขผู้เสียภาษี 13 หลัก เลขที่ใบ รายการสีและแปรงพร้อมจำนวน ยอด 2,140 บาท ข้อความ “ราคารวมภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว” และวันที่ขาย ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ใช้ยื่นภาษีได้ไหม ผู้ซื้อใช้เครดิตภาษีซื้อไม่ได้ ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 42) ข้อ 2 (2) กำหนดให้ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีอย่างย่อตามมาตรา 86/6 และ 86/7 เป็นภาษีซื้อที่ไม่ให้นำมาหักในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม ข้อนี้ออกตามมาตรา 82/5 (6) ภาษีซื้อในเอกสารนี้จึงจัดอยู่ในภาษีซื้อต้องห้าม ไม่ว่ายอดซื้อจะมากแค่ไหน สมมติผู้รับเหมารายหนึ่งซื้อวัสดุจากช่างดีวัสดุภัณฑ์ 10,700 บาท แต่ลืมขอใบกำกับภาษีเต็มรูปและได้แค่สลิป ภาษีซื้อ 700 บาทในยอดนั้นจะนำไปหักภาษีขายในแบบ ภ.พ.30 ไม่ได้ ซื้อของแล้วได้ใบกำกับภาษีอย่างย่อ บันทึกบัญชีอย่างไร บันทึกยอดรวม VAT ทั้งจำนวนเป็นค่าใช้จ่ายหรือต้นทุนของสิ่งที่ซื้อ ไม่แยกภาษีซื้อออกมา เพราะภาษีก้อนนี้เครดิตไม่ได้ จากตัวอย่างผู้รับเหมา จะบันทึกค่าวัสดุ 10,700 บาท ไม่ใช่วัสดุ 10,000 บาทกับภาษีซื้อ 700 บาท ในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล พระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 243) ให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลถือภาษีซื้อตามมาตรา 82/5 (6) เป็นรายจ่ายได้ แต่รายจ่ายนั้นต้องเป็นรายจ่ายของกิจการจริงและไม่ต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี ข้ออื่น ก่อนปิดงบควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจหลักฐานประกอบ ได้ใบกำกับภาษีอย่างย่อมาแล้ว ขอเปลี่ยนเป็นใบกำกับภาษีเต็มรูปได้ไหม ขอได้ในทางปฏิบัติ ร้านค้าปลีกหลายแห่งออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแทนแล้วยกเลิกใบเดิม แต่ตัวบทไม่ได้บังคับให้ร้านต้องเปลี่ยนให้ทุกกรณี ทางที่แน่นอนกว่าคือขอแบบเต็มรูปตั้งแต่ก่อนชำระเงิน ก่อนจ่ายเงิน ให้แจ้งร้านว่าต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป พร้อมให้ชื่อบริษัท ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี และสำนักงานใหญ่หรือสาขา ผู้รับเหมาที่ซื้อของประจำควรเก็บข้อมูลชุดนี้ไว้ในมือถือ ร้านที่ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ ต้องลงรายงานภาษีขายอย่างไร ร้านค้าปลีกที่ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ ลงรายงานภาษีขายเป็นยอดรวมรายวันได้ ไม่ต้องลงทีละใบ ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 89) ข้อ 7 (2) แต่ละวันให้ลงมูลค่าสินค้าและจำนวน VAT ทั้งหมดแยกจากกัน และระบุเลขที่เป็นช่วง “เลขที่…ถึงเลขที่…” (ถ้าออกเป็นเล่มให้ระบุเล่มที่ด้วย) ภายใน 3 วันทำการนับจากวันที่ในใบกำกับภาษี เพราะราคาในสลิปรวม VAT ไว้แล้ว ร้านต้องแยก VAT ออกเอง สูตรคือ VAT = ราคารวม × 7 ÷ 107 สมมติวันหนึ่งช่างดีวัสดุภัณฑ์ออกสลิปจากหน้าร้าน 85 ใบ ยอดรวม 53,500 บาท 53,500 × 7 ÷ 107 = 3,500 บาท รายงานภาษีขายของวันนั้นจะมี 1 บรรทัด คือ มูลค่าสินค้า 50,000 บาท VAT 3,500 บาท พร้อมเลขที่ใบแรกถึงใบสุดท้ายของวัน แล้วยอดทั้งเดือนจะไปรวมในแบบ ภ.พ.30 ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเรื่องใบกำกับภาษีอย่างย่อมีอะไรบ้าง ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยมี 5 แบบ ทั้งฝั่งร้านที่ออกเอกสารและฝั่งผู้ซื้อที่รับเอกสาร ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อด้วยโปรแกรมบัญชีได้ไหม ได้ โปรแกรมบัญชีที่ออกใบเสร็จรับเงินและใบกำกับภาษีได้ มักมีรูปแบบใบกำกับภาษีอย่างย่อให้เลือกพิมพ์ ข้อดีคือเลขที่เอกสารเรียงต่อกันเอง และยอดขายไปรวมในรายงานภาษีขายโดยไม่ต้องพิมพ์ซ้ำ ตอนเลือกโปรแกรม ให้เช็กว่าแบบฟอร์มที่พิมพ์ออกมามีรายการครบ 7 ข้อของมาตรา 86/6 โดยเฉพาะข้อความว่ารวม VAT แล้ว ส่วนเรื่องขออนุมัติเครื่องบันทึกการเก็บเงินยังเป็นหน้าที่ของกิจการเอง โปรแกรมไม่ได้ขออนุมัติแทน ข้อควรรู้ก่อนออกหรือรับใบกำกับภาษีอย่างย่อ สรุป – VAT ในใบกำกับภาษีอย่างย่อ ผู้ซื้อนำไปเครดิตไม่ได้ เรื่องที่ควรเช็กก่อนคือสลิปที่ได้มาเดือนนี้ หยิบใบที่ซื้อเข้ากิจการแล้วดูหัวกระดาษ ใบไหนเขียนว่าอย่างย่อแต่ถูกลงเป็นภาษีซื้อในรายงาน ให้แก้ก่อนยื่น ภ.พ.30 รอบถัดไป ส่วนร้านค้า ให้หยิบสลิปของร้านมาเทียบกับ 7 รายการด้านบนสักใบ ออกใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษีอย่างย่อด้วย PEAK ร้านที่ขายให้ทั้งลูกค้าทั่วไปและผู้รับเหมาแบบช่างดีวัสดุภัณฑ์ สร้างใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษีใน PEAK แล้วพิมพ์เป็นใบกำกับภาษีอย่างย่อได้ทั้งขนาด A4 และเครื่องพิมพ์ POS 58 mm ตามวิธีออกใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษีอย่างย่อใน PEAK เมื่อกดอนุมัติเอกสาร ระบบจะบันทึกรายการบัญชีของใบนั้นให้ ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องภาษีมูลค่าเพิ่มเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับใบกำกับภาษีอย่างย่อ ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร เรียกว่า Abbreviated Tax Invoice ตัวย่อ ABB บางแห่งใช้คำว่า Simplified Tax Invoice บนสลิปมักพิมพ์ว่า TAX INV (ABB) ส่วนใบกำกับภาษีเต็มรูปเรียกว่า Full Tax Invoice ทำใบกำกับภาษีอย่างย่อใน Excel ได้ไหม ได้ ถ้าเป็นร้านค้าปลีกที่จด VAT และแบบฟอร์มมีรายการครบ 7 ข้อตามมาตรา 86/6 พร้อมเลขที่เรียงต่อกัน แต่ถ้าออกจากเครื่องบันทึกการเก็บเงิน ต้องได้รับอนุมัติตามประกาศฉบับที่ 46 ก่อน ต้องเก็บใบกำกับภาษีอย่างย่อไว้กี่ปี ไม่น้อยกว่า 5 ปี ตามมาตรา 87/3 ผู้ประกอบการจดทะเบียนต้องเก็บรายงาน ใบกำกับภาษี และสำเนาใบกำกับภาษีไว้ นับแต่วันยื่นแบบแสดงรายการหรือวันทำรายงาน แล้วแต่กรณี ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก