กำลังจะขายบ้าน ขายที่ดิน หรือบริษัทคุณมีดอกเบี้ยรับจากการให้กู้ยืม? ภาษีธุรกิจเฉพาะอาจเป็นภาษีที่คุณต้องเจอ บทความนี้อธิบายครบทุกเรื่อง ตั้งแต่กิจการไหนเข้าข่าย อัตราภาษีเท่าไร วิธีคำนวณพร้อมตัวอย่าง ไปจนถึงขั้นตอนยื่นแบบ ภ.ธ.40 ออนไลน์
ภาษีธุรกิจเฉพาะ คืออะไร? ทำความเข้าใจภาษีที่แยกจาก VAT
ภาษีธุรกิจเฉพาะ (Specific Business Tax: SBT) คือภาษีที่กรมสรรพากรเก็บจากกิจการ 8 ประเภทที่กฎหมายกำหนดเป็นพิเศษ แยกออกจากระบบ VAT กิจการที่เสีย SBT จะ ไม่ต้องเสีย VAT ซ้ำ
ผู้มีหน้าที่เสียภาษีนี้ ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดา (คนทั่วไปที่ทำธุรกิจในชื่อตัวเอง) หรือนิติบุคคล (บริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียน) ต้องยื่นจดทะเบียนด้วยแบบ ภ.ธ.01 ภายใน 30 วันนับแต่วันเริ่มกิจการ ตามที่กรมสรรพากรกำหนดไว้
กิจการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ มีอะไรบ้าง (8 ประเภท)
กรมสรรพากรกำหนดกิจการ 8 ประเภท ที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ
1. กิจการธนาคาร
ธนาคารพาณิชย์ทุกแห่ง เช่น ธนาคารออมสิน ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธ.ก.ส. ต้องเสียภาษีจากดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และรายได้จากบริการทางการเงิน
2. ธุรกิจเงินทุน หลักทรัพย์ เครดิตฟองซิเอร์
บริษัทที่ประกอบธุรกิจเงินทุน (ให้กู้ยืม/ลงทุน) ธุรกิจหลักทรัพย์ (ซื้อขายหุ้น/จัดการกองทุน) และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ (ให้สินเชื่อโดยมีอสังหาริมทรัพย์เป็นหลักประกัน)
3. การรับประกันชีวิต
บริษัทประกันชีวิตต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) จากเบี้ยประกันที่เก็บจากผู้เอาประกัน ไม่รวมประกันวินาศภัย (ประกันรถยนต์ ประกันอัคคีภัย) ซึ่งอยู่ในระบบ VAT
4. การรับจำนำ
โรงรับจำนำต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) จากดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และรายได้จากการขายของที่จำนำหลุด
5. กิจการเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ — ให้กู้ยืมเงิน ดอกเบี้ยรับ
กิจการที่ทำตัวเหมือนธนาคารแต่ไม่ใช่ธนาคาร เช่น ให้กู้ยืมเงิน ค้ำประกัน แลกเปลี่ยนเงินตรา ซื้อขายตั๋วเงิน หรือรับส่งเงินไปต่างประเทศ
จุดที่ SME ต้องระวัง: ถ้าบริษัทคุณให้บริษัทในเครือหรือผู้ถือหุ้นกู้ยืมเงินแล้วคิดดอกเบี้ย ดอกเบี้ยรับที่ได้อาจเข้าข่ายกิจการเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ ซึ่งต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะจากดอกเบี้ยรับนั้นด้วย
ตัวอย่าง: บริษัท A ให้บริษัท B (บริษัทในเครือ) กู้ยืมเงิน 1,000,000 บาท คิดดอกเบี้ย 5% ต่อปี ได้ดอกเบี้ยรับ 50,000 บาท → อาจต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% จากดอกเบี้ยรับ = 1,650 บาท
อย่างไรก็ตาม กรมสรรพากรมีแนวปฏิบัติตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.26/2534 กำหนดว่า บริษัทในเครือเดียวกันที่ให้กู้ยืมระหว่างกัน ดอกเบี้ยที่เกิดขึ้นไม่ต้องนำมาคำนวณเป็นรายรับเพื่อเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ โดย “บริษัทในเครือเดียวกัน” หมายถึงบริษัทที่ถือหุ้นกันไม่ต่ำกว่า 25%
6. การขายอสังหาริมทรัพย์เป็นทางค้าหรือหากำไร
คนทั่วไปพบเจอประเภทนี้บ่อยที่สุด ครอบคลุมการขายที่ดิน บ้าน คอนโด จัดสรรที่ดิน และกรณีถือครองไม่ถึง 5 ปีแล้วนำมาขาย (รายละเอียดอยู่ในหัวข้อถัดไป)
7. การซื้อและขายคืนหลักทรัพย์
ธุรกรรม Repo (Repurchase Agreement) คือการที่ฝ่ายหนึ่งขายหลักทรัพย์ให้อีกฝ่ายหนึ่ง พร้อมตกลงจะซื้อคืนในอนาคต ธุรกรรมนี้ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ
8. ธุรกิจแฟ็กเตอริ่ง (Factoring)
ธุรกิจแฟ็กเตอริ่งคือการที่ลูกค้าโอนหนี้ทางการค้าให้ผู้ประกอบธุรกิจแฟ็กเตอริ่ง โดยผู้ประกอบการตกลงจะให้สินเชื่อรวมถึงบริหารลูกหนี้ เรียกเก็บหนี้ให้ ธุรกิจนี้ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะจากรายรับก่อนหักรายจ่าย
กิจการที่ได้รับยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะ
กิจการที่ได้รับยกเว้น ภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) ตามประมวลรัษฎากร ได้แก่ กิจการของธนาคารแห่งประเทศไทย สหกรณ์ออมทรัพย์ (เฉพาะให้กู้ยืมแก่สมาชิก) กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ การเคหะแห่งชาติ กิจการรับจำนำของหน่วยราชการ รวมถึงการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ได้มาโดยมรดก หรือที่ถือครองเกิน 5 ปี (สำหรับบุคคลธรรมดา)
ภาษีธุรกิจเฉพาะ กับ การขายอสังหาริมทรัพย์ — ที่ดิน บ้าน คอนโด
ขายบ้าน ขายที่ดิน หรือขายคอนโด ที่ถือครองไม่ถึง 5 ปี? ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) 3.3% ของราคาขายหรือราคาประเมิน (แล้วแต่ราคาใดสูงกว่า)
เงื่อนไขการเสียภาษี — ถือครอง 5 ปี และ ทะเบียนบ้าน 1 ปี
คุณ ไม่ต้องเสีย ภาษีนี้ ถ้าเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง
- ถือครองเกิน 5 ปี นับแบบวันชนวัน ตั้งแต่วันที่ได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์นั้น
- มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านเกิน 1 ปี นับแบบวันชนวัน
- ได้มาโดยมรดก แล้วนำมาขาย
- ถูกเวนคืน ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้าง
ตัวอย่าง: คุณซื้อคอนโดเมื่อ 1 มกราคม 2566 → ถ้าขายก่อน 1 มกราคม 2571 ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% แต่ถ้าขายหลังวันที่ 1 มกราคม 2571 จะไม่ต้องเสีย (แต่ต้องเสียอากรแสตมป์ 0.5% แทน)
ตัวอย่างการคำนวณภาษีธุรกิจเฉพาะ ขายบ้าน/ขายที่ดิน
กรณีที่ 1: ขายบ้านพร้อมที่ดิน ถือครองไม่ถึง 5 ปี
สมมติ คุณขายบ้านพร้อมที่ดินราคา 5,000,000 บาท ราคาประเมิน 3,500,000 บาท
→ ใช้ราคาที่สูงกว่า = 5,000,000 บาท
→ ภาษีธุรกิจเฉพาะ = 5,000,000 × 3.3% = 165,000 บาท
กรณีที่ 2: ขายที่ดินเปล่า ราคาประเมินสูงกว่าราคาขาย
สมมติ ขายที่ดินเปล่าราคา 2,000,000 บาท แต่ราคาประเมิน 2,500,000 บาท
→ ใช้ราคาที่สูงกว่า = 2,500,000 บาท
→ ภาษีธุรกิจเฉพาะ = 2,500,000 × 3.3% = 82,500 บาท
สำคัญ: ถ้าต้องเสียภาษีนี้แล้ว จะไม่ต้องเสียอากรแสตมป์อีก ทั้งสองอย่างนี้ไม่ต้องจ่ายซ้ำกัน
ฐานภาษีและอัตราภาษีธุรกิจเฉพาะ
ฐานภาษีธุรกิจเฉพาะ คือ รายรับก่อนหักรายจ่าย ของผู้ประกอบการ โดยต้องบวกภาษีท้องถิ่นอีก 10% ของภาษีที่คำนวณได้
ตารางอัตราภาษีธุรกิจเฉพาะ แยกตามประเภทกิจการ
| ประเภทกิจการ | ฐานภาษี (รายรับ) | อัตราภาษี | รวมภาษีท้องถิ่น |
| กิจการธนาคาร / ธุรกิจเงินทุน / เครดิตฟองซิเอร์ | ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม | 3.0% | 3.3% |
| การรับประกันชีวิต | ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม | 2.5% | 2.75% |
| การรับจำนำ | ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม + มูลค่าของหลุด | 2.5% | 2.75% |
| การค้าอสังหาริมทรัพย์ | รายรับก่อนหักรายจ่าย | 3.0% | 3.3% |
| การขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์ | รายรับก่อนหักรายจ่าย | 0.1% | 0.11% |
| ธุรกิจแฟ็กเตอริ่ง | ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม ส่วนลด | 3.0% | 3.3% |
| กิจการเยี่ยงธนาคาร | ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม | 3.0% | 3.3% |
| การซื้อ/ขายคืนหลักทรัพย์ | ส่วนต่างราคาขาย-ซื้อคืน | 3.0% | 3.3% |
สูตรคำนวณภาษีธุรกิจเฉพาะ พร้อมตัวอย่าง
สูตร:
ภาษีธุรกิจเฉพาะ = รายรับก่อนหักรายจ่าย × อัตราภาษี × 1.1 (รวมภาษีท้องถิ่น 10%)
หรือคิดง่ายๆ = รายรับ × อัตราภาษีรวม (เช่น 3.3% สำหรับอสังหาริมทรัพย์)
ตัวอย่าง: บริษัท ก. ดำเนินธุรกิจให้สินเชื่อ เดือนนี้มีรายรับจากดอกเบี้ย 200,000 บาท
→ ภาษีธุรกิจเฉพาะ = 200,000 × 3% = 6,000 บาท
→ ภาษีท้องถิ่น = 6,000 × 10% = 600 บาท
→ รวมต้องจ่ายทั้งหมด = 6,600 บาท (หรือ 200,000 × 3.3% = 6,600 บาท)
วิธียื่นแบบภาษีธุรกิจเฉพาะ (ภ.ธ.40) ทั้งออนไลน์และออฟไลน์
ผู้ประกอบการต้องยื่นแบบ ภ.ธ.40 ทุกเดือน ไม่ว่าเดือนนั้นจะมีรายรับหรือไม่ ภายใน วันที่ 15 ของเดือนถัดไป
ขั้นตอนยื่น ภ.ธ.40 ออนไลน์ผ่านเว็บกรมสรรพากร
- เข้าเว็บไซต์ e-Filing กรมสรรพากร
- ล็อกอินด้วยเลขประจำตัวผู้เสียภาษีและรหัสผ่าน
- เลือกเมนู “ยื่นแบบ” → เลือก ภ.ธ.40
- กรอกข้อมูลรายรับแต่ละสถานประกอบการ
- ระบบคำนวณภาษีให้อัตโนมัติ
- ตรวจสอบข้อมูล → ยืนยันการยื่นแบบ
- ชำระภาษี (โอนเงิน / e-Payment / บัตรเครดิต)
- เก็บหลักฐานการยื่นและชำระ
ข้อดีของการยื่นออนไลน์: ได้รับสิทธิขยายเวลายื่นแบบออกไปอีก 8 วัน จากกำหนดเดิม (วันที่ 15 → เป็นวันที่ 23 ของเดือนถัดไป)
กำหนดเวลาและบทลงโทษ กรณียื่นล่าช้า
| รายการ | กำหนดเวลา |
| ยื่นแบบ ภ.ธ.40 (กระดาษ) | ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป |
| ยื่นแบบ ภ.ธ.40 (ออนไลน์) | ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป (ขยาย 8 วัน) |
| ภาษีไม่ถึง 100 บาท | ไม่ต้องชำระ แต่ยังต้องยื่นแบบตามปกติ |
หากยื่นแบบล่าช้า อาจมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม ดังนี้
- เงินเพิ่ม: 1.5% ต่อเดือน ของภาษีที่ต้องชำระ (เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน)
- ค่าปรับ: ตามที่ประมวลรัษฎากรกำหนด ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ยื่นล่าช้า
เอกสารหลักฐานที่ต้องจัดทำ
ผู้ประกอบการที่จดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะ ต้องจัดทำและเก็บรักษาเอกสารดังนี้
- รายงานแสดงรายรับก่อนหักรายจ่าย จัดทำเป็นรายวัน สรุปทุกสิ้นเดือน
- จัดทำ แยกรายสถานประกอบการ และลงรายการให้เสร็จภายใน 3 วันทำการ นับแต่วันที่มีรายรับ
- จัดเก็บรายงานและเอกสารประกอบ ไม่น้อยกว่า 5 ปี นับตั้งแต่วันที่ยื่นแบบแสดงรายการภาษี
ภาษีธุรกิจเฉพาะ ต่างจาก ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) อย่างไร
SBT กับ VAT ต่างกันตรงไหน? ดูจากตาราง
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) | ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) | |
| เก็บจากกิจการ | 8 ประเภทที่กฎหมายกำหนด | กิจการทั่วไป (ขายสินค้า/บริการ) |
| อัตราภาษี | 0.1% – 3.3% (แล้วแต่ประเภท) | 7% (ตามประกาศ) |
| ฐานภาษี | รายรับก่อนหักรายจ่าย | มูลค่าเพิ่ม (ราคาขาย – ราคาซื้อ) |
| ภาษีซื้อหักได้ไหม | ไม่ได้ (แต่ก็นำมาบันทึกเป็นรายจ่ายได้) | ได้ (นำ VAT ซื้อมาหัก VAT ขาย) |
| แบบยื่น | ภ.ธ.40 (รายเดือน) | ภ.พ.30 (รายเดือน) |
| เสียซ้ำกันไหม | ไม่ — ถ้าเสีย SBT ก็ไม่ต้องเสีย VAT | ไม่ — ถ้าเสีย VAT ก็ไม่ต้องเสีย SBT |
ตัวอย่าง: ร้านขายของออนไลน์ยอดขายเกิน 1.8 ล้านบาท/ปี → ต้องจด VAT เพราะเป็นธุรกิจซื้อมาขายไป ไม่ใช่กิจการ 8 ประเภทของ SBT
แต่ถ้าเป็นบริษัทปล่อยสินเชื่อ → ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% จากดอกเบี้ยรับ ไม่ต้องจด VAT
สรุปภาษีธุรกิจเฉพาะ
สิ่งที่ต้องจำ: จดทะเบียนภายใน 30 วัน ยื่นแบบ ภ.ธ.40 ทุกเดือน เก็บเอกสารไว้ 5 ปี ระวังดอกเบี้ยรับจากการให้กู้ยืมระหว่างบริษัท และถ้าจะขายอสังหาริมทรัพย์ภายใน 5 ปี ต้องเตรียมเสีย 3.3%
จัดการภาษีทุกประเภทให้ครบในที่เดียวด้วย PEAK Tax
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาษีธุรกิจเฉพาะ (FAQ)
ภาษีธุรกิจเฉพาะ ใครจ่าย ผู้ซื้อหรือผู้ขาย?
ในกรณีขายอสังหาริมทรัพย์ ตามกฎหมายกำหนดให้ ผู้ขาย เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะ อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติผู้ซื้อและผู้ขายสามารถตกลงกันได้ว่าจะแบ่งจ่ายคนละครึ่ง หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งรับภาระทั้งหมด ขึ้นอยู่กับข้อตกลงในสัญญาซื้อขาย
ถือครองที่ดินกี่ปี ไม่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ?
ถือครองอสังหาริมทรัพย์เกิน 5 ปี นับแบบวันชนวัน ตั้งแต่วันที่ได้มา จะได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ หรือถ้ามีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านนั้นเกิน 1 ปี ก็ได้รับยกเว้นเช่นกัน
ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% คืออะไร?
ตัวเลข 3.3% มาจากอัตราภาษีธุรกิจเฉพาะ 3% บวกภาษีท้องถิ่น 10% ของภาษีที่คำนวณได้ (3% + 0.3% = 3.3%) ซึ่งเป็นอัตราที่ใช้กับกิจการส่วนใหญ่ เช่น ธนาคาร ให้กู้ยืมเงิน ขายอสังหาริมทรัพย์
ภาษีธุรกิจเฉพาะ ภาษาอังกฤษ คืออะไร?
ภาษีธุรกิจเฉพาะในภาษาอังกฤษ คือ Specific Business Tax มักย่อว่า SBT
ภาษีธุรกิจเฉพาะ ไม่ถึง 100 บาท ต้องเสียไหม?
ไม่ต้องเสีย ตามมาตรา 91/17 ถ้าภาษีในเดือนภาษีใดคำนวณแล้วไม่ถึง 100 บาท ผู้ประกอบการไม่ต้องชำระภาษีสำหรับเดือนนั้น แต่ยังต้องยื่นแบบ ภ.ธ.40 ตามปกติ ห้ามข้ามไม่ยื่น
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
