Bank Statement คืออะไร วิธีอ่าน และทำงบกระทบยอเงินฝากธนาคาร

เจ้าของธุรกิจหลายคนคุ้นกับคำว่า Bank Statement ตอนไปขอสินเชื่อ แต่จริงๆ แล้วเอกสารใบนี้มีบทบาทสำคัญกว่านั้นมากในงานบัญชี โดยเฉพาะเวลาที่ยอดเงินในบัญชีธนาคารกับตัวเลขในสมุดบัญชีของคุณไม่ตรงกัน บทความนี้จะพาคุณเข้าใจว่า Bank Statement คืออะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง และวิธีทำงบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร (Bank Reconciliation) แบบทีละขั้นตอนที่นำไปใช้ได้จริง

Bank Statement คืออะไร?

Bank Statement (สเตทเม้น) คือเอกสารสรุปรายการเดินบัญชีที่ธนาคารออกให้ แสดงเงินเข้า เงินออก และยอดคงเหลือในบัญชีของคุณตามช่วงเวลาที่กำหนด เช่น รายเดือนหรือย้อนหลัง 6 เดือน

พูดง่ายๆ ก็เหมือนใบแจ้งยอดที่บันทึกทุกความเคลื่อนไหวของเงินในบัญชี ตั้งแต่ลูกค้าโอนเงินเข้ามา ค่าธรรมเนียมที่ธนาคารหัก ไปจนถึงดอกเบี้ยที่ได้รับ ทำให้คุณเห็นภาพว่าเงินเข้าออกจริงเท่าไรในแต่ละช่วง หากอยากรู้จักสเตทเม้นในมุมการเงินส่วนตัวและการขอสินเชื่อเพิ่มเติม อ่านได้ที่บทความ สเตทเม้น คืออะไร

Bank Statement มีข้อมูลอะไรบ้าง

รายการที่ปรากฏใน Bank Statement มักประกอบด้วยส่วนสำคัญเหล่านี้

• วันที่ทำรายการ (Transaction Date) ของแต่ละความเคลื่อนไหว
• รายละเอียดรายการ เช่น โอนเข้า ถอน ค่าธรรมเนียม ดอกเบี้ยรับ
• จำนวนเงินเข้า (Credit) และเงินออก (Debit)
• ยอดคงเหลือ (Balance) หลังทำรายการแต่ละครั้ง
• ยอดยกมาต้นงวดและยอดคงเหลือปลายงวด

ข้อมูลชุดนี้คือวัตถุดิบหลักที่นักบัญชีใช้ตรวจสอบว่าเงินในระบบบัญชีตรงกับเงินจริงในธนาคารหรือไม่

Bank Statement กับรายการเดินบัญชี ต่างกันไหม

หลายคนสับสนระหว่างสองคำนี้ คำตอบคือเป็นสิ่งเดียวกันในเนื้อหา แต่ต่างกันที่รูปแบบ

รายการเดินบัญชีคือความเคลื่อนไหวเงินเข้าออกที่เกิดขึ้นในบัญชี ส่วน Bank Statement คือเอกสารทางการที่ธนาคารรวบรวมรายการเดินบัญชีเหล่านั้นมาจัดเป็นชุด พร้อมตราหรือลายเซ็นรับรอง จึงใช้เป็นหลักฐานอ้างอิงกับหน่วยงานภายนอกได้ เช่น ยื่นขอสินเชื่อหรือประกอบการตรวจสอบบัญชี

Bank Statement สำคัญอย่างไรกับธุรกิจ SME

Bank Statement ไม่ได้มีไว้แค่ขอสินเชื่อ แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารการเงินและตรวจสอบความถูกต้องทางบัญชีของธุรกิจ

ลองดูว่าเอกสารใบนี้ช่วยธุรกิจของคุณได้ในสามด้านหลัก

ใช้ประกอบการขอสินเชื่อ

เวลายื่นขอสินเชื่อธุรกิจ ธนาคารหรือสถาบันการเงินมักขอ Bank Statement ย้อนหลัง 6 เดือน เพื่อดูว่าธุรกิจมีเงินหมุนเวียนสม่ำเสมอแค่ไหน มีวินัยทางการเงินหรือไม่ ยิ่งรายการเดินบัญชีดูมั่นคง โอกาสได้รับอนุมัติก็ยิ่งสูง

ใช้ตรวจสอบความถูกต้องทางบัญชี

นี่คือบทบาทที่ SME หลายรายมองข้าม ทุกครั้งที่ปิดงวดบัญชี คุณควรนำ Bank Statement มาเทียบกับยอดเงินฝากในสมุดบัญชีของกิจการ ถ้าตัวเลขไม่ตรงกัน แสดงว่ามีรายการตกหล่นหรือบันทึกผิด การตรวจสอบนี้เรียกว่าการทำงบกระทบยอด ซึ่งเราจะอธิบายละเอียดในหัวข้อถัดไป

ใช้วางแผนกระแสเงินสด

Bank Statement ทำให้คุณเห็นรูปแบบเงินเข้าออกจริงของธุรกิจ ช่วงไหนเงินเข้ามาก ช่วงไหนรายจ่ายกระจุกตัว ข้อมูลนี้ช่วยให้วางแผนกระแสเงินสด (Cash Flow) ได้แม่นยำขึ้น รู้ล่วงหน้าว่าเดือนไหนอาจเงินตึง จะได้เตรียมสำรองไว้ทัน ธุรกิจที่อยากเห็นภาพกระแสเงินสดแบบเรียลไทม์ สามารถใช้ PEAK Board ช่วยวิเคราะห์ได้

วิธีขอ Bank Statement แต่ละธนาคาร

ปัจจุบันการขอ Bank Statement สะดวกขึ้นมาก ทำได้หลายช่องทางตามความเร่งด่วน

• ผ่านแอปธนาคารบนมือถือ ดาวน์โหลดเป็นไฟล์ PDF ได้ทันที เหมาะกับงานทั่วไป
• ผ่านตู้ ATM หรือเครื่องออกสเตทเม้นอัตโนมัติในสาขา
• ที่เคาน์เตอร์สาขา กรณีต้องการเอกสารตัวจริงมีตราประทับรับรองเพื่อยื่นหน่วยงานภายนอก
• ผ่านบริการ dStatement ของธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ให้ส่งข้อมูลสเตทเม้นแบบดิจิทัลระหว่างธนาคารได้โดยตรง (ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทย)

สำหรับงานบัญชีที่ต้องกระทบยอดทุกเดือน ไฟล์ PDF จากแอปก็เพียงพอแล้ว แต่ถ้าต้องยื่นขอสินเชื่อ ควรขอฉบับมีตราประทับรับรองจากธนาคาร

Bank Reconciliation คืออะไร? (งบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร)

Bank Reconciliation หรืองบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร คือการเทียบยอดเงินฝากที่บันทึกในสมุดบัญชีของกิจการ กับยอดเงินคงเหลือใน Bank Statement ให้ตรงกัน เพื่อยืนยันว่าเงินในบัญชีถูกต้องครบถ้วน

บางครั้งเรียกว่างบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร ทั้งสองชื่อหมายถึงสิ่งเดียวกัน เป้าหมายคือการหาว่าทำไมยอดสองฝั่งถึงไม่เท่ากัน แล้วอธิบายส่วนต่างให้ได้ทุกบาท

ทำไมต้องทำงบกระทบยอด

ในความเป็นจริง ยอดเงินในสมุดบัญชีกับยอดใน Bank Statement มักไม่ตรงกันในวันปิดงวด ไม่ใช่เพราะบันทึกผิดเสมอไป แต่เพราะบางรายการฝ่ายหนึ่งบันทึกแล้วอีกฝ่ายยังไม่บันทึก

การทำงบกระทบยอดช่วยให้คุณจับข้อผิดพลาดได้เร็ว เช่น เช็คที่ลืมบันทึก ค่าธรรมเนียมที่ธนาคารหักโดยไม่รู้ตัว หรือแม้แต่รายการทุจริต การกระทบยอดสม่ำเสมอจึงเป็นด่านป้องกันความเสียหายทางการเงินที่ SME ไม่ควรละเลย

Bank Statement กับ Bank Confirmation ต่างกันอย่างไร

สองคำนี้ต่างกันชัดเจน Bank Statement คือเอกสารสรุปรายการเดินบัญชีที่ขอเมื่อไรก็ได้ ส่วน Bank Confirmation คือหนังสือที่ธนาคารออกให้เพื่อยืนยันยอดคงเหลือ ณ วันที่กำหนด มักใช้ตอนผู้สอบบัญชีตรวจสอบงบการเงินประจำปี เพื่อยืนยันว่ายอดเงินฝากที่กิจการแสดงในงบเป็นความจริง

สาเหตุที่ยอดเงินฝากธนาคารไม่ตรงกับบัญชี

ก่อนลงมือกระทบยอด คุณต้องรู้ก่อนว่าอะไรทำให้ยอดสองฝั่งต่างกัน สาเหตุที่พบบ่อยแบ่งเป็นสองกลุ่ม คือรายการที่ธนาคารยังไม่ได้บันทึก กับรายการที่กิจการยังไม่ได้บันทึก

ตารางด้านล่างสรุปสาเหตุหลักที่ทำให้ตัวเลขไม่ตรงกัน

สาเหตุ	ฝั่งที่ยังไม่บันทึก	ตัวอย่าง
เงินฝากระหว่างทาง (Deposit in Transit)	ธนาคารยังไม่ลงบัญชี	กิจการนำเงินเข้าปลายเดือน แต่ธนาคารบันทึกวันทำการถัดไป
เช็คค้างจ่าย (Outstanding Cheque)	ธนาคารยังไม่หักเงิน	จ่ายเช็คให้ผู้ขายแล้ว แต่ผู้ขายยังไม่นำไปขึ้นเงิน
ค่าธรรมเนียมธนาคาร	กิจการยังไม่บันทึก	ธนาคารหักค่าธรรมเนียมแต่กิจการยังไม่รู้จนเห็นสเตทเม้น
ดอกเบี้ยรับ	กิจการยังไม่บันทึก	ธนาคารจ่ายดอกเบี้ยเข้าบัญชีอัตโนมัติ
เช็คคืน (เช็คเด้ง)	กิจการยังไม่บันทึก	ลูกค้าจ่ายเช็คแต่เงินในบัญชีไม่พอ
บันทึกผิดพลาด	ฝั่งใดฝั่งหนึ่ง	คีย์ตัวเลขสลับหลัก หรือบันทึกซ้ำ

เมื่อเข้าใจสาเหตุเหล่านี้แล้ว การหาส่วนต่างในขั้นตอนกระทบยอดจะง่ายขึ้นมาก

ขั้นตอนการทำงบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร

การทำงบกระทบยอดไม่ซับซ้อนอย่างที่คิด ทำตามสี่ขั้นตอนนี้ได้เลย

ขั้นตอนที่ 1: รวบรวม Bank Statement และสมุดบัญชี

เตรียมเอกสารสองฝั่งของงวดเดียวกัน ได้แก่ Bank Statement จากธนาคาร และสมุดบัญชีเงินฝากธนาคารของกิจการ จดยอดคงเหลือปลายงวดของทั้งสองฝั่งไว้ เพราะนี่คือตัวเลขตั้งต้นที่เราจะกระทบยอดให้ตรงกัน

ขั้นตอนที่ 2: เปรียบเทียบรายการ

ไล่เทียบรายการทีละบรรทัดระหว่างสองฝั่ง ทำเครื่องหมายรายการที่ตรงกัน ส่วนรายการที่มีในฝั่งเดียวให้วงไว้ เพราะนั่นคือตัวการที่ทำให้ยอดไม่ตรง เช่น เงินฝากที่กิจการลงแล้วแต่ธนาคารยังไม่ลง

ขั้นตอนที่ 3: หาสาเหตุรายการที่ไม่ตรง

นำรายการที่วงไว้มาจัดกลุ่มตามสาเหตุในตารางข้างต้น ว่าเป็นเงินฝากระหว่างทาง เช็คค้างจ่าย ค่าธรรมเนียม หรือดอกเบี้ยรับ การจัดกลุ่มนี้จะบอกว่าต้องปรับยอดฝั่งไหน

ขั้นตอนที่ 4: จัดทำงบกระทบยอด

ปรับยอดทั้งสองฝั่งด้วยรายการที่ค้างอยู่ แล้วดูว่ายอดสุทธิเท่ากันหรือไม่ ถ้าเท่ากันแสดงว่ากระทบยอดสำเร็จ ถ้ายังไม่เท่ากันให้กลับไปตรวจว่ามีรายการตกหล่นหรือบันทึกผิดที่ใด

ตัวอย่างงบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร

เพื่อให้เห็นภาพชัด ลองดูตัวอย่างของบริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) ที่ปิดงวดสิ้นเดือนแล้วพบว่ายอดสองฝั่งไม่ตรงกัน

สมมติยอดคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการอยู่ที่ 100,000 บาท แต่ยอดใน Bank Statement อยู่ที่ 108,500 บาท เมื่อเทียบรายการพบว่ามีเงินฝากระหว่างทาง เช็คค้างจ่าย ค่าธรรมเนียม และดอกเบี้ยรับที่ยังไม่ได้ปรับ

ฝั่งที่ 1 — ปรับยอดตาม Bank Statement

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ยอดตาม Bank Statement	—	108,500 บาท
บวก เงินฝากระหว่างทาง	+ 5,000	113,500 บาท
หัก เช็คค้างจ่าย	– 13,700	99,800 บาท
ยอดคงเหลือที่ถูกต้อง		99,800 บาท

ฝั่งที่ 2 — ปรับยอดตามสมุดบัญชี

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ยอดตามสมุดบัญชี	—	100,000 บาท
บวก ดอกเบี้ยรับ	+ 100	100,100 บาท
หัก ค่าธรรมเนียมธนาคาร	– 300	99,800 บาท
ยอดคงเหลือที่ถูกต้อง		99,800 บาท

เมื่อยอดสุทธิทั้งสองฝั่งเท่ากันที่ 99,800 บาท แสดงว่ากระทบยอดสำเร็จ จากนั้นกิจการต้องบันทึกบัญชีเพิ่มสำหรับรายการฝั่งสมุดบัญชีที่ยังไม่ได้ลง คือดอกเบี้ยรับและค่าธรรมเนียมธนาคาร

เคล็ดลับการกระทบยอดให้มีประสิทธิภาพ

การกระทบยอดด้วยมือทุกเดือนกินเวลาและเสี่ยงผิดพลาด โดยเฉพาะธุรกิจที่มีรายการเยอะ ลองปรับวิธีทำงานตามแนวทางเหล่านี้

• กระทบยอดสม่ำเสมอทุกเดือน ไม่ปล่อยค้างหลายงวดจนรายการพอกพูน
• เก็บเอกสารประกอบทุกรายการให้เป็นระบบ ค้นหาง่ายเมื่อต้องตรวจย้อนหลัง
• ใช้โปรแกรมบัญชีที่เชื่อมต่อข้อมูลธนาคารได้ เพื่อลดการคีย์ข้อมูลซ้ำและจับรายการที่ไม่ตรงได้อัตโนมัติ

จุดสุดท้ายนี้สำคัญมากสำหรับ SME ที่อยากประหยัดเวลา เพราะโปรแกรมบัญชีสมัยใหม่อย่าง PEAK Account ช่วยดึงรายการเดินบัญชีจากธนาคารมาจับคู่กับรายการในระบบให้เอง เหลือแค่ตรวจรายการที่ไม่ตรงเท่านั้น

รูปแบบการส่งข้อมูล Bank Statement ให้นักบัญชี

1. รูปแบบกระดาษ

เป็นวิธีดั้งเดิมซึ่งใช้เวลานาน นั่นก็คือการส่งแบบกระดาษจากธนาคารให้นักบัญชี แล้วนักบัญชีนำข้อมูลมากรอกลงใน Excel และใช้สูตรตรวจสอบความถูกต้องระหว่างบัญชีของธุรกิจกับข้อมูลจากธนาคาร

• ข้อดี: ใช้วิธีเดิม ไม่ต้องเรียนรู้ระบบ หรือวิธีใหม่ๆ
• ข้อจำกัด: ใช้เวลานาน 1–3 ชั่วโมงต่อครั้ง

2. รูปแบบไฟล์จากธนาคารในรูปแบบ PDF หรือ Excel

ในกรณีที่ผู้ประกอบการขอข้อมูล Bank Statement เป็น ไฟล์ PDF หรือ Excel จากธนาคารโดยตรง นักบัญชีจะสามารถนำข้อมูลมาใช้ต่อได้ง่ายขึ้นมาก โดยการนำไฟล์ Statement ดังกล่าวเข้าสู่โปรแกรมบัญชี PEAK เพื่อกระทบยอดได้ทันที ช่วยลดขั้นตอนการกรอกข้อมูลด้วยตนเอง และตรวจสอบความถูกต้องได้รวดเร็ว

• ข้อดี: ลดขั้นตอนการกรอกข้อมูล ลดเวลา และตรวจสอบได้รวดเร็ว เพราะนักบัญชีนำไฟล์เข้าสู่ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์เพื่อกระทบยอดได้ทันที
• ข้อจำกัด: ต้องขอไฟล์จากธนาคารทุกครั้ง

3. รูปแบบการเชื่อมต่อ API ระหว่างธนาคารกับ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ (ครั้งแรกในไทย)

สำหรับขั้นตอนที่สะดวกรวดเร็วที่สุด คือการเชื่อมต่อ API (Application Programming Interface) หรือระบบที่ใช้ในการเชื่อมต่อระหว่างโปรแกรมให้สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลกันได้ ซึ่งในปัจจุบันก็มีโปรแกรมบัญชีออนไลน์ PEAK ที่สามารถเชื่อมต่อ API กับธนาคารกรุงศรีที่สามารถทำการ Auto Import รายงานสเตทเม้นจากธนาคารเข้ามาในโปรแกรมได้โดยอัตโนมัติไม่จำเป็นต้องกรอกข้อมูลเอง สามารถนำตัวเลขมากระทบยอดได้เลย

• ข้อดี: ไม่ต้องรอไฟล์จากธนาคาร ไม่ต้องกรอกข้อมูลเอง สามารถกระทบยอดได้ทันที เพราะข้อมูลเงินเข้า-ออกจากธนาคารจะถูกส่งมายัง PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์อัตโนมัติทุกวัน
• ข้อจำกัด: ต้องใช้โปรแกรมบัญชีที่รองรับการเชื่อมต่อ API

สรุป: ทำงบกระทบยอดให้เป็นนิสัย

Bank Statement คือเอกสารสรุปรายการเดินบัญชีที่มีค่ามากกว่าการขอสินเชื่อ เพราะเป็นวัตถุดิบหลักในการทำงบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร ที่ช่วยยืนยันว่าเงินในบัญชีถูกต้องครบถ้วน

เริ่มต้นง่ายๆ จากการกระทบยอดทุกสิ้นเดือน ไล่เทียบรายการสองฝั่ง หาสาเหตุส่วนต่าง แล้วบันทึกปรับปรุงให้ครบ ทำเป็นนิสัยแล้วธุรกิจจะเห็นสถานะเงินสดที่แท้จริงตลอดเวลา

จัดการบัญชีและกระทบยอดธนาคารอัตโนมัติด้วย PEAK

PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยเชื่อมต่อรายการเดินบัญชีธนาคารและจับคู่รายการให้อัตโนมัติ ลดเวลากระทบยอดที่เคยทำด้วยมือ พร้อมระบบ AI ที่ช่วยให้งานบัญชีของคุณแม่นยำและเร็วขึ้น ดูฟีเจอร์ทั้งหมดของ PEAK หรือ ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน

---

คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ Bank Statement และงบกระทบยอด

Bank Statement หมายถึงอะไร

Bank Statement หมายถึงเอกสารที่ธนาคารออกให้เพื่อสรุปการเคลื่อนไหวของเงินในบัญชีตามช่วงเวลาหนึ่ง แสดงเงินเข้า เงินออก และยอดคงเหลือ ใช้เป็นหลักฐานทางการเงินและวัตถุดิบในการตรวจสอบบัญชี

Bank Statement ขอยังไง

ขอได้ผ่านแอปธนาคารเป็นไฟล์ PDF ผ่านตู้ ATM หรือที่สาขา หากต้องการฉบับมีตราประทับรับรองเพื่อยื่นขอสินเชื่อ ควรขอที่เคาน์เตอร์สาขา ส่วนงานบัญชีทั่วไปไฟล์จากแอปก็ใช้ได้

Statement กับสลิปเงินเดือนต่างกันยังไง

Bank Statement สรุปทุกรายการเดินบัญชีในช่วงเวลาหนึ่ง ส่วนสลิปเงินเดือนเป็นเอกสารจากนายจ้างที่แสดงรายได้และรายการหักของพนักงานเฉพาะงวดเงินเดือน สองอย่างนี้จึงมาจากคนละแหล่งและใช้คนละงาน

รายการเดินบัญชีกับ statement อันเดียวกันไหม

เนื้อหาเป็นสิ่งเดียวกัน แต่รายการเดินบัญชีคือความเคลื่อนไหวเงินเข้าออก ส่วน Bank Statement คือเอกสารทางการที่รวบรวมรายการเดินบัญชีมาจัดชุดพร้อมรับรอง จึงใช้อ้างอิงกับหน่วยงานภายนอกได้

ต้องกระทบยอดธนาคารบ่อยแค่ไหน

แนะนำให้กระทบยอดอย่างน้อยเดือนละครั้งเมื่อได้รับ Bank Statement งวดใหม่ ธุรกิจที่มีรายการเยอะอาจกระทบยอดถี่กว่านั้น การทำสม่ำเสมอช่วยจับข้อผิดพลาดได้เร็วก่อนสะสมเป็นปัญหาใหญ่

Reconcile คืออะไร แปลว่าอะไร

Reconcile แปลว่าทำให้ตรงกันหรือกระทบยอด ในทางบัญชีหมายถึงการเทียบตัวเลขจากสองแหล่งให้สอดคล้องกัน เช่น เทียบยอดในสมุดบัญชีกับยอดใน Bank Statement เมื่อทั้งสองฝั่งอธิบายส่วนต่างได้ครบ ก็ถือว่า reconcile สำเร็จ

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine